Truyền thống hiếu học được thắp lửa từ cộng đồng Ka Ming

Nếu như ở nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số khác, áp lực mưu sinh từng khiến không ít gia đình phải cho con nghỉ học sớm để phụ giúp nương rẫy hoặc lập gia đình từ khi tuổi còn trẻ, thì tại Ka Ming, một tư duy hoàn toàn khác đã bén rễ và trở thành nếp nghĩ chung của cả buôn làng.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Hội Khuyến học tỉnh Lâm Đồng Đỗ Hoàng Tuấn, tinh thần hiếu học tại đây không dừng lại ở một phong trào mang tính hình thức, mà đã thấm sâu trở thành mạch nguồn tự tiếp nối qua nhiều thế hệ.

Từ các bậc ông bà, cha mẹ đến anh chị đi trước, tất cả đều chung một tâm niệm - việc học hành chính là gốc rễ cốt lõi để đổi đời và thoát nghèo bền vững. Chính sự đồng lòng của mỗi gia đình cùng sự gắn kết chặt chẽ của cả cộng đồng đã tạo nên một áp lực xã hội tích cực, nơi con em nhìn nhau để thi đua, phấn đấu vươn lên trong học tập.

Nhờ tính cộng đồng cao đặc trưng của đồng bào Cơ Ho, việc vận động học sinh ra lớp hay phổ cập giáo dục tại Ka Ming chưa bao giờ là gánh nặng lớn. Từ những mái nhà, bố mẹ luôn dặn dò con cái cố gắng học hành để mở mang tri thức, làm chủ tương lai.

Trái ngọt từ khát vọng vươn lên của "làng đại học" Ka Ming

Từ một thôn buôn từng trải qua nhiều bộn bề khó khăn, Ka Ming nay đã vươn lên trở thành một điểm sáng toàn diện. Nơi đây ghi nhận 100% trẻ em trong độ tuổi đều được đến trường và không có tình trạng học sinh bỏ học giữa chừng.

Hàng năm, Ka Ming đều có khá đông học sinh thi đậu vào các trường đại học, cao đẳng. Tính đến nay, Ka Ming đã có khoảng 80 em tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng. Trong đó tiêu biểu có 2 em đạt trình độ thạc sĩ, cùng nhiều người đã trưởng thành, trở thành bác sĩ, kỹ sư, giáo viên hay nắm giữ các vị trí lãnh đạo chủ chốt tại các cơ quan, đơn vị ở địa phương.

Dòng họ hiếu học và gia đình tiêu biểu xuất hiện ngày một nhiều, như gia đình các ông bà Tam Bou Brọi, K'Brèo, K'Brôi…

Không chỉ dừng lại ở học vấn, kinh tế của thôn buôn cũng phát triển vững vàng với diện tích canh tác cà phê và lúa nước giúp xóa bỏ hoàn toàn tỷ lệ hộ nghèo và đưa tỷ lệ gia đình văn hóa đạt tới 96,7%.

Đặc biệt, sự hiếu học ở Ka Ming không hề làm phai mờ bản sắc mà luôn song hành cùng công tác bảo tồn văn hóa truyền thống. 

Đội cồng chiêng của thôn với 23 thành viên duy trì tập luyện đều đặn hàng tuần chính là minh chứng sinh động cho sự gắn kết hài hòa giữa tri thức hiện đại và cội nguồn văn hóa của đồng bào Cơ Ho (nhánh Srê).

Nhận định về mô hình này, lãnh đạo Hội Khuyến học tỉnh Lâm Đồng nhấn mạnh, sức mạnh của Ka Ming nằm ở việc biết biến phong trào khuyến học thành nội lực của toàn cộng đồng. 

Ở đó có sự đồng lòng sát sao từ chi bộ, ban nhân dân, mặt trận cho đến các dòng họ và những người có uy tín. Nếu được nhân rộng khéo léo ra các địa phương vùng cao, vùng đồng bào khác, đây sẽ là hạt nhân quan trọng để lan tỏa phong trào xây dựng xã hội học tập trên toàn tỉnh Lâm Đồng.

Để cộng đồng học tập Ka Ming vững vàng giữ lửa tri thức

Nhưng bên cạnh niềm tự hào "làng đại học", Ka Ming vẫn còn đó những trăn trở chưa trọn vẹn trên con đường vươn tới tri thức. 

Dù nhiều người trẻ đã cầm tấm bằng cử nhân, kỹ sư trên tay, hành trình lập nghiệp phía trước của các em vẫn không ít chông chênh. 

Thực tế từ buôn làng cho thấy, phần lớn các em gặp khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm ổn định, đặc biệt là áp lực khi cạnh tranh vào cơ quan, doanh nghiệp lớn do những hạn chế nhất định về kỹ năng giao tiếp và ngoại ngữ.

Nhìn nhận về những thách thức của thôn Ka Ming, Hội Khuyến học tỉnh Lâm Đồng chỉ ra rằng rào cản lớn nhất không chỉ nằm ở bài toán việc làm sau khi ra trường. Ngay tại cơ sở, những thiếu thốn về vật chất vẫn đang là thử thách lớn. Quỹ khuyến học của thôn còn mỏng, trong khi hạ tầng công nghệ phục vụ chuyển đổi số và những cung đường lầy lội mỗi mùa mưa lũ vẫn là những điểm nghẽn cần được tháo gỡ.

Con em đồng bào Cơ Ho tha thiết mong mỏi một chính sách, sự quan tâm tạo việc làm để những người dân Cơ Ho tiếp tục có thêm động lực theo đuổi con chữ.

Dẫu vẫn còn những lo toan về việc làm hay hạ tầng phía trước, buôn làng Ka Ming chưa bao giờ chùn bước. Ngay từ những mái nhà dưới tán rừng cà phê, cấp ủy và ban nhân dân thôn vẫn đang âm thầm chắt chiu từng giải pháp tự thân để giữ vững danh hiệu "Thôn học", tiếp tục thắp lửa tri thức cho các thế hệ mai sau.

Trước hết, công tác tuyên truyền và nêu gương được đặt lên hàng đầu thông qua việc lồng ghép câu chuyện khuyến học vào từng buổi sinh hoạt chi bộ hay cuộc họp thôn, lấy những tấm gương thực tế của buôn làng để khơi dậy niềm tự hào và động lực vươn lên cho mỗi gia đình.

Sức mạnh này còn được nhân lên nhờ sự chung tay nhịp nhàng của các tổ chức đoàn thể. Đoàn Thanh niên gánh vác việc duy trì lớp phụ đạo và sân chơi hè, Hội Phụ nữ đồng hành cùng các bà mẹ vun vén góc học tập cho trẻ nhỏ. Đồng thời gắn kết chặt chẽ với đội cồng chiêng để giữ gìn nét đẹp truyền thống.

Bên cạnh đó, để giải quyết bài toán về nguồn lực, thôn chủ động đẩy mạnh xã hội hóa, kêu gọi sự đồng hành của các mạnh thường quân và doanh nghiệp nhằm làm dày thêm Quỹ khuyến học, kịp thời tiếp sức cho những học sinh nghèo vượt khó và vinh danh các em đạt thành tích xuất sắc.

Đưa tri thức vào phát triển kinh tế và xây dựng nếp sống mới, Ka Ming quyết tâm duy trì phong trào "Ngày thứ 7 xây dựng đô thị văn minh" với trên 98% hộ nộp phí rác thải; đồng thời tận dụng dùng nhà văn hóa làm nơi tập huấn, đưa công nghệ cao vào canh tác cà phê và cây ăn trái. Nhờ những mô hình kinh tế hiệu quả, nhiều hộ khá, hộ giàu đã hình thành, tạo bệ đỡ vật chất vững chắc cho con em yên tâm học tập.

Câu chuyện về "Làng đại học" Ka Ming không đơn thuần là thành tích thi đậu cao đẳng, đại học mà là hành trình đổi mới tư duy, phá bỏ những định kiến để tìm đến tri thức. Điều đáng quý là tinh thần hiếu học đã trở thành một giá trị chung của cộng đồng, tạo động lực để các thế hệ đồng bào Cơ Ho cùng phấn đấu.

Bằng ý chí tự lực và sự đoàn kết bền chặt, cộng đồng học tập Ka Ming đang thắp lên ngọn lửa lan tỏa, trở thành điểm sáng để những cách làm hay cho phong trào khuyến học chung của toàn tỉnh Lâm Đồng, của cộng đồng học tập cả nước.