Xây dựng "cột mốc mềm" giáo dục vùng biên

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, trong mọi giai đoạn của Cách mạng, Đảng, Nhà nước luôn luôn dành nhiều sự quan tâm, đầu tư cho phát triển giáo dục đào tạo ở vùng biên giới. 

Tuy nhiên, hệ thống trường lớp, đặc biệt là các trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới vẫn còn ít, điều kiện học tập của các cháu học sinh còn nhiều hạn chế, còn có khoảng cách so với các trường miền xuôi. 

Chính vì vậy, Bộ Chính trị đã quyết định đầu tư xây dựng 248 trường nội trú liên cấp tại 248 xã biên giới đất liền. Đây là một chủ trương đúng đắn, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào vùng biên giới, vùng sâu, vùng xa, còn nhiều khó khăn.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư ghi nhận và đánh giá cao sự chủ động, trách nhiệm của Chính phủ, của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, ngành và các tỉnh, thành phố trong việc chuẩn bị dự án, hoàn thiện các thủ tục để tổ chức khởi công, động thổ xây dựng các công trình ngày hôm nay.

Để các công trình này hoàn thành đúng kế hoạch đề ra, kịp thời phục vụ năm học mới 2027-2028, bảo đảm chất lượng và hiệu quả cao nhất, Tổng Bí thư đề nghị các cấp ủy đảng, chính quyền các địa phương cần quyết liệt vào cuộc, coi đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng của địa phương trong nhiệm kỳ này, thường xuyên kiểm tra, giám sát và đôn đốc tiến độ thực hiện, để công trình được triển khai xây dựng nhanh nhất, tốt nhất, hiệu quả nhất và tuyệt đối không để xảy ra tiêu cực, tham nhũng, lãng phí.

Tổng Bí thư yêu cầu các đơn vị thiết kế, thi công, tư vấn, giám sát cần thực hiện công việc với tinh thần trách nhiệm cao nhất, coi đây không chỉ là một dự án xây dựng thông thường mà là nơi gửi gắm niềm tin, ước mơ của đồng bào biên giới; phải đảm bảo chất lượng cao nhất cho công trình, bảo đảm tuyệt đối an toàn lao động, kỹ thuật, mỹ thuật, xứng đáng là ngôi trường kiểu mẫu vùng biên và xứng đáng với niềm tin và kỳ vọng của nhân dân, của các thầy giáo, cô giáo cũng như của các cháu học sinh.

Cấp ủy, chính quyền và các đoàn thể, nhân dân các xã cần tiếp tục quan tâm đến sự nghiệp phát triển giáo dục của địa phương, trước hết là quan tâm để tất cả các cháu học sinh đều được đến trường, đều được học tập trong môi trường đầy đủ; cần gắn xây dựng trường học với giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc tại địa phương. Bà con trên địa bàn tiếp tục đồng hành, ủng hộ, chia sẻ để công trình được triển khai suôn sẻ, thành công.

Ngành Giáo dục phải xây dựng trường học gắn liền với xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, toàn diện. Bên cạnh việc dạy chữ, cần đặc biệt chú trọng dạy người, bồi dưỡng lý tưởng, đạo đức, lòng yêu nước và ý thức kỷ luật cho học sinh. Nhà trường không chỉ là nơi dạy và học mà phải thực sự trở thành "ngôi nhà thứ hai" ấm áp cho các em; bảo đảm tốt các điều kiện ăn, ở, sinh hoạt, vệ sinh và an toàn thực phẩm để phụ huynh yên tâm khi gửi gắm con em mình.

Tổng Bí thư cho biết, qua công tác khảo sát thực tế tại các địa phương, thời gian qua, các đơn vị chức năng đã tập trung cao độ để nâng cấp điều kiện học tập cho học sinh. Việc hoàn thành xây dựng các ngôi trường mới đã giúp nhiều thầy cô và học sinh có môi trường giảng dạy, học tập tốt hơn, đảm bảo quyền được đến trường của mọi trẻ em một cách bình đẳng và công bằng.

Nhắc lại lời dạy của Bác Hồ về vai trò của học tập đối với tương lai đất nước: "Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em", Tổng Bí thư mong muốn, các cháu không chỉ học tập thật giỏi mà còn nuôi dưỡng ước mơ, khát vọng vươn lên, có mục tiêu sống, lý tưởng sống, lòng yêu nước, yêu quê hương biên giới và tự hào về truyền thống của quê hương.

Với khí thế mới, tinh thần đoàn kết, trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền và nhân dân các địa phương, Tổng Bí thư tin tưởng rằng, Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học Cơ sở Đồng Đăng nói riêng, các trường được khởi công, động thổ xây dựng ngày hôm nay và trước đó sẽ sớm hoàn thành, đi vào hoạt động hiệu quả, trở thành nhiều "cột mốc mềm" về giáo dục vùng biên, góp phần đào tạo nguồn nhân lực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững và tiếp tục thắp sáng niềm tin cho tương lai vùng biên cương Tổ quốc.

Nghiên cứu mở rộng mô hình đến các đặc khu 

Phát biểu tại lễ khởi công, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với sự nghiệp giáo dục vùng biên cương theo tinh thần "Cả nước hướng về biên cương, vì tương lai con em đồng bào các dân tộc".

Thay mặt Ban Tổ chức, Thủ tướng trân trọng cảm ơn Tổng Bí thư Tô Lâm đã đặc biệt quan tâm, thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng trường nội trú liên cấp ở các xã biên giới và trực tiếp dự, chỉ đạo Lễ khởi công tại điểm cầu trung tâm; đồng thời gửi tới các đồng chí lãnh đạo, đại biểu, khách quý, thầy cô giáo và các em học sinh lời chào trân trọng, thăm hỏi ân tình và lời chúc tốt đẹp nhất.

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, ngày 18/7/2025, Bộ Chính trị ban hành Thông báo Kết luận số 81-TB/TW, thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại 248 xã biên giới đất liền. Thủ tướng nhấn mạnh, đây là chủ trương lớn, có ý nghĩa chiến lược sâu sắc, góp phần phát triển giáo dục - đào tạo gắn với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia.

Bám sát chủ trương của Bộ Chính trị và chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã tập trung chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai quyết liệt; ban hành Kế hoạch hành động với tinh thần quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt; phân công nhiệm vụ cụ thể theo phương châm "6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả". 

Nhờ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là các địa phương, ngày 9/11/2025 đã khởi công đồng loạt 100 trường nội trú liên cấp; lũy kế đến cuối năm 2025 đã khởi công 108 trường, trong đó có 1 trường hoàn thành và đưa vào sử dụng ngày 31/1/2026 (Trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Si Pa Pìn, xã Si Pa Pìn, tỉnh Điện Biên). 

Sau quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng, lễ khởi công, động thổ đồng loạt 121 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới tiếp tục được tổ chức. Cùng với 108 trường đã khởi công năm 2025, tổng số đạt 229 trường, góp phần tạo điều kiện phát triển giáo dục toàn diện cho học sinh tại 229 xã biên giới đất liền. 

Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo và các địa phương tiếp tục rà soát nhu cầu, điều kiện thực tiễn để triển khai theo chủ trương của Bộ Chính trị, đồng thời nghiên cứu mở rộng mô hình đến các đặc khu (hải đảo).

Thủ tướng ghi nhận, đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ, quyết liệt của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, ngành, địa phương trong chuẩn bị và triển khai xây dựng các trường; biểu dương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội đã phát động các phong trào như "Cả nước vì học sinh biên giới thân yêu", "Chiến dịch xây dựng trường học cho các xã biên giới", huy động sự chung tay của toàn xã hội. Đặc biệt, Thủ tướng đánh giá cao sự chủ động, tích cực của cấp uỷ, chính quyền cơ sở, cùng sự đồng hành của thầy cô, phụ huynh, học sinh trong quá trình thực hiện.

Để các dự án sớm hoàn thành, đưa vào sử dụng hiệu quả, Thủ tướng đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, cơ quan liên quan và lãnh đạo các địa phương tiếp tục tập trung chỉ đạo quyết liệt; kịp thời giải quyết khó khăn, vướng mắc; tăng cường kiểm tra, đôn đốc các nhà thầu, đơn vị thi công, tư vấn giám sát sử dụng nguồn lực hiệu quả, tiết kiệm, đúng quy định, không để thất thoát, lãng phí; bảo đảm chất lượng, kỹ thuật, mỹ thuật, công năng và tiến độ. Mục tiêu hoàn thành trước ngày 30/8/2026 đối với các trường khởi công năm 2025 và trước ngày 30/8/2027 đối với các trường khởi công, động thổ trong năm 2026.

Đồng thời, Chính phủ đang chỉ đạo xây dựng Nghị định về tổ chức, hoạt động và cơ chế, chính sách đặc thù để quản lý, phát triển hiệu quả mô hình trường nội trú liên cấp.