Những hình thức lừa đảo áp dụng công nghệ cao đang phổ biến

Trước sự bùng nổ của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), ngân hàng SeABank vừa đưa ra cảnh báo các hình thức lừa đảo áp dụng công nghệ cao thông qua sử dụng các dịch vụ ngân hàng có sự biến hóa ngày càng tinh vi và khó lường.

Một trong những thủ đoạn đang được cảnh báo rộng rãi hiện nay là việc lợi dụng công nghệ Deepfake — công nghệ ứng dụng AI để giả mạo hình ảnh, giọng nói và video theo thời gian thực — để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của người dùng dịch vụ tài chính ngân hàng.

Các chiêu trò lừa đảo phổ biến sử dụng công nghệ Deepfake

Các đối tượng lừa đảo đang lợi dụng công nghệ Deepfake để tạo hình ảnh, giọng nói giả mạo nhằm đánh cắp tài sản của người dân với nhiều thủ đoạn tinh vi.

Giả mạo người thân, bạn bè: Kẻ gian thu thập hình ảnh, giọng nói từ mạng xã hội để tạo video Deepfake, dàn dựng các tình huống khẩn cấp như tai nạn, cấp cứu hoặc bị tạm giữ, sau đó gọi điện yêu cầu nạn nhân chuyển tiền.

Giả mạo nhân viên ngân hàng: Đối tượng tạo video mô phỏng nhân viên ngân hàng trong môi trường làm việc chuyên nghiệp, lấy lý do tài khoản gặp sự cố hoặc cần xác minh khẩn cấp. Trong quá trình "hỗ trợ", chúng dụ nạn nhân cung cấp mã OTP, mật khẩu hoặc cài đặt ứng dụng điều khiển từ xa để chiếm quyền kiểm soát tài khoản.

Giả mạo cơ quan công an, cơ quan nhà nước: Kẻ gian sử dụng Deepfake để đóng giả cán bộ công an, kiểm sát viên, thông báo nạn nhân liên quan đến các vụ án như rửa tiền, ma túy hoặc lừa đảo tài chính. Sau đó, chúng yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản chỉ định hoặc cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng với lý do "phục vụ điều tra" hoặc "phong tỏa tạm thời".

Vượt qua xác thực sinh trắc học: Đây là thủ đoạn tinh vi hơn, khi đối tượng sử dụng Deepfake theo thời gian thực để đánh lừa hệ thống nhận diện khuôn mặt của các ứng dụng ngân hàng và tài chính. Bằng hình ảnh, video thu thập từ mạng xã hội, chúng tái tạo khuôn mặt động của nạn nhân nhằm vượt qua bước xác thực, từ đó thực hiện các giao dịch trái phép trên tài khoản ngân hàng hoặc các ứng dụng tài chính, mua sắm đã liên kết.

Cùng với nhận diện các chiêu thức lừa đảo, Ngân hàng SeABank cũng đưa ra các khuyến cáo Quý khách lưu ý cách đối phó với những thủ đoạn lừa đảo công nghệ.

Nhận diện cuộc gọi Deepfake giả mạo hình ảnh, giọng nói để lừa đảo tài chính

Như đã nói, Deepfake cho phép giả mạo hình ảnh và giọng nói, người dân cần nâng cao cảnh giác khi nhận các cuộc gọi thoại hoặc video từ người lạ, thậm chí từ những người quen.

Các chuyên gia an toàn thông tin cho biết, cuộc gọi có dấu hiệu sử dụng Deepfake thường xuất hiện một số biểu hiện bất thường như: hình ảnh khuôn mặt thiếu tự nhiên, biểu cảm cứng, chuyển động môi không đồng bộ với giọng nói; chất lượng hình ảnh mờ, liên tục giật, lag hoặc cuộc gọi nhanh chóng bị ngắt.

Khi nhận các tình huống khẩn cấp như tai nạn, cấp cứu, xử lý sự cố tài khoản hoặc yêu cầu nộp phí gấp để gây áp lực, chúng ta không được thực hiện chuyển tiền ngay mà phải bình tĩnh kiểm chứng thông tin.

Với trường hợp kẻ gian có thể yêu cầu nạn nhân cung cấp thông tin cá nhân,  tuyệt đối không cung cấp mã xác thực OTP, mật khẩu đăng nhập, thông tin thẻ ngân hàng, hoặc thực hiện xác minh khuôn mặt trước camera... những việc này sẽ bị kẻ gian nhanh chóng chiếm đoạt tài khoản. 

Tuyệt đối người dùng không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc truy cập các đường link lạ để bị đánh cắp dữ liệu.

Nói chung, để phòng ngừa các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng, các ngân hàng khuyến cáo khách hàng cần chủ động xác minh danh tính người gọi và kiểm tra kỹ thông tin người nhận trước khi thực hiện giao dịch chuyển tiền, nhất là khi yêu cầu được đưa ra qua cuộc gọi thoại hoặc video trên các nền tảng mạng xã hội.

Người dân cũng không nên sử dụng các thông tin cá nhân như số điện thoại, ngày sinh hoặc họ tên để đặt tên đăng nhập và mật khẩu cho các ứng dụng ngân hàng điện tử; tuyệt đối không truy cập các đường link lạ, không cài đặt ứng dụng ngoài nguồn chính thống và không nhấp vào các liên kết yêu cầu thay đổi mật khẩu hoặc kích hoạt dịch vụ khi chưa có nhu cầu.

Một khuyến nghị mang tính chuyên môn cao là người dùng nên kích hoạt tính năng thông báo biến động số dư trên ứng dụng ngân hàng hoặc qua tin nhắn SMS để kịp thời phát hiện những giao dịch bất thường.

Đặc biệt, người dân cần tuyệt đối không cung cấp thông tin bảo mật như mật khẩu, mã OTP, số thẻ, mã CVV hoặc dữ liệu cá nhân cho bất kỳ ai, kể cả những người tự xưng là nhân viên ngân hàng hoặc cơ quan chức năng.

Trong trường hợp phát hiện tài khoản ngân hàng bị khóa, mật khẩu bị thay đổi bất thường hoặc nghi ngờ trở thành mục tiêu của hành vi lừa đảo, khách hàng cần liên hệ ngay với ngân hàng qua tổng đài chăm sóc khách hàng hoặc đến điểm giao dịch gần nhất để được hỗ trợ. Đồng thời, khi nhận được các cuộc gọi, tin nhắn có dấu hiệu nghi vấn hoặc phát hiện giao dịch bất thường, cần nhanh chóng thông báo cho ngân hàng và cơ quan công an để kịp thời xử lý, ngăn chặn thiệt hại.