Mang trong mình dòng máu Mường Động kiên cường từ cội nguồn xưa, các thế hệ con cháu dòng họ Bạch Công luôn khắc ghi một chân lý: Để vị thế của người Mường vươn mình mạnh mẽ giữa thời đại mới, bên cạnh đôi bàn tay chai sần vỡ đất, chỉ có ánh sáng của trí tuệ mới là con đường vững chắc nhất để đổi thay vận mệnh và làm rạng danh tổ tiên.

Từ cội nguồn Mường Động đến mô hình khuyến học kiểu mẫu

Trải qua hơn hai thế kỷ hình thành và phát triển trên quê hương xã Ba Trại trước đây, nay là xã Suối Hai, dòng họ Bạch Công hôm nay đã trở thành một cộng đồng gắn kết với 128 hộ gia đình và hơn 250 nhân khẩu.

Dưới mái nhà chung ấy, các gia đình luôn gương mẫu đi đầu trong mọi phong trào của địa phương, giữ tròn đạo lý sống nghĩa tình. 

Đặc biệt, dòng họ Bạch Công luôn giữ mối quan hệ gắn bó keo sơn, đoàn kết cùng các chi họ anh em trên địa bàn như dòng họ Đinh Công, Hoàng Công, Đinh Văn, Bùi… chung sức xây dựng đời sống văn hóa khu dân cư.

Nhận thức rõ giáo dục là nền tảng cốt lõi, năm 2000, con cháu trong dòng họ đã đồng lòng dựng nên ngôi nhà thờ họ trang nghiêm, rồi tiếp tục tu tạo, nâng cấp khang trang vào năm 2010.

Nơi đây không chỉ là chốn tâm linh hướng về cội nguồn, mà còn là nhịp cầu nối liền các thế hệ, là "trái tim" bồi đắp tâm hồn. Nơi những bản hương ước, quy ước được gìn giữ nghiêm cẩn, biến việc học từ một trách nhiệm thành niềm kiêu hãnh thấm sâu vào máu thịt của mỗi người con dân tộc Mường.

Tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số này, tinh thần học tập suốt đời đã trở thành kim chỉ nam. Nói đi đôi với làm, dòng họ Bạch Công đã xây dựng được nguồn quỹ ấn tượng.

Bên cạnh nguồn quỹ chung 750 triệu đồng - nguồn vốn tiếp sức với lãi suất ưu đãi để con cháu yên tâm lập nghiệp, phát triển kinh tế. Dòng họ còn chủ trương gây dựng riêng một Quỹ Khuyến học 250 triệu đồng như mạch nguồn nuôi dưỡng ước mơ tới trường cho con cháu.

Hằng năm, vào dịp giỗ tổ (28 tháng 11 âm lịch), Ban Khuyến học lại long trọng tổ chức lễ tuyên dương trao thưởng. Nguồn kinh phí mang ý nghĩa động viên tinh thần, mức thưởng được quy định cụ thể cho từng bậc học: 500.000 đồng đối với trình độ thạc sĩ; 200.000 đồng cho tân sinh viên và 100.000 đồng khích lệ học sinh đạt danh hiệu giỏi các cấp cùng các kỳ thi chuyên môn.

Đặc biệt, sự đồng hành của những cá nhân tâm huyết như ông Bạch Công Tiến - người hằng năm có phần thưởng riêng 1 triệu đồng cho mỗi cháu đỗ đại học - đã tạo nên một bệ phóng tài chính vững chãi.

Nhờ đó, tại đây, tinh thần hiếu học luôn được bảo trợ tuyệt đối. Dòng họ luôn đóng vai trò là điểm tựa tinh thần và vật chất vững vàng nhất, không để bất kỳ người con nào vì hoàn cảnh mà phải ngậm ngùi gác lại ước mơ chinh phục tri thức.

Dấu ấn tri thức và sức lan tỏa từ mô hình dòng họ học tập tiêu biểu

Những trang vàng danh dự của dòng họ Bạch Công được viết nên bằng mồ hôi, chí hướng và cả khát vọng vươn lên bằng con chữ. Quả ngọt từ sự đầu tư bài bản ấy đã nở hoa bằng một đội ngũ trí thức chất lượng và lực lượng lao động ưu tú đóng góp cho xã hội.

Dòng họ Bạch Công có 8 Thạc sĩ và 48 Cử nhân đại học. Điển hình như gia đình ông Bạch Công Tiến có tới 3 người có trình độ thạc sĩ và người con út đang tu nghiệp thạc sĩ tại Đài Loan.

Trong công tác xã hội và quốc phòng - an ninh, nhiều con em họ Bạch Công giữ các trọng trách trong bộ máy nhà nước và lực lượng vũ trang, tiêu biểu như ông Bạch Thất Thuyết - Chủ tịch Hội đồng gia tộc, hiện giữ chức Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự xã Suối Hai.

Lĩnh vực kinh tế - doanh nghiệp ghi dấu ấn của những người con năng động, làm giàu cho quê hương như ông Bạch Trung Quân (Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Giám đốc Công ty Cổ phần Kiểm định đo lường Việt Nam), ông Bạch Việt Cường (Giám đốc Công ty Cổ phần Bê tông Kim Bôi), ông Bạch Công Tám (Công ty Cổ phần Bê tông Ba Vì), ông Bạch Quang Tuyền (Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Phát triển phần mềm Lâm Việt).

Đặc biệt, từ mảnh đất Suối Hai, dòng họ tự hào khi có ông Bạch Công Tiến - nguyên Phó Bí thư Huyện ủy, nguyên Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì cũ, hiện đang giữ cương vị Trưởng ban Khuyến học họ Bạch Việt Nam - người đang trực tiếp dẫn dắt, lan tỏa phong trào khuyến học của họ Bạch toàn quốc cũng như tại địa phương.

Sức lan tỏa từ mô hình khuyến học của dòng họ Bạch Công cũng chính là điểm sáng được khẳng định tại Đại hội đại biểu Hội Khuyến học Thành phố Hà Nội.

Báo cáo của Hội Khuyến học xã Suối Hai tại đại hội nhấn mạnh: "Điểm nổi bật của Suối Hai là khuyến học bắt đầu từ chính gia đình và dòng họ. Họ Bạch Công (dân tộc Mường) là dòng họ tiêu biểu duy trì nguồn quỹ chung 750 triệu đồng, trong đó Quỹ Khuyến học đạt 250 triệu đồng để kịp thời khen thưởng con cháu... Dòng họ Bạch Công tự hào được lựa chọn là một trong 16 mô hình tiêu biểu của Thủ đô tham dự Đại hội biểu dương các mô hình học tập toàn quốc giai đoạn 2021-2026".

Tiếp nối niềm tự hào ấy, dòng họ Bạch Công xác định những định hướng trọng tâm cho chặng đường tiếp theo, trong đó đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời, củng cố tổ chức khuyến học, đa dạng hóa nguồn lực hỗ trợ và gắn kết chặt chẽ với nhiệm vụ phát triển chung của địa phương để xây dựng Suối Hai thành cộng đồng học tập vững mạnh.

Từ mái nhà chung mang đậm âm hưởng truyền thống dưới chân núi Tản, hành trình của dòng họ Bạch Công không chỉ đơn thuần là câu chuyện về những con số quỹ hay những tấm bằng thạc sĩ, đại học. 

Đó còn là minh chứng sinh động cho sức sống bền bỉ của truyền thống hiếu học khi được nuôi dưỡng bằng tình yêu thương gia tộc và sự đồng thuận của cộng đồng.

Phát huy truyền thống tự hào cùng nội lực vững chắc từ cơ sở, dòng họ Bạch Công tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những điểm sáng tiêu biểu của Thủ đô, minh chứng sinh động cho sức mạnh của tinh thần học tập suốt đời từ mỗi tế bào của xã hội.