Vào những ngày cuối năm 2025, thị trường công nghệ toàn cầu đã chấn động trước thông báo chính thức từ Meta Platforms về việc thâu tóm Manus, một công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI) có tốc độ tăng trưởng thần tốc. 

Dù được kỳ vọng sẽ tạo ra những bước tiến đột phá cho hệ sinh thái của Mark Zuckerberg, thương vụ này lại đang trở thành tâm điểm của những tranh cãi gay gắt về pháp lý và địa chính trị giữa hai cường quốc công nghệ Mỹ và Trung Quốc.

Bước đi chiến lược trong lộ trình AI của Meta

Theo công bố từ Meta, việc mua lại Manus nhằm tăng tốc triển khai các tác nhân AI có khả năng tự động thực hiện chuỗi nhiệm vụ phức tạp - một hướng phát triển vượt ra ngoài các mô hình ngôn ngữ lớn truyền thống vốn chủ yếu dừng ở phản hồi văn bản. 

Công nghệ này được kỳ vọng sẽ được tích hợp sâu vào các nền tảng chủ lực như Facebook, Instagram và WhatsApp, qua đó mở rộng vai trò của AI từ công cụ hỗ trợ sang hạ tầng vận hành trải nghiệm người dùng.

Manus được đánh giá cao nhờ khả năng thương mại hóa nhanh, với doanh thu định kỳ hàng năm được ước tính đạt khoảng 100 triệu USD chỉ trong vòng chưa đầy một năm kể từ khi ra mắt. Dưới góc độ thị trường, thương vụ cho thấy Meta đang ưu tiên đầu tư vào các ứng dụng AI có tính triển khai thực tế cao, thay vì chỉ tập trung vào năng lực mô hình nền tảng.

Giá trị thương vụ và tín hiệu từ thị trường đầu tư AI

Dù Meta không công bố chi tiết tài chính nhưng các nguồn tin uy tín từ Wall Street Journal và Reuters đều ước tính giá trị thương vụ nằm trong khoảng 2-3 tỷ USD. Nếu con số này được xác nhận, Manus sẽ trở thành một trong những startup AI có liên quan đến Trung Quốc đạt mức định giá thoái vốn cao nhất từ trước đến nay.

Đáng chú ý, đội ngũ sáng lập Manus không đến từ các trung tâm công nghệ truyền thống như Thung lũng Silicon, cũng không sở hữu hồ sơ học thuật từ các trường đại học danh tiếng phương Tây. Điều này phản ánh sự dịch chuyển trong tiêu chí định giá startup AI: năng lực kỹ thuật, tốc độ triển khai và khả năng tạo ra giá trị thương mại đang ngày càng được đặt lên trên xuất thân học thuật hay địa lý.

Quan ngại từ góc nhìn quản lý công nghệ

Theo Financial Times, thương vụ này được theo dõi chặt chẽ. Các cơ quan quản lý đang xem xét quá trình Manus chuyển trụ sở và đội ngũ chủ chốt từ Trung Quốc sang Singapore trong năm 2025, nhằm đánh giá liệu có phát sinh nghĩa vụ xin phép theo các quy định kiểm soát xuất khẩu công nghệ hay không.

Việc một công ty AI do người Trung Quốc sáng lập, phát triển công nghệ trong nước nhưng sau đó “tái định vị pháp lý” để tiếp cận thị trường vốn quốc tế đặt ra câu hỏi lớn về dòng chảy công nghệ và nhân lực trong kỷ nguyên cạnh tranh chiến lược. Một số chuyên gia cảnh báo nguy cơ hình thành tiền lệ, khuyến khích các startup công nghệ cao tìm cách rời khỏi khuôn khổ quản lý quốc gia để mở rộng toàn cầu.

Từ góc độ công nghệ, thương vụ Meta - Manus cho thấy xu hướng hợp nhất đang gia tăng trong ngành AI, khi các tập đoàn lớn tìm cách thâu tóm năng lực chuyên biệt để củng cố lợi thế cạnh tranh. 

Trong dài hạn, tác động của thương vụ này sẽ không chỉ được đo bằng hiệu quả tích hợp sản phẩm của Meta, mà còn bởi cách các quốc gia điều chỉnh khung pháp lý nhằm quản lý tốt hơn sự dịch chuyển của công nghệ chiến lược.