Bệnh tay chân miệng vốn được nhiều phụ huynh coi là bệnh "lành tính", có thể tự khỏi sau vài ngày. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cảnh báo: Không phải mọi ca tay chân miệng đều giống nhau. Đằng sau những biểu hiện tưởng chừng nhẹ là một "biến số nguy hiểm" - chủng virus Enterovirus 71 (EV71) có thể khiến bệnh chuyển nặng rất nhanh, thậm chí dẫn đến tử vong.

EV71 - chủng virus đứng sau các ca tử vong tay chân miệng

Theo các tài liệu y khoa và cảnh báo từ Bộ Y tế, tay chân miệng chủ yếu do hai nhóm virus gây ra: Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71. Trong đó, Coxsackievirus A16 thường gây bệnh nhẹ, ít biến chứng. Ngược lại, EV71 được xem là "thủ phạm chính" trong các ca bệnh nặng.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học Nature Reviews Microbiology cho thấy EV71 có khả năng tấn công trực tiếp vào hệ thần kinh trung ương, gây ra các biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm màng não, phù phổi cấp,... những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong ở trẻ nhỏ.

Tại Việt Nam, thực tế dịch tễ cũng cho thấy mối liên hệ rõ ràng. Trong các đợt bùng phát lớn, phần lớn ca tử vong đều được xác định có liên quan đến EV71. Điều này khiến chủng virus này được coi là "biến số quyết định mức độ nguy hiểm" của bệnh tay chân miệng.

Diễn biến nhanh, khó lường: Từ nhẹ sang nặng chỉ trong 24-48 giờ

Điểm đáng lo ngại của EV71 không chỉ nằm ở mức độ nguy hiểm, mà còn ở tốc độ tiến triển bệnh.

Theo cảnh báo từ Bộ Y tế Việt Nam, nhiều trường hợp trẻ ban đầu chỉ có triệu chứng nhẹ như sốt, nổi ban, loét miệng - tương tự các ca tay chân miệng thông thường. Tuy nhiên, chỉ sau 1-2 ngày, bệnh có thể chuyển sang giai đoạn nặng với các biểu hiện: giật mình liên tục, run tay chân, quấy khóc bất thường, thở nhanh, khó thở

Đây là dấu hiệu cho thấy virus đã ảnh hưởng đến hệ thần kinh và tim phổi - giai đoạn mà nguy cơ tử vong tăng cao nếu không được xử lý kịp thời.

Vì sao EV71 nguy hiểm hơn các chủng khác?

Các nghiên cứu quốc tế chỉ ra rằng EV71 có khả năng xâm nhập hệ thần kinh nhanh hơn so với các chủng virus tay chân miệng thông thường. Khi virus tấn công thân não - khu vực điều khiển hô hấp và tim mạch, trẻ có thể rơi vào tình trạng suy hô hấp hoặc phù phổi cấp chỉ trong thời gian ngắn.

Theo phân tích của World Health Organization (WHO), chính biến chứng thần kinh và hô hấp này là nguyên nhân khiến EV71 có tỷ lệ tử vong cao hơn rõ rệt so với các chủng khác.

Điều đáng nói là không phải lúc nào các dấu hiệu nguy hiểm cũng xuất hiện sớm. Nhiều trường hợp trẻ vẫn tỉnh táo trong giai đoạn đầu, khiến phụ huynh chủ quan và bỏ lỡ "thời điểm vàng" để can thiệp.

Các chuyên gia nhấn mạnh: Phần lớn ca tay chân miệng vẫn ở mức độ nhẹ và có thể tự khỏi. Tuy nhiên, sự tồn tại của EV71 khiến bệnh này không còn đơn giản như nhiều người nghĩ.

Chính vì vậy, việc theo dõi sát diễn biến bệnh trong những ngày đầu là yếu tố quyết định.

Trong bối cảnh bệnh tay chân miệng vẫn xuất hiện theo chu kỳ, sự hiện diện của EV71 khiến nguy cơ bùng phát các ca nặng luôn hiện hữu. Điều nguy hiểm không nằm ở số ca mắc, mà ở việc một tỷ lệ nhỏ có thể diễn biến nhanh và gây hậu quả nghiêm trọng.

Với phụ huynh, sự khác biệt giữa an toàn và rủi ro đôi khi chỉ nằm ở việc nhận diện sớm những dấu hiệu bất thường. Và trong trường hợp này, sự chủ quan có thể phải trả giá rất đắt.