Luật Phát triển đô thị và đột phá thể chế thu hút nhân tài

Một trong những điểm nhấn cốt lõi của Luật Phát triển đô thị là hành lang pháp lý vượt trội nhằm phát hiện, thu hút và trọng dụng nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo quy định mới, người có tài năng làm việc tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn đô thị đặc biệt sẽ được thụ hưởng hệ thống chính sách đãi ngộ toàn diện bao gồm: ưu đãi tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, thu nhập, tiền lương, tiền thưởng vượt trội, cùng với đó là bảo đảm điều kiện làm việc tối ưu và hỗ trợ thiết thực về nhà ở, cư trú.

Đáng chú ý, chính quyền đô thị đặc biệt được áp dụng cơ chế đặc thù để chiêu mộ các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng và nhân sự có trình độ cao trong các lĩnh vực ưu tiên phát triển.

Cơ chế này không chỉ giới hạn trong nước mà còn mở rộng ra quốc tế. Chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và lao động trình độ cao người nước ngoài, cùng các cá nhân, nhà đầu tư khởi nghiệp sáng tạo sẽ được hỗ trợ giải quyết nhanh chóng các thủ tục cấp giấy phép lao động (hoặc xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép). Đồng thời, họ và các thành viên gia đình được tạo điều kiện xem xét cấp thị thực, thẻ tạm trú một cách thuận lợi.

Trao quyền tự chủ giáo dục chất lượng cao

Song hành với chính sách nhân tài, giáo dục tại các đô thị đặc biệt nhận được sự đầu tư và phân cấp mạnh mẽ thông qua Luật Phát triển đô thị.

Luật cho phép áp dụng chính sách cấp học bổng và cơ chế ưu đãi đặc biệt dành riêng cho học sinh, sinh viên có năng khiếu, tài năng và thành tích xuất sắc. 

Đội ngũ người học, nhà giáo và cán bộ quản lý cũng được hỗ trợ, khuyến khích tham gia học tập, nghiên cứu và thỉnh giảng cả trong lẫn ngoài nước đối với các lĩnh vực, ngành trọng điểm của địa phương.

Về chương trình đào tạo, chính quyền đô thị đặc biệt có thẩm quyền bổ sung chương trình giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông. Sự đổi mới này hướng tới phát triển năng lực riêng biệt của học sinh thành phố nhưng vẫn bảo đảm chặt chẽ mục tiêu giáo dục và nội dung bắt buộc của chương trình quốc gia.

Đặc biệt, lãnh đạo thành phố được trao thẩm quyền lớn trong việc tự chủ mạng lưới giáo dục đại học, cao đẳng: quyết định thành lập, sáp nhập, chia, tách, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động đối với các trường công lập do thành phố quản lý cũng như các trường tư thục. 

Riêng đối với các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng có vốn đầu tư nước ngoài hoặc có chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài, lãnh đạo thành phố được quyền quyết định sau khi lấy ý kiến từ Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Hệ thống Y tế hiện đại, hướng tới bao phủ toàn dân

Luật Phát triển đô thị đặt người dân làm trung tâm với những cải cách sâu sắc trong lĩnh vực y tế. Lần đầu tiên, người dân tại các đô thị đặc biệt được hỗ trợ từ ngân sách thành phố để chi trả các chi phí phòng bệnh và khám, chữa bệnh nằm ngoài phạm vi chi trả của quỹ bảo hiểm y tế theo lộ trình phù hợp.

Hệ thống cấp cứu ngoại viện và vận chuyển y tế cũng được nâng cấp đồng bộ. Thành phố sẽ ban hành giá dịch vụ cụ thể và tỷ lệ đồng chi trả hợp lý làm căn cứ hỗ trợ thanh toán cho người dân. 

Nhằm tối ưu hóa năng lực y tế, chính quyền có quyền huy động, đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ cho mọi cơ sở y tế trên địa bàn tham gia cấp cứu ngoại viện, phòng chống dịch bệnh, ứng phó thảm họa và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Song song, Luật cũng thúc đẩy du lịch y tế và hợp tác quốc tế, người nước ngoài đến khám chữa bệnh cùng người thân đi kèm chăm sóc (cha, mẹ, vợ/chồng, con đẻ, con nuôi) sẽ được xem xét gia hạn tạm trú dựa trên xác nhận của cơ sở y tế.

Công tác an toàn thực phẩm cũng được thắt chặt. Hội đồng nhân dân thành phố sẽ ban hành cơ chế ưu đãi, phát triển hạ tầng và xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu an toàn thực phẩm dùng chung. Ủy ban nhân dân thành phố chịu trách nhiệm ban hành quy trình giám sát, phản ứng nhanh phòng ngừa và khắc phục triệt để sự cố an toàn thực phẩm.

An sinh xã hội bền vững và Phát triển đô thị nhân văn

Trong tiến trình cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị, Luật Phát triển đô thị thiết lập rào dậu bảo vệ an sinh xã hội vững chắc. Khi nhà nước thực hiện thu hồi đất để chỉnh trang đô thị, người dân được ưu tiên bố trí tái định cư tại chỗ với cam kết điều kiện sống tại nơi ở mới ít nhất bằng hoặc cao hơn nơi cũ.

Chính sách nhân văn này bảo vệ toàn diện quyền lợi không chỉ của chủ sử dụng đất bị thu hồi mà còn bao phủ cả người thuê nhà, lao động phi chính thức, hộ kinh doanh nhỏ, người cao tuổi và người khuyết tật có sinh kế gắn liền với địa bàn cũ.

Với những người được bố trí tái định cư bằng nhà ở xã hội, sau khi hoàn tất nghĩa vụ tài chính, họ sẽ được công nhận quyền sở hữu đầy đủ như đối với nhà ở thương mại. 

Đồng thời, Ủy ban nhân dân thành phố được quyền quyết định chuyển đổi linh hoạt qua lại giữa nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở tái định cư nhằm giải quyết sát sườn nhu cầu thực tế của cư dân.

Bên cạnh đó, các đối tượng chính sách như người có công với cách mạng sẽ được thụ hưởng những chế độ, chính sách ưu đãi riêng biệt. Hệ thống phúc lợi xã hội toàn diện, hiện đại và bền vững này hướng tới mục tiêu cao cả nhất: bảo đảm không một ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình đô thị hóa tốc độ cao.