Trưa ngày 5/11, một vụ cháy xảy ra tại khu nhà học tạm của Trường Trung học cơ sở Kim Liên (số 1 phố Hoàng Tích Trí, phường Kim Liên, Hà Nội). Ngay khi phát hiện sự việc, nhà trường đã tổ chức sơ tán hàng trăm học sinh đến khu vực an toàn, đồng thời sử dụng phương tiện chữa cháy tại chỗ để dập lửa và báo tin tới Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an thành phố Hà Nội và các lực lượng chức năng của phường.

Theo thông tin từ cơ quan chức năng, khoảng 12 giờ 58 phút cùng ngày, đám cháy được dập tắt hoàn toàn, nạn nhân thiệt mạng trong vụ cháy là 1 học sinh lớp 6 Trường Trung học cơ sở Kim Liên. Nguyên nhân vụ cháy đang được cơ quan chức năng điều tra, làm rõ.

Đám cháy được khống chế và dập tắt trong khoảng thời gian ngắn, song hậu quả để lại là lời cảnh báo về những nguy cơ mất an toàn cháy, nổ tại cơ sở giáo dục.

Vụ việc cũng cho thấy, bên cạnh bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy, nhà trường cần trang bị cho học sinh kỹ năng ứng phó và thoát hiểm khi xảy ra sự cố. Trong tình huống khẩn cấp, các em cần biết phải làm gì, đi đâu và tránh những hành động nào để không tự đẩy mình vào tình thế nguy hiểm.

Phát hiện cháy, báo động và nhanh chóng rời khỏi khu vực nguy hiểm 

Theo các khuyến cáo về phòng cháy, chữa cháy, khi phát hiện khói, lửa hoặc ngửi thấy mùi khét bất thường, học sinh cần nhanh chóng hô hoán, thông báo cho giáo viên, nhân viên nhà trường.

Điều quan trọng là không đứng lại xem, quay phim, chụp ảnh hoặc cố gắng tìm hiểu nguyên nhân đám cháy. Học sinh cần lập tức thực hiện theo hướng dẫn sơ tán của giáo viên và lực lượng chức năng.

Trong trường hợp chuông báo cháy vang lên, dù chưa nhìn thấy khói hoặc lửa, các em cũng không được chủ quan. Đây có thể là tín hiệu cảnh báo nguy hiểm và yêu cầu toàn bộ người trong khu vực di chuyển đến nơi an toàn.

Khi sơ tán, học sinh nên đi nhanh nhưng không chạy hoảng loạn, không xô đẩy, chen lấn, không quay ngược trở lại lấy cặp sách, điện thoại hay đồ dùng cá nhân. Nếu đang ở trong lớp, cần thực hiện theo sự phân công của giáo viên, di chuyển theo hàng và sử dụng lối thoát nạn đã được nhà trường hướng dẫn.

Cúi thấp người, che mũi miệng khi phải đi qua khu vực có khói

Một trong những nguy hiểm lớn nhất khi xảy ra hỏa hoạn không chỉ là ngọn lửa mà còn là khói và khí độc. 

Vì vậy, nếu phải di chuyển qua khu vực có khói, học sinh cần cúi thấp người, thậm chí bò sát mặt sàn khi cần thiết, bởi khói và khí nóng thường tích tụ nhiều ở phía trên. Các em có thể sử dụng khăn hoặc vải để che mũi, miệng nhằm hạn chế hít phải khói.

Nguyên tắc quan trọng nhất vẫn là nhanh chóng tìm đường thoát ra khỏi khu vực có khói, không cố nán lại bên trong. Nếu lối đi phía trước đã bị khói bao phủ dày đặc, các em không nên cố lao qua mà cần tìm lối thoát khác hoặc di chuyển đến vị trí an toàn, có khả năng được lực lượng cứu hộ tiếp cận.

Không sử dụng thang máy, không tự ý chạy vào khu vực cháy

Khi xảy ra hỏa hoạn trong trường học, học sinh tuyệt đối không sử dụng thang máy để thoát nạn. Hệ thống điện có thể bị ngắt, thang máy dừng giữa các tầng hoặc cửa mở tại khu vực đang có khói, lửa, khiến người bên trong mắc kẹt.

Thay vào đó, các em cần sử dụng cầu thang bộ và lối thoát nạn được chỉ dẫn. Tuy nhiên, không phải cầu thang nào cũng an toàn. Nếu cầu thang đã bị khói hoặc lửa bao phủ, học sinh cần làm theo hướng dẫn của giáo viên, tìm lối thoát khác hoặc đến khu vực an toàn để chờ cứu hộ.

Một sai lầm khác là tự ý quay lại lớp học, phòng chức năng hoặc khu vực xảy ra cháy để tìm bạn bè, người thân hay lấy đồ đạc. Trong tình huống này, học sinh không được tự tổ chức cứu người khi chưa có kỹ năng và phương tiện bảo hộ. Việc quay lại có thể khiến các em bị mắc kẹt, làm tăng số người gặp nạn.

Nếu phát hiện bạn bị thương hoặc chưa kịp sơ tán, cần báo ngay cho giáo viên và lực lượng cứu hộ, cung cấp chính xác vị trí cuối cùng nhìn thấy bạn.

Bị mắc kẹt trong phòng, cần làm gì để chờ cứu hộ?

Nếu cửa ra vào hoặc hành lang bị lửa, khói bao vây, các em cần giữ bình tĩnh, không cố mở cửa khi cảm nhận thấy cửa hoặc tay nắm cửa nóng bất thường.

Nếu có thể, hãy đóng cửa phòng để hạn chế khói và lửa lan vào, dùng khăn hoặc vải chèn các khe hở quanh cửa. Di chuyển đến khu vực có cửa sổ, ban công hoặc vị trí thoáng khí nhưng tuyệt đối không tự ý nhảy từ trên cao xuống.

Học sinh cần gọi số điện thoại 114 để báo cháy, cứu nạn, cứu hộ; nói rõ địa chỉ trường, tên khu vực, tầng hoặc phòng đang mắc kẹt và số người cần trợ giúp. Nếu không có điện thoại, học sinh có thể dùng các đồ vật có màu nổi bật để phát tín hiệu cầu cứu từ vị trí an toàn.

Trong lúc chờ lực lượng cứu hộ, cần tránh xa khu vực có khói, cúi thấp người nếu khói tràn vào phòng và không tìm cách trèo qua những vị trí nguy hiểm.

Kỹ năng thoát hiểm cần được thực hành, không chỉ học qua lý thuyết

Các kỹ năng thoát nạn chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi học sinh được hướng dẫn và thực hành thường xuyên. 

Mỗi học sinh cần tìm hiểu và biết vị trí các cửa thoát hiểm, cầu thang bộ, lối đi an toàn và điểm tập kết sau sơ tán tại trường. Các em cũng cần được hướng dẫn cách nhận biết chuông báo cháy, biển chỉ dẫn thoát nạn, cách sử dụng bình chữa cháy ở mức độ phù hợp với lứa tuổi và khả năng của mình.

Nhà trường cần tổ chức diễn tập phương án thoát nạn định kỳ, xây dựng tình huống giả định ở nhiều vị trí khác nhau như phòng học, thư viện, phòng thí nghiệm, nhà ăn và khu vực học tạm. 

Bên cạnh đó, giáo viên cần hướng dẫn học sinh cách di chuyển khi có khói, cách ứng phó nếu lối thoát chính bị chặn và cách tập trung, điểm danh sau khi ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Đặc biệt, với những trường đang sửa chữa, cải tạo hoặc phải bố trí học sinh tại địa điểm học tạm, việc phân định rõ khu vực thi công, lối đi dành riêng cho học sinh và lối thoát nạn cần được chú trọng.