Khuyến học - động lực gắn kết gia tộc, nuôi dưỡng tri thức cho thế hệ trẻ

Gần một thế kỷ trước, từ làng Thanh Quýt (tỉnh Quảng Nam trước đây, nay thuộc thành phố Đà Nẵng) những thế hệ tiên phong của dòng họ Nguyễn Hữu - Thanh Quýt đến cao nguyên Lâm Viên - Đà Lạt (Lâm Đồng) lập nghiệp và chọn nơi này làm quê hương thứ hai.

Mang theo truyền thống lao động cần cù và hiếu học của quê hương, các thế hệ đi trước của dòng họ luôn tâm niệm phải giữ gìn nề nếp gia phong, dạy dỗ con cháu nên người.

Chính từ ý thức đó, năm 1997, Hội đồng gia tộc đã quyết định thành lập Ban Khuyến học Dòng họ Nguyễn Hữu - Thanh Quýt.

Suốt gần ba thập kỷ qua, công tác khuyến học nơi đây vượt xa ý nghĩa của những phần thưởng vật chất, trở thành hành trình bền bỉ dựng xây nếp sống học tập - nơi tri thức được tôn vinh và việc học được xác định là hành trình suốt đời.

Đúc kết từ thực tiễn gần 30 năm qua, ông Nguyễn Hữu Khánh, Trưởng Ban Khuyến học dòng họ - người sáng lập và điều hành Ban Khuyến học chia sẻ rằng, hoạt động khuyến học của dòng họ không chỉ đơn thuần là trao phần thưởng, gầy dựng Quỹ hay tổ chức lễ tuyên dương trang trọng: "Cốt lõi của khuyến học là gieo vào mỗi thế hệ niềm tin vào tri thức, ý thức tự học và khát vọng vươn lên".

Quan điểm ấy đã trở thành động lực xuyên suốt, khích lệ con cháu trong dòng tộc không ngừng nỗ lực học tập và trưởng thành.

Để duy trì và phát triển phong trào, Ban Khuyến học đã khéo léo vận động sự chung tay đóng góp của toàn thể bà con trong dòng họ. Nhờ tinh thần đoàn kết, dòng họ đã quyên góp được hàng trăm triệu đồng cho Quỹ Khuyến học.

Nhờ quản lý công khai, minh bạch, Quỹ Khuyến học được sử dụng đúng mục đích - vừa biểu dương thành tích xuất sắc, vừa kịp thời tiếp sức cho con em hoàn cảnh khó khăn, đảm bảo không một ai phải nghỉ học vì lý do kinh tế.

Thành quả của sự nỗ lực bền bỉ ấy được minh chứng sinh động qua những con số đáng tự hào. 

Sau gần 30 năm, dòng họ đã có 3 tiến sĩ, 25 thạc sĩ và 155 cử nhân trưởng thành từ nếp nhà hiếu học. Cùng với đó là hơn 1.350 lượt học sinh, sinh viên được kịp thời biểu dương, khen thưởng.

Nhiều con cháu trong dòng họ sau khi trưởng thành đã và đang giữ các vị trí quan trọng trong cơ quan Nhà nước, trường học, doanh nghiệp, tiếp tục đóng góp trí tuệ và công sức cho sự phát triển của gia đình, dòng họ và xã hội.

Nhờ những đóng góp tích cực và bền vững cho sự nghiệp khuyến học, dòng họ học tập Nguyễn Hữu - Thanh Quýt đã vinh dự trở thành một trong những mô hình tiêu biểu giai đoạn 2021-2025 được Hội Khuyến học Việt Nam trao tặng Bằng khen.

Khuyến học bắt đầu từ mỗi gia đình và nuôi dưỡng bằng truyền thống dòng họ

Thành công của mô hình dòng họ học tập Nguyễn Hữu - Thanh Quýt không đến ngẫu nhiên mà là thành quả của một tư duy bài bản và cách làm sáng tạo.

Trước hết, dòng họ luôn chú trọng xây dựng sự đồng thuận và lòng tin trong toàn thể gia tộc. Sự bền vững của phong trào khuyến học bắt nguồn từ sự đồng lòng của từng gia đình.

Ban Khuyến học và những người đứng đầu luôn giữ vai trò gương mẫu, tâm huyết, công khai minh bạch trong mọi hoạt động tài chính, từ đó tạo dựng niềm tin tuyệt đối để bà con cùng đồng hành đóng góp và tham gia.

Bên cạnh đó, mô hình ghi dấu ấn nhờ sự kết hợp hài hòa giữa "khuyến học" và "khuyến tài", giữa động viên tinh thần và hỗ trợ thực tế.

Dòng họ quan niệm phần thưởng cho học sinh giỏi là sự ghi nhận thành tích, nhưng sự hỗ trợ đúng lúc đối với một học sinh có hoàn cảnh khó khăn mới chính là chìa khóa thay đổi cả một tương lai. 

Chính sự quan tâm toàn diện này đã tiếp thêm động lực mạnh mẽ, giúp không một con em nào phải dừng bước trên con đường tri thức vì hoàn cảnh gia đình.

Đặc biệt, dòng họ luôn lấy gia đình làm nền tảng và lấy người lớn làm gương cho thế hệ trẻ. Công tác giáo dục luôn bắt đầu từ nếp nhà, từ việc gìn giữ gia phả và đạo lý làm người.

Vai trò nêu gương của các bậc cao niên, cán bộ, đảng viên và những người thành đạt được phát huy tối đa. Khi thế hệ đi trước sống trách nhiệm và coi trọng việc học, đó chính là bài học sinh động nhất, trực quan nhất cho con cháu noi theo.

Mặt khác, ở dòng họ Nguyễn Hữu - Thanh Quýt công tác khuyến học luôn gắn liền với xây dựng đời sống văn hóa và trách nhiệm cộng đồng. Khuyến học không tách rời đời sống xã hội mà được lồng ghép chặt chẽ vào việc xây dựng dòng họ đoàn kết, nghĩa tình và văn minh.

Các thành viên trong gia tộc luôn được vận động chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, tích cực tham gia các phong trào an sinh xã hội tại địa phương và luôn hướng về cội nguồn.

Dòng họ học tập Nguyễn Hữu - Thanh Quýt - hạt nhân lan tỏa phong trào xây dựng xã hội học tập

Đánh giá cao hiệu quả thực tiễn của mô hình, tại Hội nghị biểu dương các mô hình học tập tiêu biểu tỉnh Lâm Đồng năm 2026, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lâm Đồng Hà Thị Hạnh đã nhấn mạnh: "Đối với mô hình Dòng họ học tập, dòng họ Nguyễn Hữu - Thanh Quýt tại tỉnh Lâm Đồng đã làm tốt việc động viên, khuyến khích con cháu học tập và thực hiện công tác khen thưởng, tạo động lực để các thế hệ trong dòng họ phấn đấu".

Từ thực tiễn của dòng họ, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lâm Đồng khẳng định, xã hội học tập không phải là một khái niệm xa vời. Xã hội học tập được hình thành từ từng người dân ham học, từng gia đình quan tâm đến việc học, từng dòng họ có truyền thống hiếu học, từng cộng đồng biết khuyến khích việc học và từng cơ quan, đơn vị tạo điều kiện cho cán bộ, người lao động học tập.

Nhìn lại hành trình gần 30 năm qua, mô hình dòng họ học tập Nguyễn Hữu - Thanh Quýt tỉnh Lâm Đồng đã khẳng định giá trị bền vững của một nét đẹp gia phong được tiếp nối liên tục qua các thế hệ.

Bằng khen của Hội Khuyến học Việt Nam giai đoạn 2021-2025 tiếp tục là sự ghi nhận xứng đáng cho tâm huyết của mỗi gia đình, mỗi người con trong gia tộc, cùng sự đồng hành hiệu quả của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể địa phương. 

Mô hình dòng họ học tập Nguyễn Hữu - Thanh Quýt đang tiếp tục lan tỏa, khẳng định vai trò "hạt nhân" tích cực trong sự nghiệp xây dựng xã hội học tập toàn dân.