Nguy cơ ma túy trá hình trong thuốc lá điện tử đe dọa hệ thần kinh người trẻ

Ngộ độc thuốc lá điện tử đang trở thành nỗi lo hiện hữu khi không ít học sinh, sinh viên phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch. Ở tuổi còn “chơi”, tò mò và dễ bị cuốn theo bạn bè, các em khó lường hết những rủi ro từ những thiết bị nhỏ gọn, nhiều hương vị hấp dẫn. 

Đằng sau vẻ ngoài thời thượng là nguy cơ tổn thương não, tim mạch, thậm chí hôn mê sâu. Gia đình và nhà trường cần sớm lên tiếng, bảo vệ con trước hiểm họa âm thầm này.

Mới đây, trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 gần đây tiếp nhận nhiều trường hợp ngộ độc nặng, thậm chí đe dọa tính mạng sau khi sử dụng thuốc lá điện tử.

Việt Nam đã chính thức cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ ngày 01/01/2025 theo Nghị quyết 173/2024/QH15 và Nghị định 371/2025/NĐ-CP. Tuy nhiên, các sản phẩm này vẫn còn lưu hành trái phép trên thị trường, tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng đối với sức khỏe.

Đáng lo ngại, một số chế phẩm có thể bị pha trộn chất ma túy dạng lỏng hoặc chất hướng thần không rõ nguồn gốc, làm tăng nguy cơ lệ thuộc và gây tổn thương nặng nề, đặc biệt với hệ thần kinh đang phát triển ở người trẻ.

Theo bác sĩ, dung dịch trong thuốc lá điện tử không chỉ chứa nicotine mà còn bao gồm nhiều chất phụ gia, hương liệu và dung môi. Khi được làm nóng, các thành phần này có thể tạo ra các hợp chất độc hại, gây tổn thương nhiều cơ quan.

Khi sử dụng, các chất này có thể gây: Ngộ độc nicotine cấp; tổn thương phổi cấp tính; rối loạn thần kinh, tim mạch. Trong nhiều trường hợp, người dùng không biết chính xác mình đang hít phải những chất gì. Đáng lo ngại hơn, sản phẩm có mùi vị hấp dẫn dễ khiến người trẻ chủ quan, sử dụng thường xuyên, từ đó tăng nguy cơ ngộ độc.

Các bác sĩ khuyến cáo, sau khi sử dụng, nếu xuất hiện các biểu hiện sau thì người dùng cần đi cấp cứu ngay: Buồn nôn, nôn nhiều, đau đầu, chóng mặt; khó thở, thở nhanh, đau tức ngực; tim đập nhanh hoặc rối loạn nhịp; co giật, lú lẫn, lơ mơ hoặc hôn mê. Đây là những dấu hiệu cho thấy độc chất đã ảnh hưởng đến hệ thần kinh và hô hấp.

Quy định pháp luật về tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử 

Chính phủ đã ban hành Nghị định 371/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 77/2013/NĐ-CP ngày 17/7/2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá về một số biện pháp phòng, chống tác hại của thuốc lá và Nghị định số 117/2020/NĐ-CP ngày 28/9/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.

Nghị định 371/2025/NĐ-CP có nêu rõ một số khái niệm phân biệt thuốc lá điện tử như sau:

3. Thuốc lá điện tử là sản phẩm bao gồm thiết bị điện tử, bộ phận chứa dung dịch thuốc lá điện tử và dung dịch thuốc lá điện tử, trong đó:

a) Thiết bị điện tử được sử dụng để làm nóng dung dịch thuốc lá điện tử hoặc cách thức khác nhằm tạo ra khí hơi cho người dùng hít vào;

b) Bộ phận chứa dung dịch thuốc lá điện tử được thiết kế để dùng một lần (không tái nạp dung dịch) hoặc để dùng nhiều lần (tái nạp dung dịch);

c) Dung dịch thuốc lá điện tử là hỗn hợp chất lỏng chứa dung môi tạo hơi, có hoặc không chứa nicotine, có thể có một hoặc các chất: phụ gia, hương vị và hóa chất khác với mục đích sử dụng cho thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng. Dung dịch có nicotine bao gồm bất kỳ dạng hóa chất nicotine nào, kể cả muối hoặc hợp chất, bất kể được chiết xuất tự nhiên hay tổng hợp và bao gồm cả nicotinic alcaloid.

4. Thuốc lá nung nóng là sản phẩm bao gồm thiết bị điện tử và thuốc lá đặc chế, thuộc một trong các trường hợp sau:

a) Thiết bị điện tử làm nóng trực tiếp thuốc lá đặc chế có hình dạng điếu thuốc lá;

b) Thiết bị điện tử có buồng chứa để nung nóng thuốc lá đặc chế trong buồng chứa đó;

c) Thiết bị điện tử có buồng chứa dung dịch thuốc lá điện tử quy định tại điểm c khoản 3 Điều này và thuốc lá đặc chế. Thiết bị hoạt động theo cơ chế hóa hơi dung dịch thuốc lá điện tử trước và sau đó làm nóng gián tiếp thuốc lá đặc chế;

d) Thiết bị điện hóa hơi cá nhân khác có tính năng làm nóng thuốc lá đặc chế mà không đốt cháy.

5. Thiết bị điện tử bao gồm thiết bị điện tử dùng cho thuốc lá điện tử, thiết bị điện tử dùng cho thuốc lá nung nóng hoặc các thiết bị điện hóa hơi cá nhân tương tự.

6. Thuốc lá đặc chế là thuốc lá hoặc nguyên liệu chứa nicotine khác được sản xuất để chuyên sử dụng cho thiết bị thuốc lá nung nóng có hình dạng điếu thuốc lá hoặc các hình dạng khác”.

Nghị định mới cũng bổ sung Điều 26a vi phạm quy định sử dụng, chứa chấp thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng vào sau Điều 26 Nghị định số 117/2020/NĐ-CP.

Theo Nghị định mới, hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng bị phạt tiền từ 3-5 triệu đồng và buộc tiêu hủy thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Phạt tiền từ 5-10 triệu đồng đối với hành vi chứa chấp người khác sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình.

Mức phạt tiền trên là mức phạt tiền đối với cá nhân. Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 2 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.

Ngộ độc thuốc lá điện tử không còn là câu chuyện xa vời mà đã hiện diện trong chính môi trường học đường. Khi các em còn ở tuổi “chơi”, sự tò mò và tâm lý muốn khẳng định bản thân dễ biến thành cái giá quá đắt cho sức khỏe và tương lai. 

Một phút thử cho biết có thể dẫn đến hậu quả lâu dài, thậm chí nguy hiểm tính mạng. Trước những nguy cơ ấy, gia đình, nhà trường và xã hội cần hành động quyết liệt, để bảo vệ con trước những cám dỗ được ngụy trang tinh vi.