Từ vé xe giấy đến ứng dụng bãi xe thông minh 

Theo đại diện chương trình Asia University Program, 100% sinh viên ngành Trí tuệ nhân tạo (AI) được tham gia các học phần dự án, làm việc cá nhân hoặc theo nhóm và phát triển sản phẩm ngay từ năm nhất.

Ở ngành AI, lộ trình học được xây dựng theo mức độ thực hành tăng dần. Sinh viên bắt đầu với các dự án trong phòng lab, làm quen với lập trình AI và ứng dụng điện toán đám mây. 

Sau đó, người học tiếp tục phát triển năng lực qua các học phần như dự án đổi mới công nghệ, dự án ứng dụng học máy, đồ án tốt nghiệp và kỳ thực tập tại doanh nghiệp.

Sau mỗi giai đoạn, sinh viên cần có sản phẩm, bản demo hoặc giải pháp có thể trình bày, kiểm thử và nhận phản hồi. Cách tiếp cận này giúp người học hình thành hồ sơ năng lực nghề nghiệp sớm, thay vì chỉ tích lũy điểm số.

Một trong những dự án tiêu biểu của sinh viên năm nhất ngành AI tại Asia University Program là Smart Parking - ứng dụng bãi đỗ xe thông minh.

Dự án xuất phát từ thực tế nhiều bãi xe vẫn dùng vé giấy và ghi chép thủ công. Quy trình này dễ phát sinh sai sót, khó quản lý dữ liệu và phụ thuộc nhiều vào thao tác của con người.

Từ bài toán đó, nhóm sinh viên đề xuất giải pháp số hóa quy trình xe vào - xe ra. Ứng dụng sử dụng camera để ghi nhận biển số, xử lý hình ảnh bằng AI và lưu dữ liệu vào hệ thống. Khi xe rời bãi, hệ thống đối chiếu thông tin và hỗ trợ tính phí tự động.

“Smart Parking được phát triển với mục tiêu thay thế vé xe giấy bằng một quy trình quản lý số hóa. Ứng dụng camera và AI giúp nhận diện biển số, xử lý dữ liệu và lưu thông tin xe tự động, từ đó giảm phụ thuộc vào ghi chép thủ công”, sinh viên Nguyễn Trần Cao Phong, đại diện nhóm dự án chia sẻ.

Ở giai đoạn tiếp theo, nhóm dự kiến bổ sung cơ sở dữ liệu báo cáo theo tuần và tháng. Các dữ liệu gồm số lượng xe vào - ra, doanh thu và thông tin vận hành. Từ một vấn đề quen thuộc trong đời sống, dự án cho thấy cách sinh viên tiếp cận AI qua quan sát, thử nghiệm và hoàn thiện giải pháp.

Hiểu cách một sản phẩm công nghệ được tạo ra

Theo TS. Nguyễn Huy Toán, giảng viên khoa Công nghệ thông tin thông minh Asia University Program, điểm đáng chú ý của Smart Parking không chỉ nằm ở chức năng nhận diện biển số. Dự án còn cho thấy cách sinh viên tiếp cận một bài toán vận hành theo hai hướng: Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Chuyển đổi số thể hiện ở việc thay quy trình ghi chép thủ công bằng dữ liệu trên hệ thống. Chuyển đổi xanh đến từ việc giảm phụ thuộc vào vé giấy và tối ưu quy trình quản lý.

“Với sinh viên năm nhất, việc đi từ một quan sát trong đời sống đến mô hình ứng dụng cụ thể là tín hiệu tích cực. Các em bắt đầu hiểu một sản phẩm công nghệ được hình thành như thế nào: Xác định vấn đề, thiết kế quy trình, xây dựng tính năng, kiểm thử và điều chỉnh. Đây là những kỹ năng nền tảng trong các lĩnh vực AI, phần mềm và phát triển sản phẩm số”, TS. Nguyễn Huy Toán nói.

Xây hồ sơ nghề nghiệp từ dự án thực tế, “mở khóa” cơ hội làm việc toàn cầu

Ông Phạm Đăng Khôi, Giám đốc Công nghệ FPT Retail nhận định, doanh nghiệp cần nhân sự biết dùng AI để giải quyết vấn đề, bài toán thật.

Theo Giám đốc Công nghệ FPT Retail, khi AI đi sâu vào vận hành doanh nghiệp, thị trường không thiếu người biết sử dụng công cụ. Điều doanh nghiệp cần hơn là nhân sự hiểu vấn đề, biết đánh giá bối cảnh và chọn công nghệ phù hợp.

“Có những trường hợp dùng một công cụ rất lớn cho một bài toán rất nhỏ. Với AI, điều quan trọng không chỉ là biết công cụ, mà là biết đặt nó vào đúng vấn đề”, Giám đốc Công nghệ FPT Retail chia sẻ.

Nhận định này cũng đặt ra yêu cầu mới cho đào tạo nhân lực AI. Sinh viên không thể chỉ học thuật toán, ngôn ngữ lập trình hay mô hình công nghệ. Người học cần được đặt vào các bài toán thực tế, dự án, tạo ra sản phẩm có tính ứng dụng.

Với ba hướng đào tạo gồm công nghệ AI, ứng dụng AI và AI trong kinh doanh, chương trình Trí tuệ nhân tạo tại Asia University Program giúp sinh viên phát triển đồng thời nền tảng kỹ thuật và năng lực tạo giải pháp.

Với lộ trình 2 năm đầu học tại Việt Nam và 2 năm cuối chuyển tiếp sang Asia University, Đài Loan (Trung Quốc), sinh viên có thời gian xây dựng nền tảng chuyên môn, ngoại ngữ và kỹ năng học tập trước khi bước vào môi trường quốc tế. Sau khi hoàn thành chương trình, sinh viên nhận bằng cử nhân do Asia University cấp.

Theo định hướng đào tạo, sau bốn năm, mỗi sinh viên có thể tích lũy 4-6 dự án học thuật hoặc dự án gắn với doanh nghiệp. Đây là chất liệu quan trọng để xây dựng hồ sơ nghề nghiệp cho các vị trí như AI Engineer, Machine Learning Engineer, Data Scientist hay Big Data Engineer.

Với cách tiếp cận này, đào tạo AI tại Asia University Program hướng sinh viên đến năng lực quan trọng hơn việc “biết công cụ”: Hiểu vấn đề, chọn đúng công nghệ và tạo ra giải pháp có giá trị thực tế. Đây cũng là nền tảng để người học từng bước xây dựng năng lực cạnh tranh trong học tập, nghề nghiệp và môi trường làm việc quốc tế.