Công dân khuyến học

Khi giáo viên "nhắc bài": Góc khuất của bệnh thành tích và bài học về lòng trung thực

Khi giáo viên "nhắc bài": Góc khuất của bệnh thành tích và bài học về lòng trung thực

Hồng Phong

Hồng Phong

17:00 - 21/03/2026
Công dân & Khuyến học trên

Sự việc ban tổ chức sân chơi VioEdu phát hiện nhiều vi phạm tại các phòng thi ở Hà Nội đã làm dấy lên những cuộc thảo luận sâu sắc về vai trò của giáo viên trong các kỳ thi trực tuyến.

Giáo viên can thiệp bài thi: Khi người thầy đứng trước áp lực thành tích - Ảnh 1.

Học sinh làm bài thi VioEdu vòng cấp khu vực ở Hà Nội, tại các phòng thi giáo viên sẽ trực tiếp làm giám thị. Ảnh: VioEdu

Theo ban tổ chức Đấu trường VioEdu, sáng ngày 18/3 đã diễn ra vòng thi cấp khu vực (cấp xã, phường) tại Hà Nội.
Tuy nhiên, trong khi phần lớn các trường phối hợp chặt chẽ, nghiêm túc thì tại một số phòng thi, trong quá trình giám sát trực tuyến Ban Tổ chức đã ghi nhận nhiều hình ảnh vi phạm rất đáng buồn về hành vi gian lận thi.
Một số hành vi gian lận được phát hiện như: Cố tình đặt camera sai vị trí, tạo "góc khuất" để can thiệp bài thi; Chụp, sao chép, phát tán trái phép đề thi, mã ca thi; Giám thị ra vào khu vực thi, nhắc bài và hỗ trợ học sinh làm bài và nhiều hành vi gian lận khác.
Với những bằng chứng được thu thập, Ban tổ chức khẳng định điều này không chỉ ảnh hưởng đến kết quả, chất lượng của một kỳ thi, mà còn làm tổn thương niềm tin của các em học sinh vào sự công bằng, cũng như sự tự tin vào năng lực thực sự của các em.
Do đó, tất cả bài thi có dấu hiệu gian lận đã bị hủy bỏ. Theo thông báo, sau khi các ca thi đã kết thúc, công tác rà soát hệ thống video giám sát vẫn sẽ được thực hiện kỹ lưỡng để xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm còn sót lại, đảm bảo quyền lợi chính đáng cho mọi thí sinh.

Khi hình ảnh giáo viên trực tiếp can thiệp vào bài làm của học sinh bị công khai, chúng ta không thể chỉ nhìn nhận đó như một lỗi vi phạm quy chế. 

Đã đến lúc cần nhìn thẳng vào thực trạng: Áp lực nào đã khiến những người thầy, người cô - vốn là biểu tượng của sự chuẩn mực - lại chấp nhận bước vào những "góc khuất" để đánh đổi giá trị trung thực?

Giáo viên - trách nhiệm và hình mẫu trong mắt học sinh

Trong môi trường giáo dục, giáo viên không chỉ là người truyền dạy kiến thức mà còn là tấm gương phản chiếu những giá trị đạo đức cơ bản nhất. 

Vì vậy mọi hành động, thái độ của thầy cô trong phòng thi đều là một bài học trực quan nhất về sự công bằng dành cho học sinh. Khi một giáo viên chọn cách nhắc bài hay hỗ trợ thí sinh, giáo viên vô tình làm rạn nứt niềm tin của trẻ vào lẽ phải.

Sự trung thực của học sinh không thể nảy mầm nếu môi trường giáo dục thiếu đi sự gương mẫu của người dẫn dắt. Do đó, bảo vệ sự liêm chính của giáo viên cũng chính là bảo vệ tương lai của các thế hệ học trò, giúp các em hiểu rằng năng lực thực sự luôn quý giá hơn những điểm số ảo.

Thấu hiểu áp lực thành tích đè nặng lên vai giáo viên

Để có cái nhìn khách quan, cần thừa nhận rằng không ít giáo viên hiện nay đang bị bủa vây bởi "bệnh thành tích" từ nhiều phía. Những sai phạm đôi khi không xuất phát từ mục đích cá nhân, mà là hệ quả của một guồng quay chỉ tiêu nặng nề.

Khi nhà trường coi huy chương là con số để báo cáo chất lượng điểm đến, giáo viên vô tình trở thành người phải "gánh" những chỉ tiêu đó bằng mọi giá. 

Kết quả thi đấu của học sinh đôi khi trở thành thước đo duy nhất để đánh giá năng lực giảng dạy và xếp loại thi đua của người thầy. Điều này vô hình trung tạo ra một vòng lặp áp lực khó tháo gỡ cho người thầy.

Và đôi khi, chính mong muốn con em phải có giải thưởng bằng mọi cách của gia đình đã đẩy giáo viên vào thế khó. Sự kỳ vọng về một "hồ sơ đẹp" vô tình tạo nên sức ép khiến người thầy phải tìm cách "tối ưu hóa" kết quả.

Giải phóng người thầy khỏi những áp lực thành tích ảo là bước đi đầu tiên để nhà giáo quay lại với thiên chức giáo dục con người một cách đúng nghĩa.

Để giáo viên kiến tạo môi trường "học thật, thi thật"

Để xây dựng một môi trường "học thật, thi thật", vai trò của đội ngũ giáo viên cần được đặt ở vị trí trung tâm của sự thay đổi.

Thiết nghĩ đã đến lúc cần loại bỏ việc lấy kết quả các sân chơi ngoại khóa làm tiêu chí cứng để đánh giá thi đua. Hãy để các cuộc thi trực tuyến trở về đúng ý nghĩa là nơi trải nghiệm, thay vì là gánh nặng lên vai người thầy.

Khơi dậy lòng tự trọng nghề nghiệp bằng cách tạo dựng một môi trường mà ở đó, sự trung thực của giáo viên được tôn trọng và bảo vệ. Khi người đứng đầu nhà trường quyết liệt nói không với gian lận, thầy cô sẽ có điểm tựa để vững tâm dạy học sinh điều hay lẽ phải.

Cùng với đó, phụ huynh cũng cần là hậu phương vững chắc, chấp nhận mọi kết quả thực chất của con, giúp giáo viên giảm bớt áp lực "phải có giải".

Một kỳ thi bị hủy kết quả có thể tổ chức lại, nhưng niềm tin của một đứa trẻ vào hình mẫu giáo viên - người dẫn dắt và đại diện cho lẽ công bằng - một khi đã rạn nứt thì rất khó phục hồi. 

Tuy nhiên, thay vì chỉ nhìn nhận sự việc như một lỗi vi phạm cá nhân, cộng đồng cần có cái nhìn bao dung và sâu sắc hơn về những áp lực mà đội ngũ giáo viên đang phải gánh chịu.

Đã đến lúc xã hội cần cởi bỏ "chiếc áo giáp" mang tên thành tích quá chật chội đang bóp nghẹt sự sáng tạo và lòng tự trọng nghề nghiệp của người thầy. 

Khi phụ huynh học cách chấp nhận những điểm số thực, khi nhà trường lấy sự tiến bộ của học sinh làm thước đo thay vì những tấm huy chương phong trào, đó chính là lúc chúng ta tạo ra điểm tựa vững chắc nhất để giáo viên an tâm thực hiện thiên chức của mình.

Hãy để các thầy cô được trở về đúng nghĩa là người truyền cảm hứng, nơi sự trung thực không còn là một áp lực, mà là hơi thở tự nhiên trong mỗi tiết học.

Chỉ khi giáo viên được giải phóng khỏi những "góc khuất" của chỉ tiêu thi đua, họ mới có thể tự tin cầm tay học sinh đi trên con đường học thật, thi thật, giúp các em trưởng thành bằng chính đôi chân và năng lực thực sự của mình.

VioEdu là nền tảng giáo dục trực tuyến ra đời năm 2020, ban đầu là sân chơi Toán học, sau mở rộng nhiều môn như Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh. Nền tảng hướng tới học sinh tiểu học và trung học cơ sở, giúp củng cố kiến thức, phát triển tư duy qua hình thức thi trực tuyến kết hợp công nghệ.

Hệ thống cung cấp kho học liệu lớn với hơn 1 triệu nội dung, hàng nghìn video và thu hút hàng triệu người dùng mỗi năm. Mỗi mùa thi gồm nhiều vòng trực tuyến, chấm điểm tự động.

Mỗi năm VioEdu thu hút hàng triệu lượt học sinh tham gia. Sức hút của sân chơi này đến từ việc kết hợp học và thi trên nền tảng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo để cá nhân hóa việc học, cùng các yếu tố trò chơi hóa như xếp hạng, tích điểm.

Bên cạnh đó, nhiều địa phương còn tổ chức khen thưởng học sinh đạt thành tích cao, góp phần gia tăng sự quan tâm đối với cuộc thi.

Bình luận của bạn

Bình luận

icon icon