Công dân khuyến học

Góp ý Dự thảo Thông tư đánh giá các cơ sở giáo dục thực hiện Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai

Góp ý Dự thảo Thông tư đánh giá các cơ sở giáo dục thực hiện Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai

Trần Văn Tâm

Trần Văn Tâm

17:27 - 18/08/2026
Công dân & Khuyến học trên

Thực hiện Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045" của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Dự thảo Thông tư quy định về tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá các cơ sở giáo dục.

Góp ý Dự thảo Thông tư đánh giá các cơ sở giáo dục thực hiện Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai - Ảnh 1.

Học trò Trung học phổ thông tìm hiểu lịch sử, văn hoá dân tộc. Ảnh: Trần Văn Tâm

Nguyên tắc cốt yếu của việc đánh giá này là xác định thực trạng thực hiện Đề án tại từng cơ sở giáo dục, từ đó tìm giải pháp hỗ trợ kịp thời. Do đó, kết quả đánh giá không được dùng để xếp hạng, so sánh hay tạo áp lực thi đua giữa các nhà trường.

Dự thảo hiện thu hút được sự quan tâm lớn từ đội ngũ cán bộ quản lý, đặc biệt từ giáo viên đang trực tiếp giảng dạy trong các trường phổ thông. Điều này cũng hoàn toàn dễ hiểu. Bởi vì giáo viên là nhân tố chính quyết định sự thành bại khi đưa Đề án vào trong thực tiễn.

Đối với cơ sở giáo dục phổ thông, bộ tiêu chuẩn đánh giá được chia thành ba mức độ: Mức 1 là mức khởi đầu, mức 2 là mức phát triển và mức 3 là mức phát triển cao. Mỗi mức độ gồm có 6 tiêu chuẩn. Tuy nhiên, nghiên cứu kỹ Phụ lục II sẽ thấy một điểm chưa hợp lý tại Tiêu chuẩn 2: "Kế hoạch giáo dục của nhà trường và hoạt động dạy học".

Ở mức độ khởi đầu và phát triển, Tiêu chuẩn 2 đều gồm hai tiêu chí rõ ràng: "Kế hoạch giáo dục của nhà trường" và "Kế hoạch bài dạy của giáo viên". Nhưng sang mức độ phát triển cao, tiêu chuẩn này chỉ còn một tiêu chí duy nhất, quy định"Kế hoạch giáo dục của nhà trường", tiêu chí"Kế hoạch bài dạy của giáo viên" không có yêu cầu.

Cụ thể ở từng mức độ, mức khởi đầu dự thảo nêu các yêu cầu mang tính định hướng ban đầu như sau: Kế hoạch bài dạy bước đầu soạn bằng tiếng Anh ở một số nội dung như: từ khóa, câu lệnh, mục tiêu, nội dung bài học; có sử dụng công cụ đánh giá hoặc yêu cầu sản phẩm học tập bằng tiếng Anh; duy trì sinh hoạt chuyên môn bằng tiếng Anh 01 lần/tháng. Đây là mức cơ bản, trong khả năng của giáo viên trung học phổ thông.

Đến mức độ phát triển, dự thảo yêu cầu nâng cao hơn. Theo đó, Kế hoạch bài dạy phải soạn hoàn toàn bằng tiếng Anh và sinh hoạt chuyên môn bằng tiếng Anh tăng lên 02 lần/tháng. Mức độ này không dễ thực hiện, nhất là với những môn khoa học xã hội và nhân văn.

Thế nhưng đến mức độ phát triển cao, Tiêu chuẩn 2 chỉ còn tiêu chí "Kế hoạch giáo dục của nhà trường" mà không có "Kế hoạch bài dạy của giáo viên". Dù ở mức độc phát triển, giáo viên đã soạn hoàn chỉnh kế hoạch bài dạy và sinh hoạt chuyên môn bằng tiếng Anh. Tuy nhiên, Dự thảo cần bổ sung thêm tiêu chí này bởi những lý do sau:

Thứ nhất, làm đứt gãy cấu trúc bộ tiêu chí. Theo Điều 5 của Dự thảo, cơ sở giáo dục muốn đạt mức độ 3 bắt buộc phải "đạt Mức độ 2 và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của mức độ 3". Vì thế, việc thiếu tiêu chí 2 của Tiêu chuẩn 2 Mức độ 3 dễ khiến giáo viên ngộ nhận chỉ cần đạt mức độ 2 là dừng lại.

Từ đó, hội đồng tự đánh giá cũng thiếu căn cứ cụ thể để xem xét chất lượng thực hiện. Theo người viết, mức độ 3 có thể yêu cầu nâng cao về tích hợp ngôn ngữ chuyên sâu, hoặc phương pháp kiểm tra đánh giá năng lực ngôn ngữ.

Thứ hai, thể hiện sự thiếu logic trong quản lý chuyên môn. Ở mức độ phát triển cao, Dự thảo quy định nhà trường phải đạt từ 80% - 100% số lớp dạy tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai. Trong đó, ít nhất có 03 môn học hoặc hoạt động giáo dục dạy bằng tiếng Anh, thời lượng thực hiện là 105 tiết/năm.

Điều đó có nghĩa là số lượng đã đạt đỉnh, thì chất lượng cũng phải cao hơn. Nếu bỏ qua tiêu chí Kế hoạch bài dạy ở mức độ 3 thì sẽ có khả năng tạo ra kẽ hở lớn. Nhà trường có thể đạt chỉ tiêu cao về số lượng lớp dạy tiếng Anh nhưng không có kết quả đánh giá chất lượng giảng dạy.

Thứ ba, gây lúng túng cho các cơ sở giáo dục khi tự đánh giá. Nếu việc bỏ trống tiêu chí 2 của Tiêu chuẩn 2 Mức độ 3 thì nhà trường có thể gặp khó khăn trong quá trình tổng hợp, đối chiếu và lập báo cáo.

Để bảo đảm tính hệ thống, Dự thảo cần bổ sung Tiêu chí 2 "Kế hoạch bài dạy của giáo viên" vào Tiêu chuẩn 2 Mức độ 3 trong Phụ lục II. Điều chỉnh này vừa hoàn thiện về mặt kỹ thuật văn bản, vừa tạo hành lang pháp lý vững chắc để nâng cao chất lượng giảng dạy.

Bình luận của bạn

Bình luận

icon icon