IEA là diễn đàn năng lượng hàng đầu thế giới. Đây không chỉ là một tổ chức quốc tế uy tín mà còn là diễn đàn then chốt trong việc đảm bảo an ninh năng lượng và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng sạch bền vững. Việc trở thành quốc gia liên kết giúp Việt Nam tiếp cận gần hơn với các nguồn lực, phân tích chính sách và kinh nghiệm quốc tế trong bối cảnh toàn cầu hóa năng lượng.

Theo cơ quan TTXVN tại Pháp, phát biểu tại hội nghị, Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải nhấn mạnh quyết định của IEA là minh chứng rõ nét, ghi nhận những nỗ lực không ngừng nghỉ và quyết tâm cao của Việt Nam trong hành trình chuyển dịch năng lượng và hành động vì khí hậu toàn cầu. Việc gia nhập IEA đặc biệt quan trọng khi Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, kiên định với mục tiêu trung hòa carbon và chuyển đổi năng lượng xanh.

Khẳng định sự ủng hộ mạnh mẽ của Việt Nam đối với tầm nhìn chung trong việc xây dựng một tổ chức năng lượng toàn cầu thực thụ - nơi phản ánh đúng các xu hướng năng lượng mới nổi và cân bằng lợi ích giữa các nước thành viên và nước liên kết, Đại sứ Trịnh Đức Hải tuyên bố Việt Nam sẵn sàng và sẽ đóng góp một cách chủ động, tích cực vào các cuộc đối thoại năng lượng toàn cầu.

Trước đó, trong bài phát biểu khai mạc hội nghị, Tiến sĩ Fatih Birol, Giám đốc Điều hành IEA khẳng định các nước thành viên đánh giá cao mối quan hệ hợp tác ngày càng sâu rộng với Việt Nam, hướng tới hệ thống năng lượng toàn cầu an toàn, bền vững và giá cả hợp lý. 

Ông nhấn mạnh Việt Nam – quốc gia hơn 100 triệu dân với tiềm năng điện Mặt Trời, thủy điện, khí đốt cùng triển vọng điện hạt nhân sắp tới – sẽ là thành viên liên kết quan trọng của IEA.

Theo Giám đốc Điều hành IEA, sự kiện này một lần nữa khẳng định cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc đóng góp tích cực vào các đối thoại năng lượng toàn cầu, cùng xây dựng một tương lai năng lượng an toàn, bền vững và thịnh vượng.

Hội nghị nhằm thống nhất các định hướng chiến lược giúp tăng cường an ninh năng lượng trong kỷ nguyên điện khí hóa, đồng thời đảm bảo quá trình chuyển đổi năng lượng diễn ra an toàn, bền vững và hợp lý về chi phí cho tất cả các quốc gia.

Tại hội nghị lần này, IEA đã chính thức công nhận Colombia trở thành thành viên thứ 33, khởi động quy trình gia nhập nhằm kết nạp Brazil thành thành viên chính thức, đồng thời thông báo Ấn Độ bước vào giai đoạn cuối cùng của tiến trình gia nhập thành viên chính thức.

Hội nghị Bộ trưởng IEA nhấn mạnh vai trò trung tâm của Cơ quan này trong việc giải quyết các thách thức năng lượng toàn cầu

Các bộ trưởng mở rộng nhiệm vụ về khoáng sản thiết yếu và xây dựng mối quan hệ thể chế với các quốc gia quan trọng trên thế giới, bao gồm Brazil, Colombia, Ấn Độ và Việt Nam.

Các nhà lãnh đạo năng lượng toàn cầu gặp nhau trong Hội nghị Bộ trưởng của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), khẳng định vai trò trung tâm của IEA trong hợp tác quốc tế nhằm giải quyết những thách thức và cơ hội năng lượng lớn mà thế giới đang phải đối mặt.

Sự kiện kéo dài hai ngày này có sự tham dự của các quan chức chính phủ cấp cao từ kỷ lục 54 quốc gia, trong đó có khoảng 40 người ở cấp Bộ trưởng. Các giám đốc điều hành hàng đầu từ 55 công ty, với tổng vốn hóa thị trường lên tới 14 nghìn tỷ đô la, cũng như các nhà lãnh đạo từ nhiều tổ chức liên chính phủ khác nhau cũng tham gia.

Tại Hội nghị Bộ trưởng, các chính phủ thành viên IEA đã nhất trí thúc đẩy việc xây dựng mối quan hệ thể chế sâu rộng hơn với Brazil , Colombia , Ấn Độ và Việt Nam – và mở rộng hợp tác về khoáng sản thiết yếu thông qua Chương trình An ninh Khoáng sản Thiết yếu của IEA.

"Hội nghị Bộ trưởng này là hội nghị lớn nhất từ trước đến nay của chúng tôi, đã khẳng định giá trị to lớn của IEA vào thời điểm nhu cầu năng lượng toàn cầu đang gia tăng và những thách thức đối với hệ thống năng lượng ngày càng trầm trọng. Trong bối cảnh này, phạm vi dữ liệu và phân tích khách quan rộng lớn của chúng tôi càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết", Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol cho biết.

"Trong một bước tiến mạnh mẽ hướng tới quản trị năng lượng toàn cầu, các quốc gia chủ chốt như Brazil, Colombia, Ấn Độ và Việt Nam đang tăng cường mối quan hệ với IEA. Điều này đưa thị phần sử dụng năng lượng toàn cầu của Gia đình IEA lên hơn 80%, tăng từ mức dưới 40% mười năm trước. Với các vấn đề năng lượng lớn đang được ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự quốc tế, chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ các chính phủ với những hiểu biết cần thiết để lập kế hoạch cho tương lai, giúp các nhà lãnh đạo đạt được mục tiêu đảm bảo an ninh năng lượng, khả năng chi trả và tính bền vững cao hơn".

Theo IEA, phát biểu của Chủ tịch Hội nghị Bộ trưởng ghi nhận những đóng góp đáng kể của IEA trong việc thúc đẩy các mục tiêu năng lượng của các nước thành viên trong hơn năm thập kỷ qua, đồng thời nhấn mạnh khả năng thích ứng và mở rộng mạnh mẽ của IEA khi ngành năng lượng phát triển. 

Chủ tịch Hội nghị cũng nhấn mạnh tầm quan trọng liên tục của IEA khi các quốc gia nỗ lực đảm bảo an ninh năng lượng, khả năng chi trả và tính bền vững, đồng thời chỉ ra dữ liệu và phân tích hàng đầu của IEA là nguồn thông tin đáng tin cậy cho các nhà hoạch định chính sách trên toàn thế giới.

Trong một tuyên bố đặc biệt , các Bộ trưởng từ các nước thành viên IEA đã nhất trí mở rộng hợp tác trong khuôn khổ Chương trình An ninh Khoáng sản Quan trọng của IEA nhằm giải quyết những rủi ro ngày càng gia tăng đối với chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng toàn cầu. Nhấn mạnh Chương trình là một nền tảng quốc tế quan trọng để đảm bảo an ninh khoáng sản, họ kêu gọi IEA tiếp tục phát triển các công cụ dữ liệu, đồng thời mở rộng các hoạt động hợp tác và hướng dẫn về các chủ đề như dự trữ. Họ cho rằng những biện pháp như vậy sẽ hỗ trợ các nỗ lực rộng lớn hơn nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng khoáng sản và xây dựng khả năng chống chịu trước những cú sốc về nguồn cung.

Ngoài ra, các Bộ trưởng IEA đã thông qua các giai đoạn mới trong việc thiết lập quan hệ thể chế với một số quốc gia chủ chốt trên thế giới đang ngày càng định hình xu hướng năng lượng. Họ nhất trí mời Colombia trở thành thành viên thứ 33 của Cơ quan. 

Nhằm củng cố hơn nữa vai trò lãnh đạo của IEA trong các vấn đề năng lượng trọng yếu, các quốc gia thành viên đã phê duyệt việc sáp nhập Liên minh Nấu ăn Sạch vào Cơ quan này. Điều này thiết lập IEA như một diễn đàn đa phương chính để mở rộng các giải pháp nấu ăn sạch, giúp các quốc gia và ngành công nghiệp đẩy nhanh nỗ lực mở rộng khả năng tiếp cận cho hơn 2 tỷ người hiện vẫn chưa có được các giải pháp này. 

Thông báo này được đưa ra khi IEA chuẩn bị tổ chức Hội nghị thượng đỉnh lần thứ hai về Nấu ăn Sạch ở Châu Phi tại Nairobi, Kenya, vào ngày 9-10 tháng 7 năm 2026. Trong một cuộc đối thoại cấp cao tại Hội nghị Bộ trưởng, các nhà lãnh đạo đã thảo luận về tiến độ đạt được kể từ Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên của IEA về Nấu ăn Sạch ở Châu Phi vào năm 2024, cũng như các phương pháp và sáng kiến gần đây đã chứng tỏ hiệu quả.

Hai cuộc đối thoại cấp cao khác tập trung thảo luận về việc đảm bảo an ninh năng lượng trong Kỷ nguyên Điện và đầu tư vào an ninh năng lượng tương lai của Ukraine, với sự tham gia của Phó Thủ tướng thứ nhất kiêm Bộ trưởng Năng lượng Ukraine, ông Denys Shmyhal. 

Diễn đàn Đổi mới Năng lượng IEA thường niên lần thứ 3 diễn ra cùng với Hội nghị Bộ trưởng vào ngày 18 tháng 2. Diễn đàn đã quy tụ các đại biểu từ chính phủ, ngành công nghiệp, các công ty khởi nghiệp, cộng đồng đầu tư và nghiên cứu, tạo điều kiện cho việc trao đổi chuyên sâu về các chủ đề liên quan đến chính sách đổi mới năng lượng và phát triển hệ sinh thái đổi mới. Các chủ đề được đề cập bao gồm các đổi mới để hỗ trợ lưới điện kiên cường, năng lượng nhiệt hạch và nhiên liệu bền vững, cũng như mối liên hệ giữa đổi mới, chuỗi cung ứng công nghệ và khả năng cạnh tranh kinh tế.