Bất cập trong công tác xếp lương giáo viên trước thời điểm Thông tư 93/2026/TT-BGDĐT

Trước khi Thông tư số 93/2026/TT-BGDĐT chính thức có hiệu lực từ ngày 30/10/2026, thực tiễn triển khai công tác bổ nhiệm và xếp lương giáo viên tại nhiều địa phương đã nảy sinh một số vướng mắc mang tính lịch sử.

Cụ thể, trong giai đoạn từ ngày 3/11/2015 đến ngày 20/3/2021, một bộ phận giáo viên sau khi tuyển dụng, hết thời gian tập sự hoặc nâng cao trình độ đào tạo đã được bổ nhiệm ngay vào chức danh ở hạng cao như giáo viên mầm non, tiểu học, trung học cơ sở hạng II hoặc trung học phổ thông hạng I.

Thế nhưng, vì chưa trúng tuyển trong các kỳ thi hoặc xét thăng hạng do cấp có thẩm quyền tổ chức, căn cứ pháp lý để họ duy trì bậc lương tương ứng đã gặp nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, thực trạng "nghẽn cơ cấu" cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc xếp lương giáo viên trong khoảng thời gian từ ngày 20/3/2021 đến trước ngày 30/10/2026.

Mặc dù nhiều giáo viên đã đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn và điều kiện cần thiết, họ vẫn bị cơ quan có thẩm quyền bổ nhiệm vào hạng thấp hơn liền kề do địa phương khống chế hoặc giới hạn tỷ lệ cơ cấu hạng chức danh.

Tình trạng này đã tạo ra khoảng cách chênh lệch lớn giữa năng lực, tiêu chuẩn thực tế của nhà giáo với hạng chức danh và mức xếp lương giáo viên mà họ được hưởng.

Các nhóm đối tượng được xem xét bổ nhiệm lại và xếp lương giáo viên theo quy định mới

Căn cứ Điều 5 Thông tư 93/2026/TT-BGDĐT (sửa đổi, bổ sung Điều 15 Thông tư 31/2026/TT-BGDĐT), chính sách mới đã phân định rõ 3 nhóm đối tượng được xem xét bổ nhiệm lại chức danh và điều chỉnh xếp lương giáo viên.

Nhóm 1: Giáo viên được bổ nhiệm ngay vào hạng cao giai đoạn 2015-2021

Theo khoản 1 Điều 5 Thông tư 93/2026/TT-BGDĐT (bổ sung khoản 6 Điều 15 Thông tư 31/2026/TT-BGDĐT), giáo viên thuộc diện này được xem xét bổ nhiệm lại hạng và thực hiện xếp lương giáo viên khi đáp ứng đủ các tiêu chuẩn về đạo đức, trình độ đào tạo, năng lực chuyên môn.

Bên cạnh đó, nhà giáo phải thực hiện ít nhất một nhiệm vụ thuộc mỗi nhóm nhiệm vụ chuyên môn trong hai năm học 2024-2025 và 2025-2026. Đồng thời đạt mức xếp loại hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong cả hai năm học này.

Riêng đối với cấp tiểu học và trung học cơ sở, giáo viên còn cần có thêm điều kiện từ đủ 09 năm giảng dạy có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc (không kể thời gian tập sự, thử việc). 

Đặc biệt, nhằm đảm bảo quyền lợi và tránh gây sốc thu nhập cho nhà giáo, những trường hợp chưa đáp ứng đủ điều kiện lên hạng cao sẽ được bổ nhiệm vào hạng III hoặc hạng II (đối với trung học phổ thông).

Song song đó, các trường hợp này sẽ được chuyển xếp ngang bậc lương đang hưởng hoặc giữ nguyên hệ số lương kết hợp hưởng thêm hệ số chênh lệch bảo lưu. Việc thực hiện này tuân theo quy định tại điểm c2, d2, đ2, e2 khoản 6 Điều 15.

Nhóm 2: Giáo viên bị ảnh hưởng bởi giới hạn tỷ lệ cơ cấu hạng

Chính sách hướng tới những giáo viên đã giữ chức danh hạng I hoặc hạng II từ ngày 20/3/2021 đến trước ngày 30/10/2026, dù đã đáp ứng đủ điều kiện nhưng lại bị cơ quan có thẩm quyền bổ nhiệm vào hạng thấp hơn liền kề do địa phương khống chế tỷ lệ cơ cấu hạng.

Theo quy định mới, căn cứ khoản 2 Điều 5 Thông tư 93/2026/TT-BGDĐT (bổ sung khoản 7 Điều 15 Thông tư 31/2026/TT-BGDĐT), những giáo viên này sẽ được xem xét bổ nhiệm lại vào đúng hạng I hoặc hạng II tương ứng với cấp học đang giảng dạy.

Việc bổ nhiệm lại được thực hiện hoàn toàn không phụ thuộc vào cơ cấu hạng của chức danh.

Quyết định bổ nhiệm lại sẽ được dùng thay thế cho quyết định cũ, trong đó thời điểm hưởng mức xếp lương giáo viên tương ứng được tính lùi hiệu lực kể từ ngày ban hành quyết định bổ nhiệm hạng thấp trước đó do vướng cơ cấu.

Nhóm 3: Giáo viên tuyển dụng trước ngày 09/4/2026 chưa được bổ nhiệm hạng

Căn cứ khoản 3 Điều 5 Thông tư 93/2026/TT-BGDĐT (bổ sung khoản 8 Điều 15 Thông tư 31/2026/TT-BGDĐT), giáo viên mầm non và phổ thông được tuyển dụng trước ngày 9/4/2026, không thuộc hai nhóm trên.

Dù đã đáp ứng đủ các điều kiện bổ nhiệm hạng chức danh nghề nghiệp theo các thông tư trước đây (Thông tư số 01/2021/TT-BGDĐT, Thông tư số 02/2021/TT-BGDĐT, Thông tư số 03/2021/TT-BGDĐT, Thông tư số 04/2021/TT-BGDĐT, Thông tư số 08/2023/TT-BGDĐT) mà chưa kịp được bổ nhiệm trước thời điểm Thông tư 93/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực.

Nhóm giáo viên này sẽ được xem xét bổ nhiệm vào hạng chức danh nhà giáo tương ứng theo quy định mới, và việc thực hiện này cũng không bị ràng buộc hay phụ thuộc vào cơ cấu hạng của chức danh.

Quy trình thực hiện và lộ trình hoàn thành việc xếp lương giáo viên

Công tác tổ chức rà soát, đánh giá và triển khai việc bổ nhiệm và xếp lương giáo viên theo quy định mới đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các mốc thời gian và quy định pháp lý.

Về thời hạn hoàn thành, khoản 2 Điều 7 Thông tư 93/2026/TT-BGDĐT quy định việc bổ nhiệm và xếp lương theo các quy định sửa đổi, bổ sung phải được hoàn thành trước ngày 31 tháng 12 năm 2026, trừ một số trường hợp đặc thù về tuyển dụng, tiếp nhận hoặc thăng hạng chức danh nghề nghiệp theo quy định.

Bên cạnh đó, để đảm bảo tính khách quan và minh bạch, khoản 1 Điều 6 của Thông tư quy định người đứng đầu cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm rà soát, lập danh sách và thành lập Hội đồng tư vấn để thực hiện việc đánh giá nhà giáo.

Các giấy tờ minh chứng cho việc thực hiện nhiệm vụ theo quy định tại điểm i khoản 6 Điều 15 phải đảm bảo tính trung thực, bao gồm quyết định giao nhiệm vụ, bằng khen, giấy khen, sản phẩm chuyên môn hoặc tài liệu được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Kết quả đánh giá của Hội đồng tư vấn phải được lập thành biên bản, lưu trữ trong hồ sơ nhà giáo và thực hiện công khai trong đơn vị.

Về thẩm quyền và nguồn lực tài chính, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã (tùy theo phân cấp quản lý) sẽ căn cứ vào hồ sơ, thông tin và kết quả đánh giá để quyết định bổ nhiệm chức danh và xếp lương giáo viên theo quy định của pháp luật (khoản 2, khoản 3 Điều 6).

Nguồn kinh phí để chi trả tiền lương và các chế độ phụ cấp đối với nhà giáo công tác tại các cơ sở giáo dục công lập khi thực hiện xếp lương mới sẽ được sử dụng từ nguồn tài chính hợp pháp của đơn vị theo quy định về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập (khoản 3 Điều 7).

Thông tư 93/2026/TT-BGDĐT là căn cứ pháp lý quan trọng giúp giải quyết dứt điểm các vướng mắc phát sinh trong công tác bổ nhiệm và xếp lương giáo viên.

Việc triển khai đúng quy định, bảo đảm tiến độ trước ngày 31/12/2026 sẽ góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng về thu nhập, tạo sự yên tâm công tác cho đội ngũ nhà giáo trên toàn quốc.