Theo báo cáo của Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất (Thành phố Hồ Chí Minh), tối 11/8, Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất đã phải 2 lần tạm dừng khai thác do phát hiện thiết bị bay không người lái (Drone/UAV) xuất hiện trái phép tại khu vực cận sân bay, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn hoạt động bay.

Lần 1 vào lúc 18 giờ 16 phút, tổ lái của chuyến bay 3S621 SGN - HAN cất cánh đường băng 25L phát hiện thiết bị bay không người lái (Drone) ở độ cao 1.800 ft, bên phải tàu bay cách 500m. 

Tiếp theo, tổ lái chuyến bay VJ312 SGN - HUI cho biết khi thực hiện chuyến bay VJ601 CRX - SGN hạ cánh trên đường băng 25R phát hiện một Drone cách 10 dặm, ở độ cao 3000ft.

Để đảm bảo tuyệt đối an toàn cho các chuyến bay cất/hạ cánh tại sân bay Tân Sơn Nhất, Công ty Quản lý bay miền Nam đã phối hợp Cảng vụ Hàng không miền Nam, Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất quyết định đình chỉ hoạt động cất, hạ cánh từ 18 giờ 16 phút.

Đáng quan ngại hơn, trong vụ việc lần này, Drone áp sát máy bay ở cự ly cực kỳ nguy hiểm - chỉ cách máy bay khoảng 500m. Với tốc độ hàng trăm km/giờ của máy bay, chỉ một va chạm nhỏ với Drone cũng có thể gây hỏng hóc động cơ, vỡ kính buồng lái hay dẫn đến thảm họa hàng không khủng khiếp.

Sau khi đánh giá toàn diện tình hình và xác định các điều kiện khai thác đã được bảo đảm, lúc 19 giờ 16 phút, Công ty Quản lý bay miền Nam phối hợp với Cảng vụ Hàng không miền Nam, Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất quyết định khôi phục hoạt động cất, hạ cánh bình thường.

Chưa dừng lại ở đó, đến 19 giờ 34 phút, Trung tâm Quản lý Điều hành bay khu vực 3 tiếp tục phát hiện một drone tại khu vực cách sân bay khoảng 3km về hướng Tây - Tây Nam nên Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất đóng cửa trở lại. Đến 20 giờ 34 phút, toàn bộ hoạt động khai thác tại Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất được khôi phục hoàn toàn.

Theo Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, sự việc uy hiếp trên đã làm ảnh hưởng đến 56 chuyến bay đi/đến Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất. Các chuyến bay phải hạ cánh khẩn nguy do cạn nhiên liệu khi bay chờ, chuyến bay phải chuyển hướng hạ cánh tại sân bay dự bị, chuyến bay phải bay chờ trên không, chuyến bay phải dừng chờ cất cánh...

Trong thời gian hoạt động khai thác bị gián đoạn, các hãng hàng không đã triển khai đồng bộ các biện pháp phục vụ, hỗ trợ hành khách, bố trí nhân sự hướng dẫn, cập nhật thông tin chuyến bay và điều chỉnh kế hoạch khai thác nhằm giảm thiểu ảnh hưởng đến hành khách.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, nguy cơ từ Drone/UAV, flycam và các vật thể bay tự phát đối với hoạt động hàng không dân dụng đã trở thành một vấn đề rất nghiêm trọng. 

Giai đoạn cất/hạ cánh là những thời điểm nhạy cảm nhất trong toàn bộ chuyến bay, bởi đây là lúc tàu bay hoạt động ở độ cao thấp, tốc độ lớn, tổ lái phải xử lý rất nhiều thông số trong thời gian rất ngắn. 

Nếu Drone/UAV hoặc vật thể bay lạ va chạm với máy bay ở thời điểm này, hậu quả xảy ra rất nghiêm trọng.

Kịch bản xấu bao gồm việc vật thể lạ va chạm vào kính buồng lái, thân máy bay, cánh, cánh quạt hoặc động cơ. Nếu động cơ hút phải vật thể lạ, nguy cơ hỏng hóc kỹ thuật hoàn toàn có thể xảy ra.

Trong trường hợp va chạm làm tổ lái bị phân tâm hoặc ảnh hưởng đến khả năng điều khiển tàu bay đúng vào thời điểm quyết định, mức độ rủi ro sẽ tăng lên rất cao. Vì thế về mặt chuyên môn, ngành hàng không xác định Drone/UAV là mối đe dọa trực tiếp đối với an toàn bay, nhất là trong khu vực lân cận sân bay.

Sẽ xử lý mạnh tay hành vi sử dụng thiết bị bay không người lái (Drone/UAV) trong khu vực an toàn bay

Về phía Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, ngay sau khi kết thúc sự việc, Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất đã cùng các cơ quan, đơn vị tổ chức họp để rút kinh nghiệm và rà soát các quy trình ứng phó nhằm tiếp tục nâng cao hiệu quả xử lý các tình huống thiết bị bay không người lái xâm nhập khu vực cấm bay, qua đó bảo đảm an toàn, an ninh hàng không và duy trì hoạt động khai thác an toàn, thông suốt.

Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất khuyến cáo các tổ chức, cá nhân tuyệt đối không sử dụng thiết bị bay không người lái trong khu vực cảng hàng không, sân bay hoặc vùng lân cận khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép. 

Hành vi đưa thiết bị bay không người lái xâm nhập khu vực hoạt động bay không chỉ vi phạm quy định của pháp luật mà còn tiềm ẩn nguy cơ đặc biệt nghiêm trọng đối với an toàn hàng không và tính mạng của hành khách.

Để tăng cường hiệu quả quản lý, giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các sự việc liên quan đến Drone/UAV tại khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay của cảng hàng không, Cục Hàng không Việt Nam đã báo cáo Bộ Xây dựng kiến nghị Ủy ban An ninh hàng không dân dụng quốc gia sớm thống nhất giao trách nhiệm chủ trì cho cơ quan, đơn vị trên địa bàn Cảng hàng không trong tình huống có Drone/UAV xâm nhập trái phép, ảnh hưởng đến các hoạt động bay hàng không dân dụng.

Cùng với đó, đầu tư trang bị hệ thống thiết bị chuyên dụng để phát hiện, cảnh báo sớm Drone/UAV và thiết bị chế áp trong trường hợp cần thiết, không chỉ dừng lại ở mức độ xác minh bằng mắt thường hay thông báo thủ công như hiện nay.

Đồng thời bổ sung, hoàn thiện các chế tài xử phạt hành chính và hình sự đủ mạnh đối với tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tàu bay không người lái.

Về giải pháp lâu dài, Cục Hàng không Việt Nam đề nghị Bộ Xây dựng kiến nghị UBND các tỉnh, thành phố có sân bay phối hợp chặt chẽ với các tổ công tác an toàn đường cất hạ cánh trong việc phát hiện, xác minh và xử lý các trường hợp vi phạm. 

Đồng thời kiến nghị Bộ Công an và Bộ Quốc phòng chỉ đạo các đơn vị chức năng xác định đầu mối tiếp nhận, xử lý thông tin khi phát hiện vật thể bay hoạt động trái phép tại khu vực sân bay và vùng lân cận nhằm bảo đảm phản ứng nhanh, hiệu quả.