Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu việc tổ chức hội trại phải diễn ra trong khuôn viên nhà trường, không bố trí cho học sinh ở lại qua đêm và bảo đảm đầy đủ các điều kiện an toàn. Quy định học sinh không được ở lại qua đêm tại hội trại lập tức nhận nhiều ý kiến nuối tiếc.

Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh vừa chỉ đạo các trường trung học phổ thông và trường phổ thông nhiều cấp học tổ chức ít nhất một hội trại tại đơn vị từ nay đến khi kết thúc năm học. Điều đó cho thấy, hoạt động hội trại là một sân chơi giáo dục quan trọng, tạo điều kiện để học sinh rèn luyện kỹ năng.

Với tư cách là một giáo viên đã từng thức trắng đêm trong những đêm hội trại, tôi hiểu rất rõ cái cảm giác hụt hẫng của các em khi nghe tin không còn được "cháy" xuyên màn đêm. Tuy nhiên, nhìn từ góc độ một người trong cuộc, tôi hoàn toàn ủng hộ chủ trương này của Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh.

Thứ nhất, trường học được thiết kế để dạy và học, không phải là nơi lưu trú. Không nhiều người hiểu được cái cảm giác đằng sau ánh lửa bập bùng, là những áp lực đến nghẹt thở của Ban tổ chức và giáo viên chủ nhiệm. Trong điều kiện đêm tối, việc kiểm soát hàng ngàn con người trong một không gian hẹp là rủi ro cực lớn mà không một người thầy nào muốn đối mặt.

Đặc biệt, một tiểu trại không thể chứa đủ một lớp học khoảng 40 học sinh nằm ngủ, hoặc ghép bàn hay chiếu trải hành lang không phải là điều kiện lý tưởng cho sức khỏe và sự riêng tư. Hơn nữa, cùng một lúc, việc đáp ứng nhu cầu cá nhân cho hàng nghìn học sinh vào buổi tối hay sáng sớm cũng là bài toán nan giải.

Thứ hai, những kịch bản ngoài ý muốn dễ phát sinh không phải ai cũng biết. Nếu ai đã từng đi cắm trại đều biết điều này, cứ khoảng 1-2 giờ sáng là lúc mà các kịch bản ngoài ý muốn dễ phát sinh nhất. Cho nên, quyết định hội trại chỉ tổ chức trong khuôn viên trường là đúng đắn.

Chuyện xảy ra hơn chục năm trước, nhưng mỗi lần nhớ lại, tôi đều rùng mình về câu chuyện một số nam sinh lén uống rượu bia khi cắm trại trong một khu di tích lịch sử của địa phương. Một nam sinh khi có có chất kích thích, không chịu ngồi yên mà đi suốt đêm, khiến giáo viên chủ nhiệm phải đi theo giữ em ấy, không dám lơ mắt. 

Tuy nhiên, dù cắm trại trong khuôn viên trường cũng có một số hạn chế khác. Một số nam sinh nghịch ngợm, thích thể hiện khiến giáo viên chủ nhiệm lo lắng nhất. Những tình huống như xung đột bộc phát, vi phạm nội quy do tâm lý hưng phấn quá đà cũng là nỗi lo lớn nhất. Bên cạnh đó, việc kiểm soát người lạ xâm nhập hoặc học sinh tự ý rời khu vực trại trong đêm là cực kỳ khó khăn.

Thứ ba, hội trại là hoạt động giáo dục, trải nghiệm thiết thực nhưng không nhất thiết phải ở qua đêm. Có thể nói, ý nghĩa của hội trại không nằm ở việc học trò ở bên nhau bao lâu, mà là các em được trải nghiệm những gì. Các trò chơi vận động, kỹ năng sống, giao lưu văn hóa được đầu tư bài bản, chuyên nghiệp hơn.

Quan trọng nhất, học sinh được vui chơi hết mình nhưng vẫn được về nhà ngủ ngon trên chiếc giường quen thuộc, sẵn sàng cho việc học tập vào ngày hôm sau. Thời gian lý tưởng nhất để kết thúc các hoạt động là 22 giờ. Ngày hôm sau, các tiểu trại dọn dẹp và dự bế mạc. Như vậy, chắc chắn phụ huynh sẽ yên tâm hơn, nhà trường cũng giảm bớt gánh nặng về công tác hậu cần, y tế trực đêm.

Từ điều kiện thực tế, nhất là những trường học có khuôn viên nhỏ, tôi cho rằng thà để các em ra về trong sự tiếc nuối còn hơn để cha mẹ các em phải đón con trong sự lo lắng về an toàn tính mạng. Là những người làm giáo dục, chúng ta hiểu rằng, sự sáng tạo của học sinh không bị giới hạn bởi thời gian giới nghiêm, nhưng trách nhiệm của người thầy thì không có giới hạn về sự an toàn.

Tóm lại, quy định của Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chi Minh không làm mất đi ý nghĩa của hội trại. Mà nó chỉ chuyển đổi hình thức sang một phiên bản văn minh, an toàn và chuyên nghiệp hơn. Một ngày hội rực rỡ từ sáng sớm đến chiều tối, cháy hết mình với âm nhạc, trò chơi và tình bạn, rồi ra về trong sự an toàn tuyệt đối. Đó chẳng phải là một kỷ niệm đẹp trọn vẹn sao?