Chiều ngày 29/7, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, cơ quan liên quan, chuyên gia, nhà khoa học về một số nội dung giáo dục và đào tạo.

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng đã báo cáo về tình hình thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm của ngành Giáo dục, gồm: Tổ chức kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học, cao đẳng; quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư; đổi mới dạy và học đối với giáo dục phổ thông và vấn đề phòng, chống bạo lực học đường; đào tạo AI, quản lý việc sử dụng mạng xã hội; tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống, lịch sử, văn hóa ứng xử; đổi mới giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học.

Liên quan đến kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, tại cuộc họp, các chuyên gia, đại diện trường đại học phổ thông đều thống nhất cần duy trì kỳ thi này.

GS Phạm Hồng Quang - Chủ tịch Hội đồng Giáo sư ngành Khoa học giáo dục nhiệm kỳ 2024-2029 bày tỏ đồng tình với đề xuất của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tiếp tục duy trì kỳ thi hiện nay.

GS Phạm Hồng Quang nhấn mạnh, học vấn phổ thông phải là nền tảng của hệ thống giáo dục, bảo đảm tính bình đẳng và tạo dựng niềm tin của xã hội đối với kết quả học tập sau 12 năm phổ thông. Vì vậy, kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông vẫn cần được duy trì; đồng thời, cần tiếp tục mở rộng và chuẩn hóa ngân hàng đề thi, đồng thời từng bước xây dựng một hệ thống khảo thí độc lập nhằm nâng cao chất lượng, tính khách quan và độ tin cậy của kỳ thi.

Trước ý kiến cho rằng không cần thiết tổ chức kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông khi tỉ lệ đỗ tốt nghiệp hiện nay lên tới khoảng 99%, GS.TS Nguyễn Văn Minh - nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội khẳng định, cách nhìn như vậy là chưa đầy đủ.

Nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho rằng, bản chất của kỳ thi là kiểm tra mức độ đạt chuẩn kiến thức, kỹ năng theo Chương trình giáo dục phổ thông. Đây là vấn đề cốt lõi. Đồng thời, kỳ thi còn cung cấp nguồn dữ liệu chính thống để đánh giá chất lượng dạy học của toàn hệ thống giáo dục. Trên cơ sở đó, có căn cứ điều chỉnh phương pháp dạy học, đổi mới quản lý và thậm chí cải tiến cả chương trình giáo dục.

Vì vậy, không thể chỉ dựa vào tỷ lệ tốt nghiệp cao để kết luận không cần tổ chức kỳ thi. 

Trong sản xuất, khi một sản phẩm có lỗi thì trước hết phải xác định lỗi nằm ở đâu để khắc phục. Giáo dục cũng vậy. Chúng ta cần giải thích rõ cho xã hội hiểu đúng ý nghĩa của kỳ thi, thay vì chỉ nhìn vào tỷ lệ đỗ.

Từ góc độ địa phương, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho rằng nên tiếp tục duy trì phương thức tổ chức kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông như hiện nay.

Thứ nhất, việc duy trì sự ổn định có ý nghĩa rất quan trọng đối với hệ thống giáo dục. Nếu liên tục thay đổi sẽ dễ gây xáo trộn tâm lý cho học sinh, phụ huynh và nhà trường.

Thứ hai, về bản chất, phương thức thi hiện nay phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Đề thi được xây dựng theo định hướng đánh giá năng lực, không còn thiên về kiểm tra khả năng ghi nhớ máy móc.

Thứ ba, kỳ thi bảo đảm tính công bằng trên phạm vi cả nước vì học sinh được đánh giá trên cùng một mặt bằng chung. Hiệu quả của mô hình này cũng đã được kiểm chứng qua nhiều năm tổ chức.

Phát biểu tại cuộc họp, về kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh thống nhất giữ ổn định, việc tổ chức thi để đánh giá chuẩn hoá đầu ra phổ thông là cần thiết, không được bỏ trống, nguyên tắc không thi sẽ không dạy, không học. Nhưng phải đổi mới năng lực khảo thí và cơ chế giám sát.

Phó Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tập trung rà soát, khắc phục những hạn chế, bất cập, giữ ổn định phương án thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tiếp tục phân định rõ trách nhiệm giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo và Uỷ ban nhân dân các tỉnh/thành phố; tăng cường ứng dụng công nghệ, kiểm tra chéo và giám sát để phòng, chống triệt để tình trạng gian lận, đặc biệt là gian lận sử dụng công nghệ cao.

Cùng với đó là hoàn thiện kỹ lưỡng Đề án và phương án, lộ trình phù hợp cho tổ chức thi trên máy tính bảo đảm an ninh, an toàn, tin cậy, có giai đoạn thử nghiệm, thí điểm; tổng kết, đánh giá toàn diện để đề xuất cụ thể về việc triển khai thực hiện các bước tiếp theo.

"Đây là xu hướng tất yếu nhưng cần đánh giá kỹ điều kiện hạ tầng, an ninh mạng và chi phí. Không tổ chức khi chưa đánh giá đầy đủ các rủi ro, đặc biệt là nguy cơ tạo ra sự bất bình đẳng giữa các vùng miền", Phó Thủ tướng chỉ đạo.

Liên quan đến công tác tuyển sinh đại học, Phó Thủ tướng đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện, bảo đảm quyền tự chủ tuyển sinh của các cơ sở giáo dục đại học theo quy định của pháp luật, đồng thời gắn với trách nhiệm giải trình và chuẩn chất lượng.

Bên cạnh đó, nghiên cứu phương án "mở đầu vào, siết đầu ra" ở một số ngành; kiểm soát chất lượng nguồn tuyển đầu vào (mức sàn), tránh xét tuyển tràn lan, chạy theo số lượng mà coi nhẹ chất lượng.