Ngày 10/4, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước phối hợp với Đại sứ quán Liên bang Nga tại Việt Nam, Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga, Lưu trữ Viện Hàn lâm Khoa học Nga, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, Bảo tàng Phòng không - Không quân tổ chức trưng bày "Chuyến bay Liên hợp 37 - Biểu tượng hợp tác vũ trụ Việt Nam - Liên bang Nga". 

Trưng bày gắn với mốc kỷ niệm 65 năm chuyến bay đầu tiên của con người vào vũ trụ (12/4/1961 - 12/4/2026) - một bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử khoa học và văn minh nhân loại. Trong đó, chuyến bay Soyuz 37 - Liên hợp 37 năm 1980 đã ghi dấu son đặc biệt, khi lần đầu tiên một người Việt Nam cùng nhà du hành vũ trụ Liên Xô thực hiện sứ mệnh ngoài không gian.

Phát biểu tại sự kiện, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Đặng Thanh Tùng cho biết: Để lưu giữ và lan tỏa những ký ức lịch sử quý báu, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Việt Nam và Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga đã phối hợp chặt chẽ trong việc nghiên cứu, giải mật và công bố nhiều ấn phẩm tư liệu có giá trị trong thời gian qua. 

Trưng bày không chỉ tái hiện một sự kiện lịch sử đặc biệt, mà còn khẳng định giá trị bền vững của tài liệu lưu trữ - những bằng chứng xác thực kết nối quá khứ với hiện tại, góp phần củng cố niềm tin và mở rộng hợp tác trong tương lai.

Trưng bày giới thiệu hệ thống tài liệu, hình ảnh và hiện vật phong phú, tái hiện toàn diện hành trình của chuyến bay Soyuz 37, từ quá trình tuyển chọn, huấn luyện đến thực hiện nhiệm vụ và trở về Trái Đất. Nhiều tài liệu quý được lựa chọn từ các cơ quan lưu trữ của Việt Nam và Liên bang Nga, cùng với phim tư liệu do các đơn vị như Đài Truyền hình Việt Nam, Viện Phim Việt Nam cung cấp. Trong đó có các hiện vật, kỷ vật gắn liền với chuyến bay, trong đó có những vật phẩm từng được Trung tướng Phạm Tuân mang theo vào không gian. Những "chứng tích không gian" này không chỉ có giá trị lịch sử mà còn mang ý nghĩa cảm xúc đặc biệt đối với công chúng.

Phát biểu tại sự kiện, Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko cho rằng, sự kiện hôm nay có ý nghĩa biểu tượng sâu sắc trong bối cảnh năm hợp tác Nga - Việt Nam trong lĩnh vực khoa học và giáo dục. Đại sứ nhấn mạnh: Tất cả chúng ta đều nhớ rõ rằng vào ngày 12/4/1961, nhà du hành vũ trụ Liên Xô Yuri Gagarin đã thực hiện chuyến bay có người lái đầu tiên quanh Trái đất trên tàu vũ trụ 'Vostok'. 

Chuyến bay này tạo ra bước ngoặt đối với sự phát triển của nền văn minh nhân loại và mở ra kỷ nguyên của những khám phá khoa học - công nghệ mới Theo Đại sứ Bezdetko, sứ mệnh chung Xô - Việt năm 1980 trên tàu "Soyuz-37" cũng là một cột mốc quan trọng trên hành trình của loài người chinh phục các vì sao, đồng thời là minh chứng sinh động cho tình hữu nghị và hợp tác chặt chẽ giữa hai quốc gia và hai dân tộc chúng ta.

Trong khuôn khổ chương trình, Ban Tổ chức đã ra mắt ấn phẩm "Việt Nam - Liên Xô: Giai đoạn đấu tranh vì hòa bình của Việt Nam - Hội nghị Paris" - kết quả hợp tác giữa Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Việt Nam và Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga.

Ấn phẩm được biên soạn song ngữ Việt - Nga, tập hợp nhiều tài liệu lưu trữ giá trị, trong đó có không ít tài liệu lần đầu tiên được công bố, góp phần làm sáng tỏ bối cảnh, diễn biến và vai trò của các bên tại Hội nghị Paris.

Các ấn phẩm đã được số hóa dưới dạng ebook, cho phép công chúng trải nghiệm trực tiếp tại không gian trưng bày cũng như truy cập, tải về qua Cổng thông tin điện tử và fanpage của Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước. Việc đa dạng hóa hình thức tiếp cận này góp phần đưa tài liệu lưu trữ đến gần hơn với công chúng trong và ngoài nước, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số hiện nay.

Trưng bày mở cửa từ ngày 10/4 đến hết ngày 10/6/2026 tại Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (số 12 Đào Tấn, Giảng Võ, Hà Nội).