Hiện trạng cuốn sách cổ nhất Việt Nam, lý do khiến cuốn sách hạn chế trưng bày

Trương Thuý Hằng
14:33 - 31/12/2023
Công dân & Khuyến học trên

Rất nhiều trường đại học, viện nghiên cứu trên thế giới muốn mượn cuốn sách "Phép giảng 8 ngày" - cuốn sách in chữ quốc ngữ cổ nhất Việt Nam hiện lưu giữ tại nhà thờ Mằng Lăng (Tuy An, Phú Yên) để giới thiệu với công chúng. Tuy nhiên, việc mang cuốn sách này ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hiện không khả khi.

Hiện trạng cuốn sách cổ nhất Việt Nam, lý do khiến cuốn sách hạn chế trưng bày- Ảnh 1.

Cuốn giáo lý Cathechismus - Phép giảng tám ngày gồm 319 trang đã được ghi nhận là cuốn sách in chữ quốc ngữ cổ nhất Việt Nam. Ảnh: TTH

Alexandre de Rhodes - giáo sĩ truyền giáo kiêm nhà ngôn ngữ học châu Âu sống ở giữa thế kỷ XVII đã quy chuẩn hóa chữ quốc ngữ từ việc phát minh dùng chữ quốc ngữ trong giảng đạo và biên soạn giáo lý. 

Cuốn giáo lý Cathechismus, còn gọi là "Phép giảng tám ngày" gồm 319 trang được nhà ngôn ngữ học Alexandre de Rhodes chuyển hoá chữ quốc ngữ ghi chép lại trong tài liệu đầu tiên năm 1645 và ấn bản thành sách năm 1651. Việc chuyển ngữ phiên âm phục vụ cho công việc giảng đạo của nhóm các nhà truyền giáo và giáo dân ưu tú ở vùng Nam Trung Bộ lúc đó. 

Như vậy, cho đến nay, đây là cuốn sách cổ nhất in bằng chữ quốc ngữ của Việt Nam, đã tồn tại 373 năm và được lưu giữ trong nhà thờ Mằng Lăng (Tuy An, Phú Yên). Trước đây, cuốn sách được trưng bày để du khách thưởng lãm trong đền thờ Á thánh Anre và khu tưởng niệm giáo sĩ Alexandre de Rhodes của nhà thờ. Tuy nhiên, vì lo sợ cuốn sách bị mục nát và hỏng, hiện nhà thờ chỉ trưng bày cuốn phiên bản và bảo quản ấn bản gốc trong hộp kín, rất ít người được tiếp cận hiện vật này.

Hiện trạng cuốn sách cổ nhất Việt Nam, lý do khiến cuốn sách hạn chế trưng bày- Ảnh 2.

Linh mục Phê rô Trương Minh Thái nói về cuốn sách cổ được lưu giữ trong nhà thờ Mằng Lăng. Ảnh: TTH