Phát biểu đề dẫn tại buổi tọa đàm, Thượng tá Đặng Ngọc Như, Phó Trưởng Cơ quan đại diện Cục Truyền thông Công an Nhân dân, phụ trách Bộ phận Báo Công an nhân dân phía Nam cho biết, vấn đề an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khoẻ con người luôn được Đảng, Nhà nước, Chính phủ Việt Nam đặc biệt quan tâm.

Bên cạnh việc tăng cường chỉ đạo xử lý nghiêm những vi phạm, một vấn đề đặt ra là phải xoá bỏ tận gốc về hàng giả, hàng kém chất lượng, nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Hiện nay, Chính phủ đang đẩy mạnh quản lý chất lượng hàng hóa theo hướng minh bạch, số hóa và dựa trên mức độ rủi ro. Điều này đã được cụ thể hóa qua các Luật và Nghị định cụ thể như: Ngày 18/6/2025, Quốc hội đã thông qua Luật số 78/2025/QH15, về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hoá. Qua đó quy định biện pháp quản lý chất lượng và quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa tại Việt Nam và Nghị định 37/2026/NĐ-CP.

Gần đây, Bộ Y tế cũng đang chủ trì xây dựng dự thảo Luật An toàn thực phẩm và Bộ Công an đang chủ trì soạn thảo dự thảo Nghị định quy định về hoạt động định danh, xác thực, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hoá. Những thay đổi gần đây, đặc biệt là định hướng quản lý theo mức độ rủi ro và tăng cường truy xuất nguồn gốc, đang thúc đẩy yêu cầu minh bạch thông tin sản phẩm trở thành một chuẩn mực mới của thị trường.

Minh bạch thông tin sản phẩm đã trở thành nền tảng để xây dựng niềm tin thị trường, đồng thời là công cụ quan trọng giúp người tiêu dùng đưa ra lựa chọn an toàn, có trách nhiệm. Người tiêu dùng khi mua, sử dụng sản phẩm cần phải được biết: Sản phẩm đến từ đâu? Ai sản xuất? Thông tin có kiểm chứng được không? Đây là những đòi hỏi chính đáng cần được bảo vệ, định hướng để người tiêu dùng và doanh nghiệp sản xuất kinh doanh sản phẩm cùng đích đến, nhằm góp phần bảo vệ quyền lợi chung, tạo niềm tin sản phẩm đối với người mua.

Doanh nghiệp cần đăng ký quyền sở hữu trí tuệ để góp phần xử lý hàng giả

Chia sẻ tại tọa đàm, Thượng tá Nguyễn Thành Danh, Phó Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường (Công an Thành phố Hồ Chí Minh) cho biết, thực tiễn đấu tranh với tội phạm về hàng giả, hàng kém chất lượng và hàng hóa không rõ nguồn gốc cho thấy quảng cáo đang được các đối tượng sử dụng như một thủ đoạn để tạo lòng tin với người tiêu dùng.

Theo đó, các đối tượng thường quảng cáo sản phẩm là "hàng xách tay", "hàng chính hãng", "hàng khuyến mãi" để kích thích nhu cầu mua sắm. Đáng chú ý, nhiều loại hàng giả được làm tinh vi, từ bao bì, logo, tem chống giả đến mã QR, hóa đơn, giấy chứng nhận, khiến người tiêu dùng khó nhận biết bằng mắt thường.

Bên cạnh đó, các đối tượng còn sử dụng chiêu thức "giảm giá sốc", "xả kho", đưa ra mức giá thấp hơn nhiều so với thị trường và tạo tâm lý thúc giục khách hàng bằng những thông điệp như "chỉ còn vài giây để chốt đơn". Ngoài ra, họ còn tận dụng hình ảnh, uy tín và lượng người theo dõi trên mạng xã hội, trong đó có người nổi tiếng và KOC để quảng bá sản phẩm để gia tăng lòng tin của người mua.

Thượng tá Nguyễn Thành Danh cho rằng, việc xây dựng cơ chế định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm là giải pháp quan trọng, giúp chuyển từ phương thức quản lý hàng giả truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu và công nghệ. Việc định danh, xác thực, truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tăng tính minh bạch trong hoạt động sản xuất, kinh doanh mà còn hỗ trợ cơ quan chức năng trong công tác quản lý và đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Hiện, Công an Thành phố Hồ Chí Minh đang thực hiện các chủ trương, kế hoạch của Bộ Công an và Công an Thành phố, đồng thời tổng rà soát tình hình sản xuất, kinh doanh các mặt hàng trọng điểm. "Chúng tôi cũng tăng cường quản lý địa bàn, nắm tình hình để kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực kinh tế, môi trường, nhất là hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng hóa không rõ nguồn gốc, góp phần bảo vệ người tiêu dùng và sức khỏe người dân", Thượng tá Nguyễn Thành Danh nói.

Theo Thượng tá Nguyễn Thành Danh đề nghị, doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh chân chính cần chủ động đăng ký quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu, bao bì, mã định danh sản phẩm, hàng hóa để bảo vệ sản phẩm và thương hiệu của mình. Đây là một trong những cơ sở pháp lý để chứng minh quyền sở hữu/quyền tác giả khi xảy ra tranh chấp. Đồng thời ngăn chặn việc sao chép, sử dụng trái phép, đặc biệt trên môi trường Internet và mạng xã hội. Không chỉ vậy, doanh nghiệp khi đăng ký quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm và thương hiệu của mình sẽ góp phần quan trọng trong công tác xử lý hàng giả, hàng nhái, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Đặc biệt, doanh nghiệp cũng cần chấp hành nghiêm việc cung cấp và cập nhật dữ liệu phục vụ xây dựng nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Thực hiện nghĩa vụ truy xuất nguồn gốc, xác thực sản phẩm, hàng hóa và phòng, chống hàng giả khi cơ quan công an và cơ quan quản lý nhà nước yêu cầu.

Minh bạch thông tin sản phẩm là nghĩa vụ bắt buộc

Tại buổi toạ đàm, ông Nguyễn Quang Huy, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trong bối cảnh thương mại điện tử và các hình thức phân phối đa kênh bùng nổ, yêu cầu về việc tăng cường minh bạch thông tin để bảo vệ người tiêu dùng càng mang tính cấp thiết cao độ.

Theo số liệu thống kê trong 8 tháng đầu năm 2026, lực lượng đã kiểm tra, xử lý 826 vụ vi phạm liên quan đến hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng lậu trên các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội, tạm giữ hơn 220.000 đơn vị sản phẩm hàng hóa các loại với tổng trị giá gần 19 tỷ đồng, đã xử phạt với tổng số tiền hơn 8,5 tỷ đồng, chuyển cơ quan điều tra 7 vụ có dấu hiệu tội phạm.

Để giải quyết triệt để tình trạng trên, căn cứ Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa và các Luật Thương mại điện tử, việc minh bạch thông tin sản phẩm trên không gian mạng là nghĩa vụ bắt buộc, đòi hỏi các tổ chức, cá nhân kinh doanh phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp luật.

Hàng hóa khi đưa vào giao dịch trực tuyến phải được định danh kỹ thuật rõ ràng. Các thông số bắt buộc theo quy định về nhãn hàng hóa (nguồn gốc xuất xứ, thành phần, định lượng, hướng dẫn sử dụng, cảnh báo an toàn) nên được số hóa - trọng tâm là áp dụng giải pháp truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, nhãn hàng hóa điện tử. Dữ liệu này phải được hiển thị công khai, đầy đủ trên giao diện giao dịch, cung cấp thông tin cụ thể, đo lường được, thiết lập cơ sở vững chắc để người tiêu dùng giao dịch an toàn và cơ quan chức năng tiến hành kiểm soát rủi ro hiệu quả.

"Chúng tôi xác định minh bạch thông tin sản phẩm không chỉ là yêu cầu đối với cơ quan quản lý mà còn là trách nhiệm của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần chủ động cung cấp, cập nhật và bảo đảm tính chính xác của thông tin về sản phẩm, nguồn gốc và chuỗi phân phối. Đối với người tiêu dùng, việc thông tin được chuẩn hóa, dễ tiếp cận sẽ giúp người dân có thêm cơ sở để nhận biết, lựa chọn hàng hóa chính hãng và chủ động phản ánh khi phát hiện dấu hiệu vi phạm", ông Nguyễn Quang Huy nói.