Kiểm tra chéo, luân chuyển vị trí nhạy cảm, áp dụng chế tài đủ sức răn đe với hành vi cố ý can thiệp trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phông

Theo Cổng thông tin Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đang chỉ đạo rà soát, đánh giá toàn diện việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông trong giai đoạn vừa qua, trên cơ sở đó tiếp tục hoàn thiện để hướng tới một kỳ thi an toàn, chất lượng, hiệu quả.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đang tiếp tục hoàn thiện thể chế về tự chủ tuyển sinh gắn với trách nhiệm giải trình; ban hành chuẩn tối thiểu cho kỳ thi độc lập, quy đổi tương đương, công bố phổ điểm, bảo mật, lưu trữ dữ liệu và giải quyết khiếu nại.

Cùng với đó là hiện đại hóa khảo thí, xây dựng ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, phân tích độ khó, độ phân biệt và độ tin cậy; thí điểm thi trên máy tính theo lộ trình phù hợp, không chuyển đổi đồng loạt khi điều kiện vùng miền chưa đồng đều.

Đáng chú ý, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết sẽ ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ phát hiện phổ điểm, kết quả chấm, quy đổi, điểm chuẩn và hành vi đăng ký bất thường. Đồng thời, tăng phân tách nhiệm vụ, kiểm tra chéo, luân chuyển vị trí nhạy cảm, camera và lưu vết điện tử; áp dụng chế tài đủ sức răn đe đối với hành vi cố ý can thiệp.

Hơn 99% đỗ tốt nghiệp cũng không thể bỏ kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Cũng theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, cùng với quá trình đổi mới phương thức thi tốt nghiệp trung học phổ thông, nhiều lần câu hỏi về việc "có cần thiết tồn tại một kỳ thi chuẩn hoá quốc gia" đã được đặt ra và câu trả lời từ phần lớn các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục, giáo viên… đều khẳng định "cần thiết", với một số lí do cơ bản:

Thứ nhất, đối với một bộ phận không nhỏ học sinh và giáo viên, nếu không thi sẽ không học và không dạy. Đây là một thực tế cần thẳng thắn nhìn nhận để đề xuất phương án phù hợp.

Thứ hai, không có những kỳ thi được tổ chức nghiêm túc và đánh giá trên diện rộng, đặc biệt là trên bình diện quốc gia, thì những nhà quản lý giáo dục không có được những thông tin tin cậy về thực trạng của giáo dục phổ thông trên cả nước và tại từng địa phương.

Thứ ba, không nên đặt ra "năm nào cũng hơn 99% đỗ tốt nghiệp" để thắc mắc thi làm gì. Bởi lẽ, một dây chuyền sản xuất dù có 99% sản phẩm đạt chuẩn cũng không ai bỏ đi khâu kiểm tra sản phẩm đầu ra. Ngay cả việc phát hiện ra những bất thường trong kết quả thi ở một số địa phương cũng là kết quả của quá trình phân tích dữ liệu của kỳ thi và sự công khai, minh bạch các dữ liệu đó - điều mà rất ít kỳ thi hiện nay có thể làm được.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, việc tiếp tục duy trì quy định về kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông vừa phù hợp với chủ trương của Đảng, quy định của Luật nhằm bảo đảm sự thống nhất trong đánh giá chuẩn đầu ra giáo dục phổ thông, nâng cao chất lượng và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về giáo dục trong giai đoạn mới.

Số liệu thống kê cho thấy, năm 2025, 50,32% số người nhập học được tuyển chủ yếu bằng kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông; kết quả học tập trung học phổ thông chiếm 29,24%. Cơ cấu này phản ánh đúng bản chất đa phương thức nguồn thi tốt nghiệp được sử dụng rộng nhất, nhưng quyền phát triển và sử dụng công cụ riêng của trường vẫn được bảo đảm.

"Như vậy, kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông là một nguồn dữ liệu dùng chung, không phải nguồn tuyển bắt buộc. Việc nhiều cơ sở đào tạo có mức cạnh tranh đầu vào cao tiếp tục lựa chọn nguồn này là quyết định tự chủ của chính các trường và là bằng chứng thực tiễn về mức độ tin cậy, khả năng so sánh và giá trị phân loại của kỳ thi. Đồng thời, các trường vẫn duy trì nguồn tuyển riêng để đáp ứng yêu cầu chuyên biệt", Bộ Giáo dục và Đào tạo thông tin.