7 xu hướng an ninh mạng nổi bật năm 2026

Các chuyên gia dự báo năm 2026 sẽ ghi nhận 7 xu hướng an ninh mạng lớn tác động sâu rộng đến môi trường số toàn cầu. 

Trong đó, AI Agent nổi lên như một “vũ khí kép”, vừa hỗ trợ phòng thủ, giám sát an ninh, vừa bị lợi dụng để tự động hóa các cuộc tấn công quy mô lớn. Deepfake ngày càng tinh vi tiếp tục làm mờ ranh giới thật - giả, gây rủi ro nghiêm trọng cho tài chính, quản trị doanh nghiệp và niềm tin xã hội.

AI Agent đang nổi lên như một “vũ khí kép” trong lĩnh vực an ninh mạng. Đáng chú ý bởi tính hai mặt của công cụ này.

Ở chiều tích cực, các tác nhân AI được triển khai để giám sát hệ thống, phát hiện bất thường, phân tích mối đe dọa và tự động phản ứng trước các cuộc tấn công, giúp nâng cao năng lực phòng thủ. Tuy nhiên, công nghệ này cũng bị các nhóm tội phạm và hacker lợi dụng nhằm tự động hóa toàn bộ chuỗi tấn công mạng, từ dò quét lỗ hổng, lừa đảo, phát tán mã độc đến điều phối tấn công quy mô lớn. Điều này khiến ranh giới giữa phòng thủ và tấn công ngày càng mong manh.

Cùng với đó, mô hình Ransomware-as-a-Service (RaaS) bùng nổ, “dịch vụ hóa” các cuộc tấn công mã độc tống tiền, khiến tin tặc dễ tiếp cận hơn và mức độ nguy hiểm gia tăng. Dù công nghệ liên tục được nâng cấp, con người vẫn là mắt xích yếu nhất khi thiếu nhận thức và thói quen an toàn thông tin, trở thành điểm xâm nhập phổ biến của tội phạm mạng.

Một xu hướng đáng chú ý khác là bảo mật hậu lượng tử, được xem là ưu tiên cấp thiết trước nguy cơ máy tính lượng tử có thể phá vỡ các thuật toán mã hóa hiện hành. Song song, khung pháp lý và các quy định về an ninh mạng tiếp tục được siết chặt nhằm bảo vệ dữ liệu, an toàn hệ thống và chủ quyền số. Không gian mạng cũng ngày càng gắn chặt với an ninh quốc gia, trở thành một “mặt trận” mới liên quan trực tiếp đến ổn định chính trị - kinh tế.

Giải pháp ứng phó toàn diện trước làn sóng đe dọa an ninh mạng thế hệ mới

Các chuyên gia khuyến nghị tổ chức, doanh nghiệp cần chủ động đầu tư công nghệ bảo mật tiên tiến, ứng dụng AI trong phòng thủ, đồng thời coi đào tạo con người và xây dựng văn hóa an toàn thông tin là yếu tố then chốt.

Trước hết, việc ứng dụng AI vào phòng thủ một cách có kiểm soát là xu hướng tất yếu. Các hệ thống phòng thủ cần được trang bị AI Agent “đáng tin cậy”, có khả năng phát hiện sớm hành vi bất thường, phân tích ngữ cảnh và tự động phản ứng, nhưng đồng thời phải có cơ chế giám sát, kiểm toán và kiểm soát để tránh bị khai thác ngược hoặc vượt ngoài tầm kiểm soát của con người.

Đối với deepfake, giải pháp không chỉ nằm ở công nghệ phát hiện mà còn ở quy trình quản trị. Doanh nghiệp và tổ chức tài chính cần triển khai xác thực đa lớp, tách biệt rõ ràng giữa kênh ra quyết định và kênh giao tiếp, hạn chế việc chỉ dựa vào hình ảnh, giọng nói hoặc email để phê duyệt giao dịch quan trọng. Song song, các công cụ nhận diện deepfake dựa trên AI cần được tích hợp trực tiếp vào hệ thống truyền thông nội bộ, ngân hàng và nền tảng số để cảnh báo sớm rủi ro.

Với sự bùng nổ của Ransomware-as-a-Service, chiến lược phòng thủ cần chuyển từ “chống xâm nhập” sang “giảm thiểu thiệt hại”. Sao lưu dữ liệu định kỳ, tách biệt hệ thống sao lưu khỏi mạng chính, diễn tập kịch bản tấn công và xây dựng kế hoạch khôi phục sau sự cố là yêu cầu bắt buộc. Bên cạnh đó, việc chia sẻ thông tin về mối đe dọa giữa các doanh nghiệp, nhà cung cấp dịch vụ và cơ quan quản lý sẽ giúp nhận diện sớm các chiến dịch tấn công có tổ chức, thay vì mỗi đơn vị tự đối phó đơn lẻ.