Chương trình "Nét Hà thành - Câu chuyện Hà Nội qua tà áo dài", giới thiệu những lát cắt về Hà Nội truyền thống và hiện đại thông qua lịch sử hình thành, biến đổi và sức sống của áo dài trong đời sống đô thị. 

Không chỉ kể câu chuyện về kiểu dáng, chất liệu hay xu hướng thời trang, "Nét Hà thành" đặt áo dài trong dòng chảy của lịch sử, xã hội và đời sống Hà Nội. Qua mỗi giai đoạn, sự thay đổi của tà áo, cách ăn mặc và phong cách thẩm mỹ cũng phản ánh những chuyển biến của con người, nhịp sống và diện mạo đô thị Thủ đô.

Phát biểu tại sự kiện, ông Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết, chương trình "Nét Hà thành" mong muốn đưa những ký ức đẹp về một Hà Nội xưa cũ trở lại trong ngôn ngữ mới, bằng hội họa, tư liệu hiện vật, nghề thủ công, âm nhạc và thời trang.

Chương trình "Nét Hà thành" như một lời khẳng định, rằng di sản không phải là những điều chỉ để nhìn lại mà có thể trở thành nguồn cảm hứng để sáng tạo nên những giá trị mới, đưa những giá trị của văn hóa Thăng Long, Hà Nội bước vào đời sống đương đại bằng những cách tiếp cận độc đáo để truyền thống không đứng yên mà tiếp tục được sống, tiếp tục được sáng tạo và tiếp tục được trao truyền.

Điểm nhấn của không gian là gần 400 bức tranh in trên vải canvas do sinh viên mỹ thuật thực hiện, ứng dụng công nghệ AI để xử lý và sáng tạo từ những hình ảnh, tư liệu xưa, qua đó tái hiện hình ảnh áo dài và vẻ đẹp của người Hà Nội qua các thời kỳ. 

Không gian trưng bày còn giới thiệu 12 máy may cổ, 5 xe đạp cổ Peugeot và 2 xe đạp máy cổ Peugeot thuộc bộ sưu tập của nhà sưu tập Đào Xuân Tình. 

Những hiện vật tưởng như bình dị ấy lại mở ra những câu chuyện về nghề nghiệp, thời trang, phương tiện đi lại và lối sống của người Hà Nội trong quá khứ. Những chiếc Peugeot từng là hình ảnh quen thuộc trên đường phố Hà Nội trong thế kỷ XX, gắn với một thời kỳ đô thị có nhiều chuyển biến về giao thông, thời trang và phong cách sống. 

Đặc biệt, hình ảnh người phụ nữ trong tà áo dài trên những chiếc xe đạp đã trở thành một nét đẹp gợi nhớ về một Hà Nội thanh lịch, nền nếp và duyên dáng. Nếu những chiếc xe đạp gợi lại nhịp sống trên phố thì những chiếc máy may cổ lại đưa người xem trở về với không gian gia đình và nghề nghiệp. 

Trong đời sống Hà Nội xưa, máy may vừa là vật dụng thiết yếu, vừa là công cụ lao động, gắn với nghề may và sinh kế của nhiều gia đình. Từ những tiếng máy may đều đặn, những người thợ, những người bà, người mẹ đã làm nên những bộ trang phục gắn với đời sống của bao thế hệ người Hà Nội.

Từ bàn tay người thợ đến biểu tượng văn hóa Việt Nam

Câu chuyện về những chiếc máy may cổ được tiếp nối bằng không gian trải nghiệm may áo dài, giới thiệu chất liệu Thụ Silk - Làng Mẹo và sự tham gia của các nghệ nhân làng áo dài Trạch Xá.

Từ chất liệu, đường kim, mũi chỉ đến cách tạo dáng, công chúng có cơ hội tìm hiểu trực tiếp quá trình làm nên một chiếc áo dài. Qua đó, nghề may truyền thống không chỉ được giới thiệu như một kỹ thuật thủ công mà còn được nhìn nhận như một phần của ký ức đô thị và đời sống văn hóa Hà Nội.

Cùng với đó, chương trình giới thiệu quá trình biến đổi của áo dài qua nhiều giai đoạn, từ áo dài giao lĩnh, áo dài ngũ thân, Lê Phổ, LeMur, áo dài chít eo Raglan, cổ thuyền, Hippy mini đến các kiểu áo dài cổ cao, tà dài, quần rộng và áo dài hiện đại.

Mỗi kiểu dáng là một dấu mốc của lịch sử thời trang, đồng thời phản ánh những thay đổi trong quan niệm thẩm mỹ, lối sống và đời sống xã hội. Qua sự biến đổi ấy, áo dài cho thấy khả năng thích ứng đặc biệt của một trang phục truyền thống: luôn thay đổi để phù hợp với thời đại nhưng vẫn giữ được những đặc trưng làm nên bản sắc.

Hà Nội bước ra sân khấu qua 15 bộ sưu tập áo dài

Tiếp nối không gian trưng bày là show thời trang áo dài phong cách Hà Nội, giới thiệu 15 bộ sưu tập của các nhà thiết kế trong cả nước, được sáng tạo dành riêng cho Hà Nội.

Các bộ sưu tập khai thác những nguồn cảm hứng đa dạng từ lịch sử, văn hóa, kiến trúc, cảnh quan, con người và đời sống Thủ đô. Những giá trị quen thuộc của Hà Nội được chuyển hóa thành ngôn ngữ thời trang đương đại, tạo nên những cách diễn giải mới về vẻ đẹp của thành phố.

Nếu không gian trưng bày đưa công chúng trở về với ký ức Hà Nội thì sân khấu trình diễn tiếp tục câu chuyện ấy bằng ngôn ngữ của thời trang, âm nhạc và nghệ thuật. Tại đây, tà áo dài không chỉ là trang phục mà trở thành phương tiện kể chuyện về một Hà Nội thanh lịch, giàu bản sắc, đồng thời luôn vận động, đổi mới và sáng tạo.

Khi di sản trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo

Thông qua sự kết hợp giữa triển lãm, hội họa, tư liệu, hiện vật, nghề thủ công, trải nghiệm may và trình diễn thời trang, "Nét Hà thành" mang đến một cách tiếp cận gần gũi về văn hóa Hà Nội. Ở đó, di sản không chỉ hiện diện trong những công trình kiến trúc hay những hiện vật được lưu giữ trong bảo tàng. 

Di sản còn sống trong ký ức, trong nghề truyền thống, trong cách ăn mặc, phương tiện đi lại, nếp sống và vẻ đẹp của con người. Đặc biệt, việc tổ chức chương trình tại Hồ Văn - Văn Miếu - Quốc Tử Giám, một không gian giàu giá trị lịch sử và văn hóa của Thủ đô, tạo nên sự kết nối giữa di sản và đời sống, ký ức và sáng tạo, truyền thống và đương đại.

Là một hoạt động trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026, "Nét Hà thành" góp phần làm phong phú diện mạo Festival bằng một câu chuyện riêng về Hà Nội: câu chuyện được kể từ tà áo dài, từ những vật dụng thân thuộc của đời sống và từ những ký ức tưởng như bình dị nhưng đã góp phần tạo nên bản sắc của một thành phố.

Qua đó, chương trình không chỉ tôn vinh áo dài như một biểu tượng văn hóa Việt Nam mà còn gợi mở cách phát huy giá trị di sản từ chính đời sống đương đại, để những giá trị truyền thống tiếp tục trở thành nguồn cảm hứng cho sáng tạo và góp phần làm nên một Hà Nội thanh lịch, văn hiến, giàu bản sắc và luôn đổi mới.