Trong kỷ nguyên số, Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành trái tim của nhiều hệ thống vận hành, từ quản trị doanh nghiệp đến chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, cùng với những lợi ích vượt trội, công nghệ này cũng đặt ra hàng loạt thách thức mới về an toàn thông tin và an ninh mạng. 

Khi dữ liệu ngày càng được kết nối, chia sẻ và phân tích ở quy mô lớn, nguy cơ rò rỉ, tấn công và thao túng dữ liệu cũng gia tăng, đe dọa trực tiếp đến quyền riêng tư và sự an toàn của người dân.

Phát biểu tại hội thảo, Đại tá Nguyễn Hồng Quân - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an), đồng thời là Trưởng Ban An ninh dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân của NCA - nhấn mạnh rằng AI đang đặt ra những thách thức mang tính chiến lược đối với an ninh quốc gia. 

Theo Đại tá Nguyễn Hồng Quân, các vấn đề nổi bật bao gồm bảo vệ chủ quyền dữ liệu, hạn chế sự phụ thuộc vào nền tảng công nghệ nước ngoài, cũng như đảm bảo an toàn cho chính các hệ thống AI - vốn đang trở thành mục tiêu tấn công mới của tội phạm mạng. 

"AI không chỉ là công cụ, mà đang tái định hình không gian an ninh mạng và an ninh quốc gia. Việc chủ động làm chủ và bảo vệ các công nghệ AI sẽ quyết định sự phát triển bền vững, an toàn của mỗi quốc gia trong tương lai" - Đại tá Nguyễn Hồng Quân khẳng định.

Thông tin tại hội thảo, Ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho rằng: Trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển nhanh chóng và từng bước trở thành một hạ tầng số chiến lược của các quốc gia. Trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, AI đang được nghiên cứu ứng dụng cho nhiều hoạt động như đánh giá, chấm điểm tín dụng, phát hiện gian lận, tự động hóa quy trình, hỗ trợ khách hàng; qua đó nâng cao hiệu quả và khả năng tiếp cận dịch vụ của khách hàng.

Tuy nhiên, theo ông Phạm Tiến Dũng, AI cũng đang làm thay đổi sâu sắc các nguy cơ, thách thức an ninh mạng toàn cầu. Do đó, AI cần được thiết kế, triển khai và vận hành theo hướng an toàn, tin cậy, có kiểm soát. 

Mặt khác, AI cũng cần được khai thác như một công cụ để nâng cao năng lực phòng thủ không gian mạng. Vì vậy, việc xây dựng hệ sinh thái AI không chỉ dừng lại ở khía cạnh công nghệ mà còn đòi hỏi sự quản trị dữ liệu, quản trị rủi ro, đảm bảo an ninh mạng ngay từ giai đoạn đầu thiết kế và xuyên suốt toàn bộ quá trình vận hành…

Đối với lĩnh vực sức khỏe cộng đồng, vấn đề an ninh mạng càng trở nên cấp thiết khi dữ liệu y tế cá nhân ngày càng được số hóa. Hồ sơ bệnh án điện tử, hệ thống khám chữa bệnh từ xa hay các ứng dụng theo dõi sức khỏe nếu không được bảo vệ chặt chẽ có thể trở thành mục tiêu của tội phạm mạng. Việc rò rỉ thông tin không chỉ ảnh hưởng đến quyền riêng tư mà còn có thể gây hệ lụy về tâm lý, tài chính và niềm tin của người dân đối với hệ thống y tế.

Hội thảo đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng chiến lược bảo mật toàn diện trong kỷ nguyên AI, trong đó cần sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng. Không chỉ dừng lại ở giải pháp công nghệ, yếu tố con người và nhận thức xã hội cũng đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ không gian mạng an toàn, lành mạnh.

Hiệp hội an ninh mạng kỳ vọng những ý kiến tại hội thảo sẽ góp phần thúc đẩy sự hiểu biết chung về tác động của AI đối với an ninh mạng, đồng thời kết nối cộng đồng chuyên gia và doanh nghiệp trong việc chia sẻ tri thức, kinh nghiệm và giải pháp công nghệ. Sự kiện cũng hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực nguồn nhân lực an toàn thông tin, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của quá trình chuyển đổi số và ứng dụng AI trong thực tiễn.