Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, điểm mới quan trọng của Thông tư là lần đầu tiên chức danh riêng cho giáo viên trung học nghề được xác định với 3 hạng chức danh gồm hạng I, hạng II và hạng III, đồng bộ với hệ thống chức danh nhà giáo trong giáo dục quốc dân.

Việc xác định chức danh riêng giúp làm rõ vị trí việc làm, yêu cầu nghề nghiệp, nhiệm vụ và chế độ tiền lương, tạo cơ sở cho quá trình phát triển nghề nghiệp theo từng hạng chức danh.

Chuẩn nghề nghiệp bao gồm các yêu cầu về đạo đức nghề nghiệp, trình độ đào tạo, bồi dưỡng và năng lực chuyên môn, nghiệp vụ. Thông tư yêu cầu trình độ đào tạo đối với hai nhóm chính là giáo viên dạy phần kiến thức văn hóa trung học phổ thông và giáo viên dạy phần chuyên môn nghề. Trong đó, quy định giáo viên dạy phần chuyên môn nghề phải đáp ứng năng lực sư phạm kết hợp với năng lực thực hành nghề (khi dạy thực hành, tích hợp), phù hợp đặc thù giáo dục nghề nghiệp tiếp cận yêu cầu về “năng lực thực hành nghề”, đồng bộ với yêu cầu đối với giảng viên cao đẳng, giáo viên trung cấp dạy thực hành và giáo viên sơ cấp.

Thông tư cũng quy định bằng cử nhân hoặc văn bằng trình độ tương đương trở lên một số ngành đào tạo của giáo dục đại học đáp ứng yêu cầu dạy thực hành phần chuyên môn nghề trong chương trình giáo dục trung học nghề. Quy định này vừa nâng cao yêu cầu về chất lượng đội ngũ, vừa tạo sự mở và linh hoạt, không làm phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết.

Thông tư có tính kế thừa, công nhận đối với các văn bằng, chứng chỉ, chứng nhận về năng lực sư phạm và chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp, đồng thời có quy định chuyển tiếp để nhà giáo giáo dục nghề nghiệp có thể tiếp tục thực hiện nhiệm vụ giảng dạy các chương trình đào tạo trong cùng cơ sở.

Về bổ nhiệm, xếp lương, Thông tư quy định giáo viên được bố trí vào vị trí việc làm nào thì được bổ nhiệm vào hạng chức danh tương ứng với vị trí đó và phải đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của hạng được bổ nhiệm. 

Đồng thời, khi thay đổi vị trí việc làm, có cơ chế xác định chức danh tương đương, bảo đảm tương đương về trình độ đào tạo hoặc mức độ phức tạp công việc, công khai, minh bạch, khách quan, bình đẳng.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thông tư cũng thiết kế chế độ làm việc riêng cho giáo viên trung học nghề theo hai nhóm nhiệm vụ: dạy phần kiến thức chương trình trung học phổ thông và dạy phần chuyên môn nghề.

Giáo viên đáp ứng chuẩn nghề nghiệp có thể giảng dạy đồng thời cả phần kiến thức trung học phổ thông và phần chuyên môn nghề trong cùng một năm học. Định mức giờ chuẩn được xác định theo phần có khối lượng giảng dạy thực tế nhiều hơn. Nếu khối lượng bằng nhau thì áp dụng định mức của giáo viên dạy phần chuyên môn nghề. Vì vậy, giáo viên trung học nghề không bị áp một định mức giờ chuẩn cứng nhắc mà định mức được xác định theo nhiệm vụ và nội dung giảng dạy thực tế.

Trong đó, thời gian làm việc được thiết kế phù hợp với đặc thù từng nhóm: 42 tuần đối với giáo viên dạy phần kiến thức trung học phổ thông và 44 tuần đối với giáo viên dạy phần chuyên môn nghề.

Cùng với đó, các hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ, đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, cập nhật kĩ năng thực hành và công nghệ mới được quy định trong chế độ làm việc. Tùy ngành, nghề giảng dạy, nhiệm vụ được phân công, giáo viên trung học nghề được linh hoạt thực hiện các nhiệm vụ này thông qua cơ chế giảm định mức hoặc quy đổi ra giờ chuẩn theo quy định.

Thông tư cũng quy định rõ trách nhiệm người đứng đầu cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp trong việc bố trí, phân công và giao nhiệm vụ cho giáo viên theo vị trí việc làm; đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ; xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ.

Người đứng đầu cũng có trách nhiệm xác định sự phù hợp giữa năng lực thực hành nghề, trình độ chuyên môn của giáo viên với môn học, mô đun được phân công. Cách tiếp cận này giúp tăng tính chủ động, linh hoạt của cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đồng thời gắn trách nhiệm giải trình trong việc quản lí, sử dụng hiệu quả đội ngũ với chất lượng đào tạo.