Đem đất đổi chữ

Từ những năm tháng gian khó của thập niên 90, theo tiếng gọi xây dựng vùng kinh tế mới, vợ chồng ông Vũ Văn Thái (sinh năm 1966) rời quê hương Hải Dương (trước đây) để đến vùng biên giới Đắk Búk So (nay là xã Tuy Đức, tỉnh Lâm Đồng) lập nghiệp.

Cuộc sống ở vùng kinh tế mới không dễ dàng, cái nghèo cái khó bủa vây nơi nơi. Không có việc để làm thuê làm mướn, vợ chồng ông phải lặn lội bắt cua, bắt ốc, trồng thêm rau rồi gánh bộ hơn 20 cây số đường rừng đem bán lấy tiền mua gạo, mua sách vở cho con.

Giữa vùng biên giới, mọi chi phí trong nhà đều trông chờ vào nương rẫy. Khi cả 6 người con lần lượt đến tuổi đi học, cuộc sống đã chật vật nay lại càng khốn khó hơn trong những mùa cà phê rớt giá.

Túng bấn là thế, nhưng đứng trước ngã ba đường của tương lai các con, để có tiền trang trải chi phí sinh hoạt và học tập, vợ chồng ông đã quyết định "đem đất đổi chữ" bán đi một phần nương rẫy - tài sản lớn nhất của gia đình. Lúc đó, ông chỉ nghĩ đất đai có thể làm lại nhưng cơ hội học tập của con thì không thể vuột mất.

Ở vùng đất biên giới xa xôi cái khó cái khổ nhiều không kể siết, ông bà cứ kiên trì nhẫn nại vun vén cho con chữ của con. Mấy mươi năm gồng gánh, hy sinh, đổi lại, trái ngọt hôm nay - 6 người con của ông bà đều đã trở thành những gương mặt trẻ giỏi giang, ưu tú. Họ là niềm tự hào, hạnh phúc tuổi xế chiều của ông bà.

Ba người con chọn theo ngành sư phạm gồm người con cả Vũ Mỹ Hưng hiện tốt nghiệp Đại học Sư phạm Thái Nguyên, hiện là giáo viên Trường Trung học Phổ thông Lê Quý Đôn; người con thứ năm Vũ Mỹ Hậu - thủ khoa khối C03 tỉnh Đắk Nông năm 2022, nay là giáo viên Trường Tiểu học La Văn Cầu xã Tuy Đức, và cô con gái út Vũ Mỹ Hảo - cựu học sinh Trường Trung học Phổ thông chuyên Nguyễn Chí Thanh, hiện là sinh viên Sư phạm Tiếng Anh Đại học Tây Nguyên.

Không chỉ bám bản gieo chữ, hai người con khác của gia đình - Vũ Hồng Đức (kỹ sư thiết kế) và Vũ Đức Tài (doanh nhân trẻ) đã chọn Nhật Bản là nơi làm việc và lập nghiệp.

Người con thứ tư Vũ Tiến Dũng tốt nghiệp Học viện Biên phòng, hiện công tác tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Tuy Đức vừa là giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, vừa là cán bộ Đoàn tiêu biểu toàn quốc (nhận Giải thưởng Lý Tự Trọng, Giải thưởng Nguyễn Chí Thanh năm 2026).

Từ nếp nhà hiếu học đến 5 trụ cột của một gia đình học tập

Hành trình nuôi dạy 6 người con thành tài của gia đình ông Vũ Văn Thái không chỉ là câu chuyện vượt khó mà còn là bài học thấm thía. Thành công không đến từ công thức lớn lao, mà được bồi đắp từ chính nếp nhà và cách ứng xử dung dị của người cha, người mẹ.

Điều đầu tiên là tấm gương sáng từ cha mẹ. Giữa lúc cuộc sống mưu sinh nhọc nhằn, ông Vũ Văn Thái - dẫu từng là người công nhân cơ giới đã có những năm tháng làm việc tại Nhiệt điện Phả Lại, Xi măng Hoàng Thạch - vẫn chọn cách lấy sự bền bỉ và kỷ luật làm đầu.

Chẳng cần những lời dạy dỗ xa xôi, chính hình ảnh người cha, người mẹ vất vả lao động bám rẫy bám nương, lặn lội gánh gồng mưu sinh để kiếm tiền lo cho con ăn học đã trở thành bài học sống động nhất.

Cách gia đình vun vén lo toan cũng mang đến một bài học thực tế thấm thía. Khi kinh tế eo hẹp mà việc nuôi 6 người con ăn học cùng lúc là một thử thách quá sức, ông bà đã chọn cách dồn sức đầu tư cho những người con đầu. Sau đó, người con đầu lòng lại trở thành tấm gương, trở thành chỗ dựa, cùng cha mẹ gánh vác, dìu dắt các em. 

Nhờ tình cảm và trách nhiệm cứ nối tiếp nhau như thế, gánh nặng được sẻ chia, để rồi tất cả các con của ông bà đều có cơ hội thực hiện ước mơ bước chân vào cổng trường đại học.

Không chỉ dừng lại ở sự hy sinh, ông bà còn dành cho các con sự tôn trọng tuyệt đối trong định hướng tương lai. Thay vì áp đặt những kỳ vọng nặng nề, gia đình luôn lắng nghe và để các con tự chọn lấy hướng đi phù hợp với năng lực bản thân.

Nhờ thế, mỗi người con của ông bà đều tìm được hướng đi phù hợp để phát huy sở trường, từ bục giảng trường làng cho đến công việc của những kỹ sư, doanh nhân ở nước ngoài.

Hành trình ấy chưa bao giờ có điểm dừng. Ông bà luôn khuyến khích, động viên các con không ngừng học tập nâng cao. Quan niệm học tập không chỉ để lấy bằng cấp mà là để hoàn thiện bản thân đã ngấm vào máu thịt từng thành viên trong gia đình. Họ không ngừng trau dồi ngoại ngữ, kỹ năng, công nghệ hoàn thiện bản thân, tự tin bước ra thế giới.

Thành quả đáng tự hào ấy được hun đúc từ gốc rễ vững chắc - niềm tin mãnh liệt vào giá trị của tri thức, sự kiên trì cùng những giọt mồ hôi hy sinh thầm lặng của cha mẹ, kết hợp cùng tự học và ý chí vươn lên của chính từng người con.

Nhìn lại chặng đường đã qua, ông Vũ Văn Thái không giấu được niềm xúc động khi thấy tài sản lớn nhất của vợ chồng ông không phải là vật chất dư dả, mà chính là những người con nên người và có ích cho xã hội.

Câu chuyện của gia đình ông Vũ Văn Thái đã chạm đến trái tim nhiều người, minh chứng cho một chân lý giản dị nhưng sâu sắc: Gia đình học tập không nhất thiết phải bắt đầu từ điều kiện kinh tế đầy đủ. Khi việc học trở thành nếp nhà, khó khăn có thể làm chậm bước chân nhưng không thể ngăn con đường đi tới tương lai.

Gieo mầm tri thức từ nếp nhà, gia đình ông Vũ Văn Thái đã viết lên niềm tự hào cho vùng đất biên giới, góp phần thắp lửa và tiếp sức cho hành trình xây dựng xã hội học tập trên mỗi bản làng Tây Nguyên.