El Niño duy trì cường độ rất mạnh, nguy cơ thiếu nước kéo dài

Theo bản tin dự báo, cảnh báo khí hậu thời hạn mùa từ tháng 11/2026 đến tháng 4/2027 của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, El Niño có xác suất 96% duy trì cường độ rất mạnh trong giai đoạn tháng 11/2026 đến tháng 1/2027.

Từ tháng 2 đến tháng 4/2027, hiện tượng này được dự báo suy yếu, chuyển dần về cường độ trung bình đến mạnh và có thể tiếp tục duy trì đến nửa đầu mùa hè năm 2027 trước khi trở lại trạng thái trung tính.

- Tháng 11/2026, nhiệt độ trung bình trên cả nước được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C. 

- Trong tháng 12/2026 và tháng 1/2027, mức chênh lệch phổ biến từ 0,5-1,5 độ C; riêng khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cao hơn từ 1-2 độ C. 

- Từ tháng 2 đến tháng 4/2027, nhiệt độ trung bình trên cả nước tiếp tục cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C, một số nơi cao hơn 2 độ C.

Dự báo lượng mưa cũng cho thấy tình trạng thiếu hụt tại nhiều khu vực. Trong tháng 12/2026, lượng mưa tại Duyên hải Nam Trung Bộ thấp hơn trung bình nhiều năm từ 50-100mm; tại Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ thấp hơn từ 10-20mm. Sang tháng 1/2027, các khu vực này phổ biến ít mưa. Trong tháng 2-4/2027, lượng mưa tại Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm.

Theo báo cáo El Niño 2026-2027: Cảnh báo sớm và sẵn sàng ứng phó công bố tháng 10/2026, Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) xác định Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long là những khu vực tại Việt Nam có nguy cơ cao chịu tác động của hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn. Thời gian đáng lưu ý kéo dài từ cuối năm 2026 đến tháng 5/2027.

UNICEF cảnh báo tình trạng thiếu nước, nắng nóng và mất sinh kế có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, dinh dưỡng, việc học tập của trẻ em và khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.

Tại Việt Nam, hạn hán do El Niño năm 2015-2016 khiến 2 triệu người thiếu nước

Trong đợt El Niño 2015-2016, hạn hán và xâm nhập mặn ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhiều địa phương tại Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo đánh giá nhanh do Chính phủ, Liên Hợp Quốc và các tổ chức phi chính phủ thực hiện trong tháng 3/2016, tại 18 tỉnh chịu ảnh hưởng nặng nhất, khoảng 2 triệu người không được tiếp cận đầy đủ nguồn nước và 1,1 triệu người cần hỗ trợ lương thực. Khoảng 1,75 triệu người bị mất sinh kế do tình trạng hạn hán kéo dài.

Ngày 26/4/2016, Chính phủ, Liên Hợp Quốc và các đối tác kêu gọi cộng đồng quốc tế hỗ trợ kế hoạch ứng phó khẩn cấp trị giá 48,5 triệu USD. Kế hoạch tập trung vào các nhu cầu về nước sạch, vệ sinh, an ninh lương thực, dinh dưỡng, y tế và phục hồi sinh kế.

Tại Đồng bằng sông Cửu Long, hạn hán kéo dài và mực nước ngầm suy giảm khiến xâm nhập mặn trong năm 2016 được ghi nhận ở mức nghiêm trọng nhất trong 90 năm. Nước mặn xâm nhập sâu hơn trung bình từ 20-30km và xuất hiện sớm gần hai tháng so với thông thường.

Theo thông cáo của Liên Hợp Quốc ngày 26/4/2016, hơn 400.000 ha cây trồng bị ảnh hưởng với các mức độ suy giảm năng suất khác nhau; 25.900ha không thể gieo trồng.

Đợt hạn hán 2015-2016 cho thấy phạm vi tác động của El Niño đối với nguồn nước, sản xuất nông nghiệp và sinh kế tại Việt Nam. 

Trong đợt 2026-2027, các dự báo hiện tập trung vào nguy cơ thiếu hụt lượng mưa, nền nhiệt cao và xâm nhập mặn tại một số khu vực trong mùa khô. Các cơ quan chức năng đang triển khai hoạt động theo dõi, cảnh báo và chuẩn bị ứng phó.