Áp lực quản trị thực tế sau sáp nhập trường học

Theo Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT, hiệu trưởng trường phổ thông dạy trung bình 2 tiết/tuần và phó hiệu trưởng dạy 4 tiết/tuần - định mức hiện cũng đang được áp dụng chung cho các cơ sở sau sáp nhập trường học.

Quy định này xuất phát từ mục tiêu giúp đội ngũ quản lý bám sát thực tiễn giảng dạy, nắm bắt chương trình và tâm lý học sinh. 

Tuy nhiên, thực tế quy mô trường lớp thay đổi lớn sau sáp nhập trường học đòi hỏi một sự nhìn nhận thực tế hơn về định mức tiết dạy của cán bộ quản lý.

Rõ ràng, áp lực quản trị gia tăng đáng kể sau sáp nhập trường học đang là một điểm nghẽn. 

Việc vận hành một trường quy mô lớn với nhiều điểm trường cách xa nhau, nhân sự mở rộng, cùng hàng loạt bài toán về tài chính, cơ sở vật chất hay tổ chức bán trú đã tiêu tốn phần lớn quỹ thời gian 40 giờ/tuần của người quản lý.

Đặc biệt, tại các phân hiệu lẻ cách xa trường chính, phó hiệu trưởng phụ trách cơ sở thường phải gánh vác khối lượng điều hành trực tiếp như người đứng đầu cơ sở. Nếu vẫn áp định mức 4 tiết/tuần cùng lịch trình di chuyển giữa các điểm trường, áp lực vận hành sẽ bị dồn nén rất lớn.

Do đó, nếu tiếp tục duy trì định mức cào bằng, yêu cầu cán bộ quản lý vừa gánh vác khối lượng điều hành phức tạp vừa phải đảm bảo đủ giờ giảng dạy sẽ dễ dẫn đến tình trạng quá tải, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng quản trị chung.

Việc linh hoạt giảm định mức - chẳng hạn xuống 1 tiết/tuần đối với hiệu trưởng và 2 tiết/tuần đối với phó hiệu trưởng ở các cơ sở quy mô lớn - là sự điều chỉnh thực tế, giúp người quản lý tập trung tối đa cho nhiệm vụ điều hành.

Nhìn nhận từ góc độ khác, yêu cầu cán bộ quản lý duy trì giờ dạy không phải thiếu cơ sở thực tiễn. Giảng dạy là hoạt động cốt lõi của giáo dục. 

Nếu cán bộ quản lý hoàn toàn rời xa bục giảng hoặc giảm quá mức thời lượng đứng lớp, họ có nguy cơ mất đi sự nhạy bén với thực tế dạy học, khó đánh giá chính xác những thuận lợi hay vướng mắc mà giáo viên đang gặp phải khi triển khai chương trình.

Ngoài ra, việc quy định cứng số tiết dạy duy trì sự bình đẳng chuyên môn trong môi trường sư phạm, tránh tạo ra khoảng cách quá lớn giữa người quản lý và lực lượng giáo viên trực tiếp đứng lớp.

Giải pháp định mức tiết dạy cho mô hình sáp nhập trường học

Thực tiễn đa dạng tại các địa phương sau sáp nhập trường học đòi hỏi một cách tiếp cận mềm dẻo hơn.  

Thay vì duy trì định mức cào bằng hoặc giảm tiết hàng loạt, quy định về định mức tiết dạy với đội ngũ quản lý nên chuyển sang tính toán dựa trên chỉ số quy mô và độ phức tạp quản trị.

Các chỉ số như số lượng lớp, số điểm trường lẻ, khoảng cách di chuyển, mô hình bán trú hay đặc thù địa phương cần được cụ thể hóa thành căn cứ xác định giờ dạy cho từng cơ sở. 

Song song đó, việc mở rộng các hình thức quy đổi giờ dạy qua công tác dự giờ, chỉ đạo chuyên đề hay thao giảng - là hướng đi dung hòa cần thiết, vừa giúp người quản lý giữ vững mạch chuyên môn, vừa giải phóng quỹ thời gian cho công tác điều hành.

Bên cạnh cán bộ quản lý, việc tính toán định mức cũng cần tính đến các vị trí kiêm nhiệm tại điểm trường lẻ - như giáo viên phụ trách công tác Đội hay tổ trưởng chuyên môn phân hiệu - nhằm tạo ra sự đồng bộ và chia sẻ áp lực vận hành cho toàn bộ bộ máy.

Việc sáp nhập trường học được thực hiện không chỉ để tinh gọn bộ máy, mà cốt lõi là nâng cao chất lượng giáo dục. 

Bài toán định mức tiết dạy sau sáp nhập trường học đòi hỏi sự cân bằng giữa yêu cầu nắm vững chuyên môn bục giảng và thực tế áp lực quản trị. 

Một cơ chế nhân sự linh hoạt, phản ánh đúng khối lượng công việc thực tế sẽ là điều kiện để các trường học sau sáp nhập vận hành ổn định và chất lượng.