AI nhận diện mục tiêu, laser tiêu diệt ký sinh trùng

 Được lắp đặt chìm bên dưới các lồng nuôi cá hồi, hệ thống robot của Stingray hoạt động như những "thợ săn" ký sinh trùng tự động dưới đáy nước. Mỗi thiết bị là sự kết hợp giữa hệ thống camera độ phân giải cao, phần mềm thị giác máy tính ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và đầu phát laser chính xác.

Ngay khi đàn cá hồi bơi ngang qua vùng quét, camera lập tức ghi nhận dữ liệu hình ảnh để thuật toán AI phân tích theo thời gian thực. Hệ thống nhanh chóng khoanh vùng vị trí rận biển bám trên thân cá, tự động hiệu chỉnh góc bắn và phóng ra chùm tia laser tập trung để tiêu diệt mục tiêu. Theo thông số từ nhà sản xuất, cỗ máy này đạt tốc độ xử lý lên tới 5 xung laser mỗi giây, vận hành bền bỉ 24/7 mà không cần sự can thiệp của con người.

Điểm đột phá của công nghệ này nằm ở khả năng xử lý tại chỗ, hoàn toàn không xâm lấn. Thay vì phải đánh bắt cá lên khỏi mặt nước hay lùa đàn cá qua các bể xử lý tập trung đầy căng thẳng, cá hồi giờ đây có thể bơi lội tự do trong suốt quá trình "làm sạch" ký sinh trùng. Giải pháp này không chỉ giảm thiểu tối đa tác động vật lý lên vật nuôi mà còn loại bỏ nhu cầu sử dụng hóa chất tẩy rửa, hướng tới mô hình nuôi trồng thủy sản thông minh và bền vững.

Công nghệ laser giải bài toán rận biển trong nuôi cá hồi

 Rận biển (Lepeophtheirus salmonis) từ lâu đã là "nỗi ám ảnh" của ngành nuôi cá hồi Na Uy. Loài giáp xác ký sinh này bám chặt trên da cá, hút chất nhầy, mô biểu bì và máu, khiến vật chủ suy kiệt, nhiễm trùng và thậm chí tử vong nếu bùng phát ở mật độ cao.

Để đối phó, các trang trại thường phải dùng đến thuốc đặc trị, tắm nước ngọt, nước nóng hoặc các biện pháp cơ học. Tuy nhiên, phần lớn quy trình này đều đòi hỏi việc đánh bắt và dồn ép đàn cá, gây ra tình trạng căng thẳng (stress), trầy xước và làm tăng nguy cơ tổn thương thứ cấp. Đáng lo ngại hơn, tình trạng rận biển kháng thuốc đang khiến nhiều phương pháp điều trị truyền thống dần mất đi hiệu quả.

Trước tình hình đó, giải pháp laser của Stingray mở ra một hướng đi mới khi kiểm soát dịch hại ngay tại lồng nuôi mà không làm xáo trộn môi trường sống của cá. Theo báo cáo sức khỏe thủy sản năm 2025 của doanh nghiệp, mạng lưới này đã quy tụ khoảng 15.000 camera cùng hơn 2.500 nút thiết bị vận hành dọc bờ biển Na Uy.

Hiệu quả thực tế của công nghệ này cũng được củng cố qua một nghiên cứu đăng tải trên tạp chí Aquaculture năm 2025. Dữ liệu từ các trang trại thương mại tại Na Uy chỉ ra rằng, những cơ sở ứng dụng hệ thống laser có xác suất phải thực hiện các đợt xử lý rận biển định kỳ hằng tuần thấp hơn tới 50% so với các trang trại truyền thống.

Dù vậy, tia laser vẫn chưa phải là "liều thuốc vạn năng" có thể thay thế hoàn toàn các phương pháp khác. Theo nhận định từ chuyên trang công nghệ Tom’s Hardware, hiệu suất diệt ký sinh trùng vẫn chịu giới hạn bởi tầm nhìn và khả năng tiếp cận mục tiêu của thiết bị. Rận biển hoàn toàn có thể ẩn náu ở những vùng nước đục, khu vực thiếu sáng hoặc góc khuất nằm ngoài phạm vi quét của cảm biến. Bên cạnh đó, bài toán chi phí đầu tư ban đầu cũng là rào cản cần cân nhắc khi nhân rộng mô hình.

Sự giao thoa giữa trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ laser đang đưa làn sóng tự động hóa tiến sâu hơn vào lĩnh vực nuôi trồng thủy sản. 

Từ giám sát đến nhận diện và xử lý mục tiêu, robot AI đang mở rộng phạm vi ứng dụng trong nuôi trồng thủy sản. Công nghệ này cho phép kiểm soát dịch hại ngay trong môi trường nuôi, giảm phụ thuộc vào các quy trình xử lý trực tiếp và hướng tới mô hình sản xuất tự động hóa cao hơn.