Phần/

câu

Nội dung

Điểm

I

ĐỌC HIỂU

4.0

1

Ngôi kể thứ nhất vì người kể chuyện xưng "tôi".

0.5

2

HS chỉ ra được hai trong số những biện pháp tu từ: liệt kê; so sánh; nhân hoá.

0.5

3

"Những điều mẹ nói" cho thấy mẹ là người tinh tế, nhạy cảm với thiên nhiên, vạn vật. Với mẹ, cánh hồng hay hạt sương không phải là vô tri vô giác mà chúng đều có sự sống. Mẹ quan niệm về hạnh phúc thật đơn giản, đó là những khi con người được gần gũi bên nhau cho dù chỉ là thoáng chốc.

1.0

4

Câu chuyện chủ yếu được kể theo dòng thời gian quá khứ. Cách kể chuyện này giúp nhân vật tôi hồi tưởng về người mẹ quá cố: cần cù lao động; đẹp người đẹp nết; thương yêu con vô bờ nhưng có số phận bất hạnh.

1.0

5

Câu nói của vị bác sĩ già cho thấy, những giây phút cuối đời, người mẹ phải chịu những đơn đau khủng khiếp hành hạ. Tuy vậy, mẹ vẫn cố chịu đựng, không hề kêu la để con yên giấc ngủ, bằng cách cắn chặt chiếc khăn đến rỉ máu.

1.0

II

VIẾT

6.0

1

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích vẻ đẹp của nhân vật người mẹ trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.

2.0

a. Xác định được yêu cầu về hình thức và dung lượng đoạn văn

Đảm bảo yêu cầu về hình thức và dung lượng (200 chữ) của đoạn văn. Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận

Vẻ đẹp của nhân vật người mẹ trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.

c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu

Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ lí lẽ và dẫn chứng trên cơ sở đảm bảo những nội dung sau:

- Người mẹ là một cô gái có tâm hồn lãng mạn, thích "trồng hoa"; tính tình nết na thuỳ mị; đến với người mình yêu, lấy làm chồng không hề tính toán hay vụ lợi.

- Là người vui vẻ, lạc quan, yêu thương con, nhạy cảm với thiên nhiên và khát khao những hạnh phúc bình dị: "Mẹ ôm tôi vào lòng, hát những lời ru ngọt ngào như sữa, thủ thỉ các câu chuyện cổ tích về cô công chúa Hoa, chàng hoàng tử Lá...".

- Không sợ cái chết mà chỉ lo cho con: "Anh ơi, em sắp phải đi rồi... Em chẳng tiếc gì đâu, em chỉ tiếc con em thôi... Giá mà em được nhìn thấy con lớn lên, được đưa con đến trường, rồi con mình lấy vợ...".

- Những giây phút cuối đời, mẹ chỉ nghĩ đến con: "Cô y tá vội bế thốc tôi ra khỏi phòng nhưng trước đó, tôi vẫn kịp nhìn thấy vị bác sĩ già lôi từ hàm răng xô lệch của mẹ một chiếc khăn tay rỉ máu: - Tội nghiệp! Cô ấy muốn thằng bé ngủ yên...".

=> Truyện được kể theo ngôi thứ nhất; theo dòng hồi tưởng; tình huống truyện độc đáo; khắc hoạ tâm lí nhân vật rõ nét. Qua đó làm hiện lên nhân vật người mẹ có lối sống đẹp, giàu đức hi sinh và tình yêu thương chồng, con vô bờ.

d. Diễn đạt

- Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng việt, liên kết câu trong đoạn văn.

đ. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.

2

Viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về sứ mệnh thanh niên trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

4.0

a. Xác định được yêu cầu về hình thức và dung lượng bài văn

- Bảo đảm yêu cầu về bố cục và dung lượng (600 chữ) của bài văn.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận

Sứ mệnh thanh niên trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

c. Viết bài văn nghị luận đảm bảo các yêu cầu

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng sau:

* Mở bài: Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 10 (khóa XIII) đã thống nhất khẳng định Việt Nam chính thức bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Đây là một cột mốc lịch sử đầy tự hào, đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ của đất nước từ vị thế đang phát triển lên một tầm cao mới. Với tư cách là những người trẻ, thế hệ tương lai, chúng ta nhận thức rõ ràng về sứ mệnh to lớn và đầy vinh dự của mình trong kỷ nguyên này – một sứ mệnh đòi hỏi sự dấn thân, sáng tạo và tinh thần trách nhiệm cao độ.

* Thân bài:

- Giải thích: "Kỷ nguyên" là một thời kỳ lịch sử nhất định trong tiến trình phát triển của một quốc gia - dân tộc, ở đó các mục tiêu, nhiệm vụ chiến lược được hoàn thành, được đánh dấu bằng sự chuyển biến về chất của xã hội, có những dấu mốc phát triển rất rõ rệt, điển hình và mở ra trang sử mới.

- Bàn luận: Sứ mệnh thanh niên trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

+ Thanh niên có vai trò quan trọng trong quá trình đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế.

++ Ứng dụng công nghệ, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, góp phần thúc đẩy nền kinh tế số và công nghiệp hóa.

++ Cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành công nghiệp và dịch vụ.

+ Thanh niên đóng vai trò tiên phong trong chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

++ Lực lượng đi đầu trong chuyển đổi số, làm chủ công cuộc xây dựng và phát triển mọi lĩnh vực trong tương lai.

++ Sáng tạo ra các giải pháp công nghệ đột phá, thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong các lĩnh vực như giáo dục, y tế, nông nghiệp và giao thông.

+ Tham gia các phong trào bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

++ Tham gia và đóng góp tích cực vào các hoạt động bảo vệ thiên nhiên, ứng phó với biến đổi khí hậu.

++ Khuyến khích mọi người cùng nhau hành động để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, xây dựng một môi trường sống xanh, sạch và bền vững.

+ Thanh niên đóng vai trò quan trọng trong việc gìn giữ và phát triển văn hóa truyền thống của dân tộc.

++ Giữ gìn, sáng tạo, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong kỷ nguyên mới.

++ Kết nối với thế giới, bảo vệ và quảng bá văn hóa Việt Nam ra toàn cầu. Thông qua các nền tảng số, đưa hình ảnh, âm nhạc, nghệ thuật, ẩm thực Việt Nam đến gần hơn với bạn bè quốc tế.

+ Thanh niên luôn là lực lượng tiên phong, đóng vai trò then chốt trong việc giữ gìn an ninh trật tự và bảo vệ biên giới, biển đảo của đất nước.

++ Thế hệ trẻ luôn sẵn sàng cống hiến, bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia, đảm bảo trật tự an toàn xã hội và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ khi Tổ quốc và Nhân dân yêu cầu.

- Mở rộng vấn đề, trao đổi với quan điểm trái chiều hoặc ý kiến khác.

* Kết bài: Tóm lại, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc là một chương mới đầy hứa hẹn, nhưng cũng đặt ra những trọng trách lớn lao cho thế hệ thanh niên. Với tri thức, nhiệt huyết, tinh thần sáng tạo và ý thức trách nhiệm, chúng ta hoàn toàn có thể tự tin gánh vác sứ mệnh lịch sử này. Hãy cùng nhau học tập, cống hiến, và khẳng định vị thế của thanh niên Việt Nam, góp phần đưa đất nước vươn mình mạnh mẽ trên trường quốc tế.

Lưu ý: Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.