Từ ngày 1/9, Nghị định 326/2026/NĐ-CP về định danh địa điểm chính thức có hiệu lực. Thay vì mỗi hệ thống quản lý sử dụng một cách nhận diện khác nhau, các địa điểm thuộc phạm vi nghị định sẽ có một mã định danh duy nhất, qua đó tạo nền tảng kết nối dữ liệu đất đai, địa chỉ, công trình và nhiều loại dữ liệu chuyên ngành khác.

Đáng chú ý, thửa đất chỉ là một trong hàng loạt đối tượng được định danh. Danh mục còn bao gồm công trình xây dựng, đường, cầu, bến cảng, sân bay, công trình văn hóa, tôn giáo, hạ tầng kỹ thuật, các mốc địa giới và nhiều đối tượng khác.

Mã định danh địa điểm là một dãy 12 chữ số

Theo Nghị định 326, mã định danh địa điểm là một dãy 12 chữ số, do Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm xác lập. Mỗi địa điểm có một mã riêng, không trùng lặp trên toàn hệ thống và được thiết kế để duy trì ổn định, đồng thời có thể liên kết, tích hợp với các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Có thể hình dung mã này như một dạng "căn cước số" của địa điểm. Nếu một cá nhân có mã định danh cá nhân để phân biệt với người khác, mỗi địa điểm sẽ có một mã riêng để hệ thống nhận diện chính xác địa điểm đó.

Tuy nhiên, đây không phải là số sổ đỏ mới và cũng không có nghĩa mã 12 chữ số sẽ thay thế số tờ, số thửa hoặc các thông tin pháp lý trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Mục tiêu lớn hơn là tạo ra một "khóa nhận diện" thống nhất, giúp các cơ sở dữ liệu có thể liên kết với nhau.

Người dân có thể xem gì trên VNeID?

Một trong những thay đổi đáng chú ý là dữ liệu định danh địa điểm có thể được khai thác thông qua VNeID.

Theo quy định, tổ chức, cá nhân được khai thác dữ liệu công khai về định danh địa điểm trên ứng dụng định danh quốc gia. Người dân cũng có thể khai thác thông tin của chính mình trong Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm thông qua VNeID.

Dữ liệu được xây dựng không chỉ gồm mã 12 chữ số. Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm có thể chứa nhiều nhóm thông tin như địa chỉ, lối tiếp cận, mã bưu chính, tọa độ, tên địa điểm, trạng thái hoạt động, dấu hiệu nhận biết, thông tin kết cấu và dữ liệu không gian ba chiều nếu có.

Đối với thửa đất, cơ sở dữ liệu còn có thể kết nối với thông tin của Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và các dữ liệu liên quan từ cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Điều này có ý nghĩa lớn trong việc xác định chính xác một địa điểm trên hệ thống số, đặc biệt trong những trường hợp địa chỉ hành chính thay đổi hoặc cách mô tả địa điểm giữa các cơ quan chưa thống nhất.

Không phải mọi thông tin về thửa đất đều công khai

Một điểm người dân cần đặc biệt lưu ý là có mã định danh không đồng nghĩa với việc mọi dữ liệu của thửa đất sẽ xuất hiện công khai trên VNeID.

Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm chứa nhiều nhóm thông tin khác nhau, trong đó có cả thông tin về chủ sở hữu, người sử dụng địa điểm và dữ liệu liên quan đến Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Việc khai thác những thông tin này được phân quyền theo quy định, không phải dữ liệu nào cũng thuộc nhóm công khai. 

Với người dân, phần dữ liệu công khai có thể được sử dụng để nhận diện và tra cứu thông tin cơ bản của địa điểm. Những dữ liệu riêng tư hoặc dữ liệu chuyên ngành sẽ chỉ được khai thác bởi chủ thể có quyền hoặc cơ quan, tổ chức đáp ứng điều kiện theo quy định.

Điều này nhằm cân bằng giữa khả năng chia sẻ dữ liệu và yêu cầu bảo vệ thông tin cá nhân, thông tin về tài sản.

Chưa phải thửa đất nào cũng xuất hiện mã ngay ngày 1/9

Quy định từ 1/9, mỗi thửa đất có mã định danh dễ khiến người dân hiểu rằng tất cả thửa đất trên cả nước sẽ đồng loạt xuất hiện trên VNeID ngay khi nghị định có hiệu lực.

Thực tế, Nghị định 326 có điều khoản chuyển tiếp.

Với những đối tượng đã có đầy đủ thông tin tối thiểu, các bộ, cơ quan ngang bộ sẽ đồng bộ dữ liệu vào Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm để bảo đảm triển khai khi nghị định có hiệu lực. Với những đối tượng chưa đủ dữ liệu, cơ quan chức năng sẽ xây dựng lộ trình thu thập, tạo lập, bổ sung và đồng bộ dữ liệu.

Do đó, nếu người dân kiểm tra VNeID nhưng chưa thấy mã định danh của thửa đất, điều này chưa đồng nghĩa dữ liệu của mình có vấn đề hay phải lập tức thực hiện một thủ tục mới.

Việc cập nhật sẽ được thực hiện theo lộ trình của cơ quan quản lý dữ liệu.

“Căn cước” của thửa đất để làm gì?

Theo Nghị định 326, Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm được xây dựng tập trung, thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Dữ liệu có thể được kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh và xác thực điện tử, Cổng Dịch vụ công quốc gia cùng các nền tảng khác. 

Khi một địa điểm có mã nhận diện thống nhất, các cơ quan có thể dễ dàng xác định đúng địa điểm cần xử lý, thay vì phải đối chiếu nhiều loại thông tin giữa các hệ thống.

Đáng chú ý, nghị định quy định không yêu cầu người dân cung cấp lại thành phần hồ sơ mà thông tin tương ứng đã có trong Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm. 

Về lâu dài, điều này có thể góp phần giảm giấy tờ trong thủ tục hành chính, hạn chế sai lệch dữ liệu và tạo nền tảng cho các dịch vụ số liên quan đến đất đai, nhà ở, xây dựng và bất động sản.

Từ “số thửa” đến một mã định danh có thể được máy hiểu

Điểm đáng chú ý nhất của chính sách mới là cách tiếp cận định danh mọi địa điểm bằng dữ liệu số thống nhất.

Một thửa đất không còn chỉ được nhìn nhận thông qua một dòng thông tin trong hồ sơ địa chính. Khi được gắn mã định danh, nó có thể được liên kết với tọa độ, địa chỉ, lối tiếp cận, dữ liệu đất đai, công trình trên đất và các thông tin chuyên ngành liên quan.

Điều này tạo tiền đề để Việt Nam xây dựng một “bản đồ số” có khả năng kết nối dữ liệu trên phạm vi toàn quốc.

Với người dân, thay đổi trước mắt có thể chỉ là một dãy 12 chữ số trên VNeID. Nhưng phía sau đó là một bước chuyển lớn hơn: địa điểm vật lý đang dần được đưa vào một hệ thống định danh số thống nhất, để các cơ quan và dịch vụ số có thể nhận diện, kết nối và khai thác dữ liệu về cùng một địa điểm.