Cây dứa đang dần được nhân rộng diện tích, lãnh đạo tỉnh Nghệ An kỳ vọng sẽ sớm giúp nhiều bà con nhân dân vươn lên thoát nghèo bền vững.

Từ hơn 13 năm trước, doanh nghiệp Nafoods mạnh dạn đưa cây chanh leo phát triển trên diện rộng ở vùng đất xã Tri Lễ (huyện Quế Phong cũ), biến vùng đất này trở thành trạm ươm cây giống cho nhiều nhà vườn trên toàn quốc và xuất khẩu ra nước ngoài. Cây chanh leo đã góp phần làm thay đổi hình thức canh tác, gieo trồng cho bà con nhân dân chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số ở địa phương.

Vào ngày 7/2/2025, Công ty Cổ phần Chanh leo Nafoods và Công ty Trách nhiệm hữu hạn nông sản Tuấn An chính thức đưa dự án phát triển vùng nguyên liệu dứa tại Bản Bò, xã Tri Lễ, huyện Quế Phong cũ có ý nghĩa rất tích cực, là một tín hiệu vui và hứa hẹn luồng gió mới trên miền đất biên viễn. Dự án này chính là bước tiếp theo trong chiến lược phát triển vùng nguyên liệu trái cây chủ lực của Nafoods tại Nghệ An và khu vực miền Tây xứ Nghệ.

Việc lựa chọn trồng thử nghiệm 50ha dứa nguyên liệu đầu tiên ở xã Tri Lễ không chỉ hướng đến hiệu quả kinh tế mà còn chú trọng đến phát triển bền vững cho bà con nhân dân, theo hướng trụ cột: Kinh tế, xã hội và môi trường ở nhiều xã vùng biên. Kỳ vọng của dự án sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm, giúp người dân cải thiện thu nhập, nâng cao kỹ thuật canh tác, hướng tới nông nghiệp hiện đại và bền vững ở vùng biên giới.

Ở thời điểm đó, Nafoods tập trung mở rộng vùng nguyên liệu, dự kiến sẽ trồng khoảng 100ha dứa, bước đầu triển khai 13ha tại Bản Bò, xã Tri Lễ với các giống dứa Cayen, MD2 và một số giống dứa phù hợp khác.

Tại lễ khởi công, bà Nguyễn Thị Trang thành viên của Ban điều hành Nafoods Group cho biết, dự án vùng nguyên liệu dứa tại Quế Phong sẽ phối hợp cùng chính quyền địa phương tổ chức các chương trình tập huấn kỹ thuật canh tác hiện đại, hỗ trợ vốn, giống cây trồng chất lượng cao và đảm bảo đầu ra ổn định cho sản phẩm. Dự án sẽ tạo thêm nhiều việc làm cho bà con, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số tại Tri Lễ.

Đối với vấn đề bảo vệ môi trường, phát triển nông nghiệp xanh, bà Trang khẳng định, theo kế hoạch đề ra, Nafoods sẽ triển khai các phương pháp canh tác bền vững như hạn chế sử dụng hóa chất nông nghiệp, ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước, luân canh cây trồng nhằm bảo vệ đất và hệ sinh thái địa phương. Bên cạnh đó, doanh nghiệp sẽ có các biện pháp kiểm soát chất lượng đất và nước nhằm đảm bảo môi trường sinh thái lâu dài.

Khi cây dứa vừa bén duyên ở vùng đất Tri Lễ, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ đã trực tiếp kiểm tra, khảo sát mô hình trồng dứa tại xã Tri Lễ. Trước những tiềm năng mà cây dứa mang lại, ông đề nghị chính quyền địa phương có thể áp dụng các chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An hoặc chương trình mục tiêu quốc gia để giúp bà con có điều kiện đầu tư. Song song với đó, phía doanh nghiệp cần tính đến đầu ra cho cây dứa, không để tình trạng sản phẩm làm ra mà không có nơi tiêu thụ.

Đang gùi những quả dứa trên lưng về bãi tập kết, anh Xồng Bá Giờ (sinh năm 1992) là công nhân của Công ty Nafoods chia sẻ, cây dứa được trồng năm đầu tiên ở địa phương đã giúp bà con nơi đây có công việc làm ổn định hàng ngày.

"Bản thân tôi đã làm việc cho công ty gần 7 năm qua, phần lương đều thu nhập ổn định cho gia đình nuôi các con ăn học. Cây dứa trồng vụ mùa đầu tiên đã cho năng suất ổn định nên gia đình chúng tôi sẽ mở rộng diện tích trồng vào mùa vụ tiếp theo. Ngoài ra, bà con nhân dân khi nhìn thấy cây dứa dễ trồng, chăm sóc thì sẽ mở rộng trồng trong mùa tiếp theo khi công ty đồng ý bao tiêu sản phẩm" - anh Xồng Bá Giờ bộc bạch.

Trước đây bà con vùng này chủ yếu trồng cây sắn cao sản nhưng không được bao tiêu sản phẩm. Do vậy, cây dứa sẽ là động lực giúp bà con nơi đây khi mà doanh nghiệp cam kết đồng hành cùng bà con nhân dân - anh Xồng Bá Giờ chia sẻ.

Gần 18 tháng gieo trồng và chăm sóc cây dứa đã đến kỳ thu hoạch. Đứng giữa đồi dứa bạt ngàn, bước vào mùa hái quả đầu tiên ở mảnh đất Tri Lễ, bà Nguyễn Thị Trang thành viên của Ban điều hành Nafoods Group cho biết, cây dứa được trồng tại vùng đất này từ đầu năm 2025, với tổng diện tích ban đầu là 50 ha, bao gồm 2 loại giống dứa Queen và MD2, tại 2 điểm Đồi Tà Pàn và Bản Bò (xã Tri Lễ).

Để đầu tư 1ha dứa chi phí khoảng 200 triệu đồng, lãi khoảng 200 triệu đồng. Năng suất giống dứa Queen cho thu hoạch khoảng 40 tấn/ha và dứa MD2 khoảng 60 đến 70 tấn/ha.

Bình quân mỗi cây dứa loại Queen và MD2 không những cho quả đạt năng suất từ 7 lượng đến 2,5kg/quả mà còn cho nhiều chồi giống mọc chi chít quanh thân. Mỗi gốc dứa sau khi thu hoạch trái chính còn cho ít nhất từ 6 đến 12 chồi giống, giúp bà con nơi đây tiếp tục gieo trồng cho vụ sau giảm chi phí.

"Công suất nhà máy ở Nghệ An hiện nay thu mua 300 tấn quả mỗi ngày. Toàn bộ sản lượng quả thu hoạch sẽ được đưa về nhà máy sản xuất phục vụ xuất khẩu. Qua vụ mùa đầu tiên, theo đánh giá về đất đai, thổ nhưỡng, thời tiết tại vùng Tri Lễ là hoàn toàn phù hợp với cây dứa.

Qua nghiên cứu kỹ thuật, Nafoods đánh giá vùng nguyên liệu Tri Lễ đạt chuẩn để xây dựng chứng chỉ Global GAP. Từ đây quả dứa sẽ bán được giá trị, hiệu quả cao hơn ở vùng nguyên liệu khác" - bà Nguyễn Thị Trang chia sẻ.

Ban điều hành Nafoods Group bày tỏ mong muốn lãnh đạo địa phương tạo điều kiện thêm cho cây dứa phát triển trên diện rộng, không chỉ dừng lại ở Nafoods mà phân bố cho toàn dân ở xã biên giới.

Đồng thời, chính quyền tạo điều kiện, chính sách hỗ trợ để người dân mở rộng diện tích cây trồng, giúp diện tích trồng dứa phủ kín vùng đất đồi núi. Về phía công ty Nafoods sẽ tham gia cung ứng nguồn giống, hỗ trợ kỹ thuật, chăm sóc và đầu ra sản phẩm.

Trước cột mốc cây dứa phát triển ổn định tại địa phương, ông Lô Minh Điệp - Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tri Lễ, Nghệ An, cho biết, không chỉ dừng lại ở cây chanh leo, Nafoosd đã cây dứa đã bén duyên, sống được trên vùng đất Tri Lễ. Có thể thấy cây dứa phát triển rất tốt và cho quả ngọt. Với sự đóng góp, nỗ lực của doanh nghiệp thì đây sẽ là hướng đi mới cho bà con nhân dân địa bàn biên giới.

"Lực lượng thanh niên, người lao động đến tuổi chưa ổn định việc làm. Đây là cơ hội cho người dân trên địa bàn có công ăn việc làm, cùng tham gia trong chuỗi cung ứng sản xuất cùng với doanh nghiệp tại địa phương. Đồng thời sẽ là kỳ vọng giúp bà con nơi đây sẽ sớm xóa đói giảm nghèo" - ông Điệp mong mỏi.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tri Lễ cam kết, chính quyền sẽ đồng hành cùng với người dân, vào cuộc để cây dứa phát triển thêm về diện tích trên địa bàn. Đến nay tỉnh Nghệ An cũng đang tích cực hỗ trợ bà con nhân dân trong vùng quy hoạch trồng dứa. Mong rằng, vùng đất Tri Lễ tiếp tục đứng vững và trở thành vùng nguyên liệu cây dứa quan trọng của cả nước.

Chứng kiến ngày hội thu hoạch đầu vụ của bà con, nhà báo Lê Văn Giáp chia sẻ: Doanh nghiệp Nafoods từng thành công với cây chanh leo, bây giờ có thêm cây dứa bám làng, bám bản ở ngay khu vực biên giới.

"Có thêm cây dứa là thêm hướng đi mới, có thêm công việc cho thanh niên đến tuổi lao động và sớm giúp bà con nhân dân nơi đây sớm xóa đói, giảm nghèo. Mong rằng cây dứa được tiếp tục mở rộng vùng nguyên liệu, trở thành thương hiệu có chất lượng ở xã Tri Lễ và nhân rộng thêm nhiều địa phương khác ở tại vùng biên giới Nghệ An" - nhà báo Lê Giáp kỳ vọng.

Trung tá Lê Văn Trí công tác tại Đồn Biên phòng Tri Lễ (Nghệ An) cho biết, đây là địa bàn biên giới trước đây về công tác an ninh trật tự có thời điểm khá phức tạp. Vậy nhưng, từ khi có doanh nghiệp Nafoods đến đầu tư đã giúp chính quyền địa phương, bà con nhân dân ở biên giới có thêm công ăn việc làm và nguồn thu nhập ổn định.

Trao đổi với phóng viên Tạp chí Công dân và Khuyến học, ông Nguyễn Văn Đệ - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An cho biết, cây dứa là một trong những cây trồng rất phù hợp với đất đai, thổ nhưỡng ở Nghệ An. Cây dứa được trồng từ lâu đời, trở thành cây truyền thống ăn sâu vào văn hóa của người dân.

Cây dứa được đưa vào trong Nghị quyết Hội đồng dân tỉnh Nghệ An nhằm hỗ trợ và tạo điều kiện cho người dân mở rộng diện tích. Chỉ tính riêng năm 2026, địa phương này đặt ra mục tiêu trồng mới 1.000ha. Và đến đầu tháng 8 năm nay, toàn tỉnh đã trồng được hơn 300ha dứa, bình quân mỗi ha trồng dứa tỉnh Nghệ An hỗ trợ bà con nông dân 88 triệu đồng/120 triệu đồng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An chia sẻ thêm, đến nay địa phương đã chấp thuận cho Công ty Đồng Giao (Ninh Bình) vào đầu tư 300 tỷ đồng xây dựng nhà máy dứa tại vùng nguyên liệu xã Quỳnh Thắng. Đây cũng là doanh nghiệp mấy năm qua liên tục thu mua, bao tiêu sản phẩm cho bà con trồng dứa ở Nghệ An.

"Nghệ An với lợi thế về đất đai trồng trồng dứa, sản phẩm đến kỳ thu hoạch được các chuyên gia đánh giá cao về chất lượng. Trước chủ trương, chính sách hỗ trợ bà con nông dân trồng dứa trên diện rộng thì đây là cây chủ lực. Chắc chắn trong tương lai dứa là cây làm giàu, giúp bà con nông dân thoát nghèo. Cây dứa dễ trồng, hợp khí hậu nên sẽ là cây chủ lực trong tương lai" - ông Nguyễn Văn Đệ kỳ vọng trước chính sách tạo điều kiện của tỉnh nhà.

Lãnh đạo tỉnh Nghệ An còn thông tin, khi nhà máy dứa mới đi vào hoạt động vào cuối năm 2027 thì cần với diện tích trồng dứa lên đến 5.000ha và đến khi hoàn chỉnh, vùng nguyên liệu trên toàn tỉnh Nghệ An sẽ tăng đến 10.000ha như đã được quy hoạch.

"Doanh nghiệp đầu tư nhà máy dứa mới sẽ hỗ trợ cho người dân cấp giống, phân bón và kỹ thuật chăm sóc cho đến kỳ thu hoạch. Khi nào thu hoạch dứa sẽ lấy sản phẩm trừ tiền đầu tư ban đầu. Khi có nhà máy mới sẽ ký kết, đặt hàng với người dân bao tiêu sản phẩm bền vững. Người dân và chính quyền địa phương ở nhiều xã tại Nghệ An rất phấn khởi trước chủ trương chính sách mới về mở rộng diện tích trồng cây dứa" - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ chia sẻ.