Nhiều giáo viên đã được cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng và hiện đang trong thời gian thực hiện chế độ tập sự. Họ có được chấm dứt tập sự từ ngày 1/7 hay phải tiếp tục hoàn thành theo quyết định tuyển dụng cũ.

Việc hiểu rõ và áp dụng đúng quy định mới không chỉ giải tỏa áp lực kinh tế ban đầu, mà còn tạo động lực để các thầy cô giáo yên tâm công tác, cống hiến cho sự nghiệp trồng người.

Thẩm quyền tổ chức tuyển dụng giáo viên linh hoạt

Về thẩm quyền tuyển dụng giáo viên, Điều 3 Nghị định 259/2026/NĐ-CP đã phân định rất rõ dựa trên mức độ tự chủ tài chính của từng trường công lập.

Trường hợp thứ nhất, các trường có mức độ tự chủ cao thì được tự tổ chức tuyển dụng. Tại khoản 1 Điều 3, Nghị định quy định thẩm quyền tuyển dụng giáo viên thuộc về các trường: tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư (nhóm 1), hoặc tự bảo đảm chi thường xuyên (nhóm 2), hoặc các trường khác được giao thẩm quyền tuyển dụng theo quy định của pháp luật.

Trường hợp thứ hai, đối với các trường chưa tự chủ hoàn toàn, thì cơ quan quản lý cấp trên như Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc Ủy ban Nhân dân phường/xã sẽ trực tiếp tổ chức tuyển dụng. Đó là các trường tự bảo đảm một phần chi thường xuyên (nhóm 3), hoặc do nhà nước bảo đảm chi thường xuyên (nhóm 4). Quy định này tại khoản 2 Điều 3 của Nghị định.

Tuy nhiên, khoản 3 Điều 3 cũng mở ra một cơ chế linh hoạt, trường thuộc nhóm 3 nếu được phân cấp thẩm quyền, hoặc trường thuộc nhóm 4 nếu được ủy quyền thì vẫn có quyền tự tổ chức tuyển dụng. Cơ chế phân cấp và ủy quyền này giúp giảm bớt áp lực hành chính cho cơ quan quản lý cấp trên.

Bên cạnh đó, khoản 4 Điều 3 quy định trường hợp ngoại lệ, nếu đơn vị có thẩm quyền tuyển dụng nhưng gặp khó khăn, không đủ điều kiện tự thực hiện thì có thể đề nghị cơ quan cấp trên tổ chức tuyển dụng thay. Đây là quy định rất thực tế nhằm bảo đảm tính chủ động và linh hoạt cho các cơ sở giáo dục.

Tóm lại, các trường công lập thuộc nhóm 1 và 2 được chủ động tuyển dụng; các trường thuộc nhóm 3 và 4 thì do cơ quan quản lý cấp trên tổ chức thực hiện, trừ trường hợp được phân cấp hoặc ủy quyền cụ thể.

Bãi bỏ cơ chế tập sự cho giáo viên mới tuyển dụng

Điều mà những giáo viên trẻ được cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng, đang tập sự thì có tiếp tục tập sự theo quyết định cũ hay không? Nghị định 259/2026/NĐ-CP quy định cụ thể như sau:

Giáo viên đang trong thời gian tập sự được quy định tại khoản 5 Điều 62. Kể từ ngày 1/7/2026, giáo viên đang thực hiện chế độ tập sự theo quy định của Luật Viên chức số 58/2010/QH12 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 52/2019/QH14 được xếp lương vào bậc nghề nghiệp tương ứng với hạng chức danh nghề nghiệp của vị trí việc làm tuyển dụng. Tức là giáo viên được hưởng nguyên lương theo ngạch chứ không còn hưởng 85% như trước đây.

Giáo viên đã trúng tuyển trước ngày 1/7/2026 nhưng chưa ban hành quyết định tuyển dụng được nêu tại điểm b khoản 1 Điều 62. Cấp có thẩm quyền ban hành quyết định tuyển dụng, bổ nhiệm và xếp lương tương ứng với hạng chức danh nghề nghiệp theo vị trí việc làm tuyển dụng, không phải thực hiện chế độ tập sự. Hiệu lực của quyết định tuyển dụng được tính từ ngày 30/6/2026, hưởng lương từ ngày 1/7/2026.

Đồng thời, tại điểm a khoản 2 Điều 61, Nghị định 259/2026/NĐ-CP chính thức bãi bỏ Nghị định 115/2020/NĐ-CP quy định chế độ tập sự. Tại Chương II và Chương III của Nghị định 259/2026/NĐ-CP, quy định về tập sự cũng đã được gỡ bỏ hoàn toàn. Đây là cơ sở pháp lý vững chắc để các đơn vị quản lý thực hiện việc tuyển dụng, sử dụng và đãi ngộ nhân sự mới đúng quy định.

Tóm lại, việc bãi bỏ chế độ tập sự có thể lên đến 12 tháng là một bước tiến đột phá và có ý nghĩa thực tiễn to lớn. Quy định mới không chỉ tinh gọn thủ tục hành chính, giải phóng áp lực tài chính cho giáo viên trẻ mới vào nghề, mà còn góp phần gia tăng sức hút nhân tài cho ngành Giáo dục.

Tuy nhiên, khi không còn giai đoạn tập sự để thử thách, khâu tuyển dụng đầu vào đòi hỏi phải được tổ chức thực chất và nghiêm túc hơn để sàng lọc kỹ lưỡng, bảo đảm chất lượng đội ngũ, làm cơ sở cho việc phân công lao động phù hợp tại các đơn vị sự nghiệp công lập.