BÀI DỰ THI CUỘC THI VIẾT "GIÁO DỤC TÀI CHÍNH THÔNG MINH" CỦA TÁC GIẢ LÊ TẤN THỜI, GIÁO VIÊN TRƯỜNG THCS NGUYỄN ĐĂNG SƠN, AN GIANG 

Câu chuyện về bốn chiếc hộp hữu dụng

Tôi khuyên học trò mình nên có 4 hộp nhỏ với tiêu đề dán bên ngoài là: tiết kiệm, chi tiêu, làm việc tốt và đầu tư. Tất nhiên phải hỏi ý kiến ba mẹ trước khi sử dụng tiền - điều này là bắt buộc đối với trẻ.

Nghe lạ đây!

Những ánh mắt của bọn trẻ chính là câu hỏi cần được người thầy của mình trả lời. Tôi thầm nghĩ như thế và giải thích: 60% số tiền có được hãy bỏ vào hũ tiết kiệm, tiếp đến là hũ chi tiêu 20%, sau đó là hũ làm việc tốt 10% và cuối cùng là hũ đầu tư 10%.

Thế sử dụng tiền trong bốn hộp này thế nào ạ? - một trò hỏi.

Số tiền trong hộp tiết kiệm chỉ được lấy ra khi 18 tuổi và mở sổ tiết kiệm để dành cho việc học hành cho tương lai. Tiền trong hộp chi tiêu là phần tiền duy nhất được sử dụng. Hộp làm việc tốt dành cho việc giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn, mua quà tặng các thành viên trong gia đình vào những việc đặc biệt. Hộp đầu tư là khoản tiền để học cách kinh doanh sinh ra tiền lãi.

Ba chiếc hộp kia thì dễ hiểu rồi nhưng còn chiếc hộp đầu tư thì thế nào ạ? - một bạn nhỏ tiếp tục thắc mắc.

Có đôi lúc trẻ cũng cần tính toán kinh doanh như người lớn! - tôi trả lời hóm hỉnh - chẳng hạn như trong dịp tết, nhà trường thường tổ chức những gian hàng bán các thức ăn nhẹ hay các loại bánh dân gian. 

Khi ấy, các bạn nhỏ sẽ hùn vốn vào từ tiền của mình. Tất nhiên, các thầy cô và các bậc phụ huynh sẽ giúp cho các em lập một kế hoạch nho nhỏ về việc chi tiêu - những thứ cần trang bị, giá bán thế nào. Để khi xong việc, kết toán lại để biết là lời hay lỗ! Các em sẽ dùng tiền trong hộp đầu tư vào việc này.

Sống tối giản là một cách chi tiêu tài chính khôn ngoan

Tôi chia sẻ với các học trò câu chuyện nhỏ mà tôi đọc được từ một quyển sách về quản lý tài chính và được giới thiệu đến học trò mình mang một ý nghĩa không nhỏ để giúp các em hiểu được giá trị chân chính của đồng tiền.

Được du nhập vào việt nam cách đây không lâu, minimalism - phong cách tối giản đang ngày càng được nhiều người quan tâm. Không chỉ trong việc trang trí nhà cửa, thời trang. Trào lưu này còn ảnh hưởng đến cả cách sống, cách suy nghĩ mang lại những thay đổi tích cực và trở thành trào lưu sống mới với tâm lý giải phóng mình khỏi những thứ không cần thiết, không chú trọng vào vẻ hào nhoáng bên ngoài. 

Theo quan niệm sống tối giản, thay vì mua sắm thả ga, mọi thứ cần tối giản để hạn chế việc chi tiêu trong gia đình. Với trẻ nhỉ, chỉ nên mua sắm những vật dụng thiết yếu, đặc biệt là trang phục, giày dép hay những phụ kiện đi kèm. Nếu cái nào còn sử dụng được thì cứ sử dụng. Cần thiết thì mới mua sắm. 

Nói không quá lời, việc thực hiện sống tối giản mang lại thông điệp tích cực và lan toả đến cuộc sống hàng ngày để thẩm thấu ý thức tiết kiệm bằng hành động thiết thực khi chung quanh mình có những người còn khó khăn hơn và quan trọng hơn nữa là việc sử dụng đồng tiền chân chín đúng cách.

Chẳng có gì xấu hổ khi mang thức ăn chưa sử dụng về nhà!

Trong một buổi liên hoan, việc một em học sinh gói ghém những thức ăn chưa sử dụng trên bàn mang về nhà sau khi dự tiệc gây không ít tranh luận. Ở góc độ của mình tôi bảo với các em học sinh: Đây là một hành động đúng bởi vì hiện nay tiêu chí tiết kiệm đang là ưu tiên hàng đầu hầu như của tất cả các gia đình.

Còn nhớ, trong lúc đại dịch COVID-19 bùng phát rất nhiều người không có đủ thức ăn cho hai bữa cơm hàng ngày và trông chờ vào sự hỗ trợ của nhà nước hay những tổ chức thiện nguyện.

Không phí phạm thức ăn thừa bởi vì đây có thể là nguồn lương thực của nhiều gia đình đang gặp khó khăn. Không ít lần dự tiệc, tôi nhờ người phục vụ lựa chọn những món ăn thừa còn dùng được cho vào hộp để mang về cho những gia đình có hoàn cảnh khó khăn. 

Khi tham gia một khoá tập huấn ở nước ngoài, việc mang thức ăn thừa về nhà để dùng tiếp cho hôm sau là việc thường ngày bởi lí do đơn giản - mình đã trả tiền rồi thì ăn không hết mang về dùng tiếp là điều hiển nhiên.

Ở góc độ gia đình, sau khi dùng bữa xong nên vun vén những thức ăn còn lại cho gọn gàng để có thể sử dụng được cho lần kế tiếp. Trong các bữa ăn, nên liệu cơm gắp mắm để đảm bảo những bữa cơm gia đình vừa ngon vừa tiết kiệm. 

Đây là những bài học thiết thực thông qua hành động đẹp và một góc độ sâu xa hơn là một triết lý của cuộc sống: tiết kiệm không phải là bủn xỉn, tiết kiệm để cuộc sống được đẹp hơn cho mình và cho người chung quanh.

Với một người thầy thì việc chọn lọc những ngữ liệu giúp học sinh thẩm thấu dần cách quản lý tài chính thông qua những hoạt động sư phạm là không khó. Tôi đã lồng ghép những nội dung mình trải nghiệm được từ thực tế cuộc sống để học sinh sẽ có những cảm nhận, thông hiểu và tự rút ra những bài học của riêng mình. 

"Thầy ạ! Hôm nay con nấu cơm bằng lò củi được rồi ạ! '' - một em học sinh khoe với tôi như thế khi thực hiện việc tiết kiệm nhiên liệu bằng cách nhặt nhạnh những cành củi khô trong vườn nhà và được mẹ hướng dẫn nấu cơm bằng lò củi. 

"Thầy xem thông điệp về đọc sách của con độc lạ không!'' - một bạn nhỏ khác gửi cho thầy mình xem mô hình trang trí trên bàn phỏng khách với bìa lịch cũ được biến tấu thật sinh động và đẹp mắt.

Theo quan niệm truyền thống, nhiều bậc cha mẹ cho rằng: không nên dạy con tiêu tiền quá sớm vì sợ ảnh hưởng đến sự phát triển của con. 

Chính vì điều này làm cho trẻ không hiểu đúng về tiền và cách quản lý, sử dụng tiền. Việc tiêu tiền không hợp lý từ nhỏ sẽ tạo nên những thói quen không tốt của các con trong tương lai. 

Do đó việc dạy các con về những kỹ năng cơ bản về tiền và quản lý tài chính rất quan trọng. Giải thích cho con về giá trị của đồng tiền, sử dụng tiền đúng cách từ sớm sẽ giúp con có thái độ đúng đắn đối với tiền bạc, có tính kỷ luật khi chi tiêu, sống có trách nhiệm và biết chia sẻ với gia đình và cộng đồng. 

Thông qua những việc làm hàng ngày, những trải nghiệm về kỹ năng sống sẽ giúp các con hiểu biết về tiền, hỗ trợ các con những quyết định tài chính thông minh và hữu dụng. 

Đó chính là những thông điệp tích cực mà các thầy cô và các bậc cha mẹ nên lan tỏa đến các bạn nhỏ để làm hành trang bước vào đời, hướng đến một cuộc sống tốt đẹp ở tương lai với những cách tiết kiệm và chi tiêu hợp lý.