Tổng Bí thư Tô Lâm gặp mặt Ban Thường vụ Hội Khuyến học Việt Nam và các Chủ tịch Hội Khuyến học địa phương tiêu biểu
tại Trụ sở Văn phòng Trung ương Đảng.
Bằng tư duy sắc sảo của một nhà khoa học và trái tim đau đáu với sự nghiệp "trồng người", người đứng đầu Hội Khuyến học Việt Nam đã chia sẻ về cuộc chuyển mình lịch sử: Từ "Bình dân học vụ số" đến lối sống xanh, cùng 28 triệu hội viên trở thành những người giữ lửa và kiến tạo nền tảng xã hội học tập bền vững.
"Chuyển đổi số là sự trưởng thành về tư duy của người làm khuyến học"
Phóng viên: Thưa Giáo sư, năm 2025 vừa khép lại với những chuyển biến mạnh mẽ thúc đẩy phong trào học tập suốt đời trong cả nước. Với cương vị Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, Giáo sư đánh giá đâu là những "điểm sáng" đột phá mà Hội Khuyến học Việt Nam đã đạt được trong năm 2025? Thành tựu nào có thể mang ý nghĩa chiến lược trở thành động lực cho công tác khuyến học trong tình hình mới?
GS.TS Nguyễn Thị Doan: Trước hết, phải khẳng định rằng, năm 2025 là một năm Hội Khuyến học Việt Nam đạt được rất nhiều kết quả quan trọng.
Trong số 10 điểm sáng đã được tổng kết trên Tạp chí Công dân và Khuyến học, thành tựu mang tính đột phá và nổi bật nhất chính là việc khai trương Cổng thông tin điện tử Khuyến học. Đây không chỉ là một bước tiến về mặt kỹ thuật hay ứng dụng công nghệ thông tin trong điều hành, mà còn là một dấu mốc chuyển mình mạnh mẽ về phương thức quản trị của toàn bộ hệ thống Hội.
Việc ra đời Cổng thông tin hoàn toàn nhất quán với tinh thần đổi mới của Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV, coi chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững là chiến lược, là động lực nòng cốt để phát triển đất nước trong thời kỳ hội nhập.
Thông qua nền tảng số này, công tác lãnh đạo, điều hành của Hội sẽ nhanh nhạy, minh bạch và chính xác hơn nhờ sự kết nối thông suốt từ Trung ương đến các hội viên và liên thông với Cổng thông tin điện tử quốc gia. Quan trọng hơn, nó buộc mỗi cán bộ, nhân viên trong hệ thống phải tự làm mới mình, nâng cao năng lực số và thay đổi tư duy để thích ứng với môi trường làm việc hiện đại. Có thể khẳng định rằng, Cổng thông tin điện tử không chỉ là công cụ quản lý mà còn là cầu nối lan tỏa giá trị sống, tinh thần "khuyến học, khuyến tài" và lối sống văn minh đến toàn xã hội.
Song hành với bước tiến về công nghệ, Hội đã đạt được thành tựu lớn trong việc thay đổi nhận thức và tư duy của cộng đồng về việc học tập suốt đời. Chúng ta đã chuyển dịch mạnh mẽ từ việc tập trung hỗ trợ học bổng cho học sinh sang việc khuyến khích người lớn học tập ở mọi lứa tuổi, không giới hạn bất kỳ ai. Với phương châm "Học không bao giờ cùng", Hội Khuyến học Việt Nam đã tạo mọi điều kiện để mỗi người dân đều có cơ hội học tập, từ đó xây dựng một xã hội học tập thực thụ, nơi tri thức là nền tảng và con người là trọng tâm của sự phát triển.
Và đi cùng với đó, việc thực hiện hiệu quả 5 mô hình học tập chính là tiền đề vững chắc để xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước trong tương lai. Tôi tin rằng bằng sự cộng hưởng giữa công tác nghiên cứu lý luận, tuyên truyền qua các kênh truyền thông như Tạp chí Công dân và Khuyến học, cùng việc ứng dụng dữ liệu lớn sẽ là nền tảng vững chắc để Hội Khuyến học Việt Nam tiếp tục thực hiện sứ mệnh của mình: Bồi đắp nhân tài, nâng cao dân trí cho một Việt Nam hùng cường.
Phóng viên: Bước sang năm 2026 - một năm hứa hẹn nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thứ, đề nghị Giáo sư chia sẻ về định hướng và các ưu tiên chiến lược của Hội Khuyến học Việt Nam để phong trào khuyến học, khuyến tài thực sự đi vào chiều sâu, trở thành động lực nội sinh cho sự phát triển giáo dục bền vững của đất nước trong giai đoạn mới?
GS.TS Nguyễn Thị Doan: Bước sang năm 2026, Hội Khuyến học Việt Nam đang đứng trước những cơ hội lớn lao nhưng cũng không ít thách thức. Để hiện thực hóa các nghị quyết của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, chúng tôi xác định rõ tầm nhìn và khát vọng cốt lõi của mình. Trong đó, khát vọng lớn nhất của của Hội Khuyến học Việt Nam là thúc đẩy xây dựng một xã hội học tập toàn diện.
Tuy nhiên, khác với trước đây, tầm nhìn này hiện nay phải được đặt trên 3 mệnh đề cốt lõi: Số hóa, Xanh hóa và Phát triển bền vững. Đây là bước tiến mới so với trước đây - không chỉ dừng lại ở việc "tạo điều kiện học tập" đơn thuần, mà phải là học tập trong một hệ sinh thái hiện đại và trách nhiệm.
Dù xã hội đã có chuyển biến, nhưng chúng tôi vẫn khao khát nâng cao nhận thức để người dân hiểu rằng: Học là để tự nâng cao trình độ bản thân, phục vụ trực tiếp cho công việc và cuộc sống.
Để đưa những điều đó vào thực tế đời sống, Hội Khuyến học Việt Nam xác định tập trung mọi nguồn lực cho 3 hướng đi mang tính đột phá chiến lược.
Thứ nhất, đó là sự đổi mới căn bản phương thức học tập trên nền tảng số. Chúng tôi mong muốn phá bỏ mọi rào cản về không gian và thời gian, khuyến khích mỗi người dân học tập mọi lúc, mọi nơi thông qua những phương thức tiếp cận hiện đại. Hội sẽ đẩy mạnh chiến dịch "Bình dân học vụ số" với phương châm "cầm tay chỉ việc", nhằm phổ cập kỹ năng số một cách thiết thực nhất, đặc biệt là với bà con ở vùng sâu, vùng xa.
Song song đó, việc hoàn thiện và đồng bộ hóa hệ thống cổng thông tin điện tử từ Trung ương đến địa phương sẽ được ưu tiên hàng đầu, nhằm tạo ra một nhịp cầu tri thức thông suốt, giúp người dân dễ dàng chạm tay vào kho tàng tri thức của nhân loại.
Thứ hai, chúng tôi xác lập lộ trình chuyển đổi số phải gắn liền với tư duy xanh. Công nghệ không thể tách rời trách nhiệm với môi trường. Vì vậy, Hội định hướng người dân không chỉ học cách sử dụng thiết bị số thông minh mà còn phải học cách tiết kiệm tài nguyên, giảm thiểu rác thải công nghệ và ưu tiên các giải pháp không giấy tờ. Mục tiêu cao nhất là hình thành nên những "kỹ năng xanh" và một lối sống bền vững ngay trong lòng cuộc cách mạng số hóa.
Thứ ba, một nhiệm vụ mang tính nhân văn sâu sắc là đảm bảo công bằng trong giáo dục. Hội Khuyến học sẽ đóng vai trò là nhịp cầu nối những bờ vui, đảm bảo không một ai bị bỏ lại phía sau trên hành trình tiếp cận tri thức. Chúng tôi dành sự ưu tiên đặc biệt cho các em học sinh nghèo hiếu học, những người lớn tuổi còn gặp nhiều trở ngại, cùng những người yếu thế và người khuyết tật trong xã hội.
Bằng cách huy động sức mạnh tổng hợp từ mọi nguồn lực xã hội, chúng tôi quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu công bằng giáo dục theo đúng tinh thần nhân văn của Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Tôi muốn nhấn mạnh rằng, công việc phía trước rất bộn bề và đòi hỏi sự đổi mới mạnh mẽ ngay từ nội tại của Hội. Từ người cán bộ hội cho đến mỗi hội viên đều phải được trang bị kỹ năng số, làm việc trên nền tảng số thay vì giấy tờ truyền thống. Nếu chúng ta không đổi mới tư duy, không thay đổi phương thức hành động, khát vọng sẽ chỉ mãi là khát vọng.
Với niềm tin vào truyền thống hiếu học của dân tộc và sự đồng lòng của toàn xã hội, tôi tin tưởng rằng chúng ta sẽ xây dựng thành công một xã hội học tập hiện đại, bền vững và nhân văn.
GS.TS Nguyễn Thị Doan: Sứ mệnh của khuyến học thời đại mới là khơi thông dòng chảy tri thức, tạo dựng cơ hội học tập bình đẳng cho tất cả mọi người
Mỗi hội viên là một người "giữ lửa" và kiến tạo
Phóng viên: Trong không khí hân hoan đón chào xuân mới Bính Ngọ, với đội ngũ hùng hậu hơn 28 triệu hội viên trên khắp mọi miền đất nước, Giáo sư có thông điệp muốn gửi đến các hội viên, để phong trào khuyến học số được triển khai rộng khắp với tinh thần "Học không bao giờ cùng" tiếp tục được thắp sáng trong từng gia đình, dòng họ và cộng đồng?
GS.TS Nguyễn Thị Doan: Đã đến lúc chúng ta cần nhìn nhận lại một cách sâu sắc và đầy đủ hơn về hai chữ "Khuyến học". Từ trước đến nay, xã hội vẫn thường hình dung khuyến học chỉ đơn thuần là những buổi trao học bổng, những món quà khích lệ tinh thần.
Thế nhưng, trong dòng chảy của thời đại mới, nhận thức từ Trung ương đến địa phương đã có bước chuyển mình căn bản. Khuyến học ngày nay không chỉ là sự hỗ trợ vật chất tạm thời, mà là sứ mệnh khơi thông dòng chảy tri thức, tạo dựng cơ hội học tập bình đẳng cho tất cả mọi người - từ bậc cao niên đến lớp trẻ thơ.
GS.TS Nguyễn Thị Doan Để ngọn lửa học tập suốt đời bùng cháy mạnh mẽ và xây dựng thành công một xã hội học tập toàn diện, 28 triệu hội viên của chúng ta chính là những "người nhóm lửa" và "giữ lửa" cần phải tiên phong đổi mới tư duy. Tôi mong muốn mỗi hội viên của Hội hãy tự hào về vị thế cao quý của mình: chúng ta không chỉ là những người đi thúc đẩy phong trào, mà cũng là người kiến tạo nền tảng của xã hội học tập cho sự phát triển bền vững.
Nhưng để nâng cao nhận thức của toàn xã hội, bản thân mỗi cán bộ, hội viên khuyến học phải là người "giữ lửa". Bởi, muốn vận động được quần chúng, chúng ta không thể chỉ nói suông mà phải thực hiện bằng hành động. Đó là, bản thân hội viên, gia đình và dòng họ của mình phải là những tấm gương về học tập suốt đời. Chỉ khi chúng ta học tập thường xuyên, chúng ta mới có đủ uy tín và sức thuyết phục để lan tỏa phong trào đến cộng đồng.
Đặc biệt, Hội Khuyến học Việt Nam đang triển khai theo tư duy rất mới, đó là Khuyến học xanh. Đây là sợi chỉ đỏ xuyên suốt để xây dựng một đất nước phát triển bền vững. Tôi kỳ vọng các hội viên sẽ thấm nhuần và lan tỏa tinh thần "Khuyến học xanh", gắn kết tư duy xanh với lối sống nhân ái, đoàn kết để tinh thần này thấm sâu vào từng cộng đồng.
Hơn thế nữa, khuyến học không đứng ngoài những vấn đề nóng của xã hội như bạo lực học đường hay các xung đột ngoài đời sống... Mỗi hội viên khuyến học cần đóng vai trò là sợi dây liên hệ mềm mại nhưng bền chắc giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Sự kết nối này không chỉ nhằm giáo dục đạo đức, nhân cách cho học sinh mà còn lan tỏa lối ứng xử văn hóa đến toàn cộng đồng, giúp giải quyết những vấn đề nhức nhối hiện nay.
GS.TS Nguyễn Thị Doan, nguyên Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam trao học bổng Học không bao giờ cùng cho học sinh tại xã Châu Ninh, tỉnh Hưng Yên.
Tôi muốn nhấn mạnh rằng, sự đánh giá cao và niềm tin gửi gắm từ các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước dành cho Hội chính là niềm tự hào và cũng là động lực lớn lao. Chúng ta đang sở hữu một tài sản vô giá mà không phải quốc gia nào cũng có được: đội ngũ hùng hậu với 28 triệu hội viên trên khắp mọi miền Tổ quốc. Chỉ cần mỗi hội viên thay đổi tư duy, mỗi hội viên là một "người giữ lửa" tiên phong trong công nghệ và lối sống nhân ái, thì sức mạnh cộng hưởng ấy sẽ tạo ra một bước chuyển mình lịch sử mang nội lực dân tộc.
Trong bối cảnh đất nước đang đứng trước vận hội lớn, tôi tin rằng với tri thức, tư duy xanh và khát vọng bền vững, 28 triệu hội viên sẽ cùng nhau biến khó khăn thành cơ hội, thắp sáng tinh thần "Học không bao giờ cùng" trên khắp mọi miền Tổ quốc, đưa Việt Nam vững vàng tiến vào tương lai.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Giáo sư! Chúc Giáo sư một năm mới nhiều sức khỏe để tiếp tục dẫn dắt phong trào khuyến học nước nhà gặt hái thêm nhiều thành công mới!
