NASA công bố "hình dạng thật" của Trái Đất? Sự thật đằng sau bức ảnh lan truyền
Một mô hình Trái Đất gồ ghề, méo mó do NASA công bố khiến không ít người hiểu nhầm đây là "hình dạng thật" của hành tinh. Thực chất, hình ảnh này là mô hình geoid - bản đồ trực quan về trường hấp dẫn của Trái Đất, được phóng đại 10.000 lần để thể hiện những biến thiên vốn rất nhỏ và không thể nhận thấy bằng mắt thường.
Theo NASA Scientific Visualization Studio (SVS), đây không phải là hình dạng vật lý của Trái Đất mà là mô hình geoid - bề mặt đẳng thế của trường hấp dẫn toàn cầu.
Đây không phải hình dạng thật của Trái Đất
Geoid có thể được hiểu là bề mặt mà các đại dương trên Trái Đất sẽ tạo thành nếu không chịu tác động của sóng, gió, dòng hải lưu hay thủy triều, mà chỉ chịu ảnh hưởng của trọng lực và chuyển động quay của hành tinh.
Do lực hấp dẫn không đồng đều ở mọi nơi, mực nước biển trung bình trên Trái Đất cũng không hoàn toàn bằng phẳng. Những nơi có khối lượng vật chất lớn hơn dưới lòng đất sẽ tạo ra lực hút mạnh hơn, khiến geoid "phồng" lên. Ngược lại, những khu vực có lực hấp dẫn yếu hơn sẽ tạo thành các vùng "lõm".
Chính vì vậy, mô hình geoid có hình dạng gồ ghề thay vì là một quả cầu hoàn hảo.
NASA cũng nhấn mạnh rằng hình ảnh đang lan truyền đã được phóng đại theo phương thẳng đứng tới 10.000 lần (10,000× exaggeration) để con người có thể dễ dàng quan sát sự khác biệt rất nhỏ của trường hấp dẫn.
Trên thực tế, chênh lệch giữa các điểm cao và thấp của geoid chỉ vào khoảng hơn 100 mét trên quy mô toàn cầu, hoàn toàn không khiến Trái Đất trở thành một "quả khoai tây khổng lồ" như nhiều người lầm tưởng.
Mô hình giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về Trái Đất
Theo NASA, mô hình geoid mới được xây dựng dựa trên GOCO06s (Gravity Observation Combination), một trong những mô hình trường hấp dẫn toàn cầu có độ chính xác cao hiện nay.
Bộ dữ liệu này tổng hợp hơn một tỷ phép đo thu thập trong khoảng 15 năm từ 19 vệ tinh, bao gồm các sứ mệnh nổi tiếng như GRACE, GRACE Follow-On của NASA và GOCE của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA).
Nhờ đó, các nhà khoa học có thể xây dựng bản đồ trường hấp dẫn chi tiết của Trái Đất, phục vụ nhiều lĩnh vực nghiên cứu như hải dương học, biến đổi khí hậu, đo mực nước biển, nghiên cứu lớp phủ Trái Đất cũng như cải thiện độ chính xác của hệ thống định vị và trắc địa.
Theo NASA, geoid được xem là bề mặt tham chiếu quan trọng để xác định độ cao trên toàn cầu. Thay vì đo độ cao so với một quả cầu lý tưởng, nhiều hệ thống trắc địa hiện đại sử dụng geoid làm mốc chuẩn vì phản ánh chính xác hơn trường hấp dẫn thực tế của Trái Đất.
Việc mô hình geoid lan truyền mạnh trên mạng xã hội cho thấy sức hấp dẫn của các hình ảnh khoa học trực quan, nhưng cũng là lời nhắc rằng những hình ảnh này rất dễ bị hiểu sai nếu tách khỏi bối cảnh.
Mô hình NASA công bố không phải là "hình dạng thật" của Trái Đất, mà là cách trực quan hóa những biến thiên cực nhỏ của trường hấp dẫn - những khác biệt gần như không thể nhận ra nếu không được phóng đại hàng nghìn lần.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.
Đăng nhập để tham gia bình luận
Đăng nhập với
Facebook Google