Khi chiếc ô không còn nằm trong tay người dùng

Trong đời sống thường nhật, chiếc ô là một vật dụng đơn giản, gắn với chuyển động của bàn tay con người. Tuy nhiên, trong bối cảnh đô thị thông minh và tự động hóa cá nhân, câu hỏi đặt ra là: Liệu một vật dụng quen thuộc như chiếc ô có thể trở thành thiết bị tự hành?

Khái niệm "ô bay" - hiểu theo nghĩa một thiết bị che mưa nắng có khả năng bay lơ lửng và tự động bám theo người dùng - từ lâu đã xuất hiện trong tranh minh họa tương lai, phim khoa học viễn tưởng và thiết kế ý niệm (concept design). Những năm gần đây, ý tưởng này bắt đầu được hiện thực hóa thông qua các nguyên mẫu drone cá nhân.

Nguyên mẫu công nghệ: Ô bay đã tồn tại ở mức độ nào?

Nguyên mẫu "Flying Umbrella" tại Nhật Bản

Một trong những thử nghiệm được truyền thông quốc tế nhắc tới nhiều là nguyên mẫu "Flying Umbrella" do một doanh nghiệp Nhật Bản phát triển. Về bản chất, đây là một thiết bị bay không người lái gắn tấm che dạng lưới, có khả năng lơ lửng phía trên đầu người sử dụng.

Thiết bị sử dụng:

• Hệ thống cánh quạt và bộ điều khiển bay tương tự drone dân dụng,
• Cảm biến hình ảnh để nhận diện và theo dõi vị trí người dùng.

Mặc dù chưa thể che mưa lớn và chỉ hoạt động trong thời gian ngắn, nguyên mẫu này có ý nghĩa như một minh chứng công nghệ, cho thấy "ô bay" không còn là khái niệm thuần tưởng tượng.

Các dự án độc lập: Drone tự hành theo người

Ngoài các thử nghiệm doanh nghiệp, nhiều dự án cá nhân và nhóm nghiên cứu đã phát triển mô hình "autonomous flying umbrella". Điểm khác biệt nằm ở mức độ tự động hóa cao hơn:

Các hệ thống này thường tích hợp:

• Cảm biến đo chiều sâu (Time-of-Flight, stereo vision),
• Thuật toán theo dõi mục tiêu (human tracking),
• Bộ điều khiển bay giữ vị trí ổn định phía trên đầu người dùng.

Ở cấp độ kỹ thuật, đây không chỉ là "ô bay", mà là một hệ thống robot bay cá nhân thu nhỏ.

Nền tảng công nghệ cốt lõi để phát triển "ô bay"

Công nghệ UAV cá nhân

Cung cấp lực nâng, khả năng giữ thăng bằng và điều khiển trong không gian hẹp - yếu tố bắt buộc nếu thiết bị hoạt động gần con người.

Trí tuệ nhân tạo và thị giác máy

Cho phép nhận diện người dùng, dự đoán hướng di chuyển và điều chỉnh quỹ đạo bay theo thời gian thực.

Cảm biến và định vị

Đảm bảo khoảng cách an toàn, tránh va chạm và duy trì vị trí chính xác trong môi trường đô thị phức tạp.

Bằng sáng chế và hướng nghiên cứu

Sự xuất hiện của các bằng sáng chế liên quan đến "flying umbrella assembly" cho thấy ý tưởng này đã được nhìn nhận như một hướng phát triển công nghệ nghiêm túc, không chỉ dừng ở trình diễn ý tưởng. Các bản mô tả sáng chế thường tập trung vào:

• Cơ chế theo dõi người dùng,
• Hệ thống an toàn khi bay gần đầu người,
• Phương thức kết hợp drone và tấm che nhẹ.

Điều này phản ánh xu hướng mở rộng của thiết bị bay cá nhân trong tương lai.  

Vì sao ô bay chưa phổ biến?

Dù tiềm năng rõ ràng, "ô bay" vẫn đối mặt với nhiều giới hạn:

• Thời lượng pin: Drone cá nhân hiện nay khó đáp ứng nhu cầu di chuyển kéo dài.
• An toàn và tiếng ồn: Bay sát đầu người đòi hỏi tiêu chuẩn an toàn cao hơn nhiều so với drone giải trí.
• Khung pháp lý: Quy định về thiết bị bay không người lái ở không gian công cộng vẫn là rào cản lớn.

"Ô bay" là một ví dụ điển hình cho quá trình chuyển hóa từ ý tưởng viễn tưởng sang nguyên mẫu công nghệ. Dù chưa sẵn sàng trở thành sản phẩm tiêu dùng đại trà, các thử nghiệm hiện nay cho thấy một hướng đi rõ ràng của công nghệ: cá nhân hóa, tự động hóa và tích hợp AI vào những vật dụng quen thuộc nhất của đời sống con người.