El Niño 2026 có thể thuộc nhóm mạnh nhất từ năm 1950

Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới, El Niño đã được xác lập và đang mạnh lên nhanh chóng. Khả năng hiện tượng này tiếp tục duy trì đến tháng 2/2027 được dự báo ở mức gần 100%. Tổ chức này đánh giá El Niño hiện nay có thể thuộc nhóm những đợt mạnh nhất kể từ ít nhất năm 1950.

Một trong những chỉ số được sử dụng để đánh giá cường độ El Niño là nhiệt độ mặt nước biển tại vùng Niño 3.4 ở khu vực trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương xích đạo. Mức chênh lệch so với trung bình tăng từ 1,6 độ C vào tháng 6 lên 2,5 độ C vào tháng 8/2026.

Trong giai đoạn tháng 10-12/2026, nhiệt độ mặt nước biển tại vùng Niño 3.4 được dự báo cao hơn trung bình khoảng 3,7 độ C, với mức cao nhất vào khoảng tháng 12. Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới, đây là mức dự báo cao nhất trong chuỗi quan trắc và vượt mức 2,6 độ C ghi nhận trong giai đoạn tháng 11/2015-1/2016.

El Niño là hiện tượng khí hậu tự nhiên trong hệ thống El Niño - Dao động Nam, hình thành khi nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương xích đạo cao hơn mức trung bình, đi kèm những thay đổi trong hoàn lưu khí quyển. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến nhiệt độ và lượng mưa tại nhiều khu vực trên thế giới.

El Niño mạnh làm gia tăng nguy cơ hạn hán, lũ lụt và nắng nóng cực đoan

Tổ chức Khí tượng Thế giới dự báo El Niño mạnh lên sẽ đi kèm những thay đổi đáng kể trong các mô hình nhiệt độ và lượng mưa trong giai đoạn cuối năm 2026. Phần lớn thế giới có khả năng trải qua nhiệt độ cao hơn mức trung bình, làm tăng nguy cơ xuất hiện các đợt nóng cực đoan và những tác động liên quan đến nhiệt.

Về lượng mưa, dự báo cho thấy những khu vực có xu hướng khô hơn hoặc ẩm ướt hơn mức bình thường sẽ được phân bố lại theo các mô hình khí hậu điển hình của một El Niño mạnh. Tổ chức Khí tượng Thế giới nhận định điều này làm gia tăng nguy cơ hạn hán ở một số khu vực và lũ lụt ở những khu vực khác. Tác động còn phụ thuộc vào vị trí, mùa trong năm và sự tương tác với các hệ thống khí hậu khác.

Đông Nam Á đối mặt xu hướng nóng hơn, khô hơn trong những tháng cuối năm

Trung tâm Khí tượng Chuyên ngành ASEAN cho biết El Niño thường làm lượng mưa ở Đông Nam Á thấp hơn mức trung bình, đặc biệt tại các quốc gia và vùng lãnh thổ thuộc khu vực Đông Nam Á biển đảo trong giai đoạn tháng 9-11. Tác động đến nhiệt độ và lượng mưa thường rõ hơn khi El Niño có cường độ từ trung bình đến mạnh.

Bản tin dự báo mùa cập nhật ngày 5/10 cho thấy El Niño đang hiện diện và có khả năng tiếp tục mạnh lên trong tháng 10-11/2026. Trong giai đoạn tháng 10-12, lượng mưa thấp hơn mức trung bình được dự báo tại phần lớn Đông Nam Á biển đảo và một số khu vực thuộc Đông Nam Á lục địa. Xu hướng khô hơn rõ hơn tại phía Nam và phần lớn phía Đông khu vực biển đảo.

Tại Đông Nam Á lục địa, một số khu vực phía Đông và phía Tây Bắc cũng có khả năng ít mưa hơn bình thường, trong khi xu hướng lượng mưa tại các khu vực còn lại chưa rõ ràng.

Nhiệt độ được dự báo cao hơn mức trung bình trên phần lớn Đông Nam Á trong tháng 10 và cả giai đoạn tháng 10-12/2026. Tình trạng ít mưa kết hợp với nhiệt độ cao có thể làm gia tăng nguy cơ cháy rừng và khói mù xuyên biên giới, nhất là tại các quốc gia phía Nam ASEAN.

Dự báo ngắn hạn cập nhật ngày 7/10 cho thấy trong khoảng 12-25/10, phần lớn khu vực phía Nam ASEAN có khả năng khô hơn bình thường, trong khi nhiệt độ được dự báo cao hơn mức trung bình tại phần lớn Đông Nam Á.

Trung tâm Khí tượng Chuyên ngành ASEAN lưu ý tác động của El Niño không giống nhau giữa các quốc gia và từng thời kỳ trong năm. Ngay cả những đợt El Niño có cường độ tương đương cũng có thể gây ra những thay đổi khác nhau về nhiệt độ và lượng mưa tại Đông Nam Á.

IOD và Đại Tây Dương có thể làm thay đổi tác động của El Niño

Ngoài El Niño, các yếu tố khí hậu khác cũng đang được tính đến trong dự báo cho những tháng cuối năm 2026.

Tổ chức Khí tượng Thế giới dự báo Dao động Nam - Bắc Ấn Độ Dương (IOD) dương sẽ đạt đỉnh trong tháng 10 rồi suy giảm. Mức chênh lệch nhiệt độ mặt nước biển trung bình theo mùa của IOD trong giai đoạn tháng 10-12 được dự báo khoảng +0,5 độ C. Trong khi đó, nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực xích đạo Đại Tây Dương được dự báo tiếp tục cao hơn mức trung bình.

Những yếu tố này có thể tương tác với El Niño và làm thay đổi các mô hình nhiệt độ, lượng mưa vốn thường gắn với hiện tượng này. 

Tổ chức Khí tượng Thế giới cho biết các dự báo theo mùa sẽ tiếp tục được cập nhật khi El Niño tiến tới thời điểm được dự báo đạt đỉnh vào tháng 12/2026. Các cơ quan khí tượng thủy văn quốc gia và khu vực sẽ tiếp tục cung cấp thông tin cụ thể hơn về tác động tại từng địa phương.