Điều phối lại mạng lưới trường lớp và đội ngũ giáo viên theo biến động dân số, tránh tình trạng nơi thừa, nơi thiếu

Theo đó, tập trung bảo đảm các điều kiện thiết yếu cho giáo dục, trước hết là mục tiêu "đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên" là một trong số những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề cập đến.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo và các địa phương xây dựng lộ trình cụ thể, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn để từng bước giải quyết căn bản những thiếu hụt về trường, lớp, giáo viên. 

Đồng thời, rà soát, sắp xếp, điều phối lại mạng lưới trường lớp và đội ngũ giáo viên theo biến động dân số, tránh tình trạng nơi thừa, nơi thiếu, đầu tư dàn trải, sử dụng nguồn lực kém hiệu quả; tránh việc lấy mục tiêu giảm đầu mối làm thành tích. 

Tiếp tục ưu tiên vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; xử lý tình trạng quá tải trường lớp tại các đô thị, khu công nghiệp và địa bàn tăng dân số cơ học nhanh; quan tâm đến người khuyết tật, trẻ em yếu thế, có hoàn cảnh khó khăn...

Cùng với đó là giải quyết triệt để việc thiếu trường học, nhất là tại đô thị. Đề nghị Chính phủ xác định rõ lộ trình thực hiện, chỉ đạo các địa phương chủ động quy hoạch đất giáo dục trong các dự án đô thị; khẩn trương chuyển đổi công năng các trụ sở dôi dư và cơ sở nhà đất phục vụ cho giáo dục, y tế. 

Mục tiêu chung là không để một học sinh nào bị hạn chế cơ hội học tập vì thiếu trường, thiếu lớp, thiếu giáo viên; không để chất lượng giáo dục và tương lai của học sinh phụ thuộc vào nơi được sinh ra và lớn lên. Bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục có chất lượng là một trong những thước đo quan trọng của việc thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 71-NQ/TW.

Nghiên cứu xây dựng mô hình trường học xã hội chủ nghĩa và thí điểm ở những địa bàn có đủ điều kiện

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đã và sẽ tiếp tục dành sự quan tâm và những điều kiện tốt nhất cho giáo dục. 

Do đó, ngành giáo dục phải đáp lại sự quan tâm đó bằng cuộc tự đổi mới sâu sắc, toàn diện, từ quản trị nhà trường, xây dựng đội ngũ giáo viên, đến nội dung, phương pháp dạy và học, thi, kiểm tra, đánh giá. 

"Yêu cầu đặt ra là phải giảm lối truyền thụ một chiều, học thuộc, học đối phó, học chỉ để thi; đồng thời, tăng cường tự học, thực hành, trải nghiệm, tư duy độc lập, sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, nếu cách thi, cách đánh giá không thay đổi thì rất khó thay đổi cách dạy và cách học. Bên cạnh đó, cần giảm thủ tục hành chính, hội họp, báo cáo và những công việc hình thức để giáo viên có nhiều thời gian hơn cho chuyên môn và học sinh", kết luận nêu rõ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, mục tiêu cuối cùng của giáo dục không phải là điểm số, bằng cấp hay thứ hạng của nhà trường, mà là giáo dục nên những con người như thế nào. 

Vì vậy, cần thực hiện tốt hơn yêu cầu giáo dục toàn diện về đức, trí, thể, mỹ; trong đó, đặc biệt chú trọng đạo đức, nhân cách, sức khoẻ thể chất và tinh thần, văn hoá, lịch sử, nghệ thuật, tinh thần tự hào dân tộc, tự hào tiếng Việt. 

Đồng thời, phát triển năng lực số, ngoại ngữ, STEM (hoạt động giáo dục tích hợp khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học), tư duy khoa học, sáng tạo và khả năng thích ứng. Nghiên cứu xây dựng mô hình trường học xã hội chủ nghĩa và thí điểm ở những địa bàn có đủ điều kiện.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Đảng uỷ Chính phủ chỉ đạo đánh giá thực chất việc thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018; tiếp tục rà soát, tinh giản theo hướng thiết thực, giảm tải, lấy giáo dục phổ thông làm nền tảng, bảo đảm mọi học sinh đều được học tập, trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và năng lực cần thiết; chú trọng giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm, khát vọng cống hiến và phát triển năng lực số, năng lực sử dụng trí tuệ nhân tạo. 

Cùng với đó là rà soát, hoàn thiện sách giáo khoa và học liệu theo hướng thiết thực, hiệu quả, không làm gia tăng áp lực học tập và chi phí cho học sinh và gia đình. Kịp thời điều chỉnh những nội dung bất cập, nhất là những môn học trực tiếp góp phần hình thành nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến như giáo dục đạo đức, công dân, lịch sử, tiếng Việt, ngữ văn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng yêu cầu chấn chỉnh triệt để các sai phạm, tiêu cực trong giáo dục; thực hiện nghiêm túc, thực chất phương châm "thầy ra thầy, trò ra trò". Kiên quyết xử lý nghiêm bệnh thành tích, gian lận trong học tập và thi cử, dạy thêm - học thêm biến tướng, tiêu cực trong tuyển sinh, đào tạo, cấp bằng, đạo văn, gian lận khoa học, bạo lực học đường và những biểu hiện lệch chuẩn trong quan hệ thầy - trò... 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị khi rà soát Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, cần bổ sung, làm rõ nhiệm vụ trọng tâm về xây dựng văn hoá, đạo đức và kỷ cương giáo dục; trong đó, phải xác định cụ thể mục tiêu, giải pháp, trách nhiệm và thước đo đánh giá, không dừng lại ở các phong trào vận động, khẩu hiệu hình thức. Chính phủ chỉ đạo Bộ Nội vụ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính phối hợp rà soát, thống nhất triển khai phụ cấp ưu đãi nghề của giáo viên theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW.

Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế và các cơ quan liên quan tổ chức khám sức khoẻ cho học sinh ngay từ đầu năm học mới; tiếp tục hoàn thiện chính sách, khuyến khích gia đình và toàn xã hội chăm lo cho học sinh nhóm yếu thế, khuyết tật và có hoàn cảnh khó khăn.

Bên cạnh đó, kết luận cũng nhấn mạnh một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, gồm: Giáo dục đi trước một bước để chuẩn bị nguồn nhân lực và nhân tài cho tương lai đất nước; thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhưng cần đặt công nghệ đúng vị trí là phương tiện giáo dục, không thay thế bản chất nhân văn của giáo dục; đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu.