Nắng nóng do El Niño: Những bệnh về da có nguy cơ bùng phát

Đỗ Tho

13:43 - 02/11/2026

Công dân & Khuyến học trên

Nhiệt độ cao, mồ hôi, độ ẩm và các hiện tượng thời tiết cực đoan có thể khiến một số bệnh da liễu trở nặng, đồng thời tạo điều kiện cho tác nhân gây nhiễm trùng phát triển. Các nghiên cứu quốc tế cảnh báo biến đổi khí hậu đang làm thay đổi những yếu tố môi trường có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe làn da.

Nắng nóng có thể kích hoạt nhiều bệnh da liễu

Chứng đỏ mặt (rosacea), viêm da cơ địa và một số bệnh viêm da là những vấn đề cần lưu ý khi nhiệt độ môi trường tăng cao.

Theo Viện Hàn lâm Da liễu Mỹ, nhiệt độ cao và ánh nắng là những yếu tố phổ biến kích hoạt các đợt bùng phát chứng đỏ mặt. Người mắc bệnh có thể xuất hiện tình trạng đỏ da, nóng rát, đặc biệt ở vùng mũi và hai má.

Tình trạng đỏ mặt có thể kéo dài nhiều giờ sau khi tiếp xúc với yếu tố kích thích. Nếu các đợt bùng phát lặp lại, vùng da bị ảnh hưởng có thể xuất hiện những mạch máu nhỏ và tình trạng đỏ da kéo dài.

Trong khi đó, người mắc viêm da cơ địa (eczema) có thể gặp những đợt ngứa, phát ban và kích ứng khi thời tiết nóng. Viện Hàn lâm Da liễu Mỹ cho biết mồ hôi, các dị nguyên ngoài trời và việc tiếp xúc nhiều hơn với ánh nắng trong mùa nóng đều có thể kích hoạt triệu chứng bệnh.

Nhiệt độ và độ ẩm cao cũng có thể làm tăng nguy cơ rôm sảy. Tình trạng này xảy ra khi các ống dẫn mồ hôi bị tắc nghẽn, khiến mồ hôi tích tụ dưới da, gây ra những nốt nhỏ, cảm giác ngứa và châm chích. Những vùng cơ thể thường xuyên bị che phủ hoặc có nhiều nếp gấp dễ gặp tình trạng này hơn.

Bên cạnh tác động của nhiệt độ, bức xạ cực tím là một nguy cơ riêng đối với sức khỏe làn da. Theo Tổ chức Y tế thế giới, việc tiếp xúc quá mức với tia cực tím có thể gây tổn thương ADN, cháy nắng và ức chế hệ miễn dịch của da. Về lâu dài, bức xạ này làm tăng nguy cơ ung thư da, bao gồm ung thư biểu mô tế bào đáy, ung thư biểu mô tế bào vảy và ung thư hắc tố.

Tổ chức Y tế thế giới khuyến nghị thực hiện các biện pháp bảo vệ da khi chỉ số tia cực tím từ mức 3 trở lên.

Biến đổi khí hậu làm thay đổi nguy cơ nhiễm trùng da

Không chỉ làm trầm trọng thêm các bệnh viêm da, sự thay đổi về nhiệt độ và độ ẩm còn có thể ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật trên da, cũng như sự tồn tại và phân bố của các tác nhân gây bệnh.

Trong nghiên cứu tổng quan đăng trên tạp chí Dermatologic Clinics tháng 1/2026, hai nhà khoa học Annika Belzer và Sarah J. Coates thuộc Đại học California đã phân tích mối liên hệ giữa biến đổi khí hậu và các bệnh truyền nhiễm có biểu hiện trên da.

Theo đó, nhiệt độ và độ ẩm gia tăng có thể làm thay đổi hệ vi sinh vật trên da, qua đó ảnh hưởng đến nguy cơ nhiễm trùng. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng kéo dài và ngập lụt cũng được ghi nhận có liên quan đến sự gia tăng các bệnh nhiễm trùng da. Ngoài ra, những thay đổi của môi trường sống có thể tạo điều kiện để một số tác nhân gây bệnh mở rộng phạm vi phân bố.

El Niño không trực tiếp gây ra các bệnh lý da liễu mà có thể làm thay đổi điều kiện thời tiết, từ đó ảnh hưởng đến những yếu tố nguy cơ liên quan về da.

Trong điều kiện El Niño được dự báo tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh trong những tháng tới, việc theo dõi diễn biến thời tiết, nhận diện các tác nhân kích ứng và chủ động bảo vệ da càng trở nên cần thiết.

Theo bản tin dự báo khí hậu từ tháng 11/2026 đến tháng 4/2027 của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, El Niño được dự báo duy trì cường độ rất mạnh trong giai đoạn tháng 11/2026 - tháng 1/2027, với xác suất 96%. Từ tháng 2 đến tháng 4/2027, hiện tượng này có xu hướng suy yếu, nhưng nhiều khả năng vẫn ở cường độ trung bình đến mạnh và kéo dài đến nửa đầu mùa hè năm 2027.

- Tháng 11/2026, nhiệt độ trung bình trên cả nước có thể cao hơn mức trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C. Trong tháng 12/2026 và tháng 1/2027, mức chênh lệch phổ biến từ 0,5-1,5 độ C; riêng khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có thể cao hơn 1-2 độ C.

- Từ tháng 12/2026 đến tháng 4/2027, lượng mưa tại nhiều khu vực Trung Bộ và Nam Bộ được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm. Riêng Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có khả năng ít mưa trong tháng 1/2027.

- Tại miền Đông Nam Bộ, nắng nóng có khả năng xuất hiện từ tháng 2/2027, sớm hơn trung bình nhiều năm và gia tăng trong tháng 3-4/2027