Thị trấn Hương An cùng các xã Quế Xuân 1, Quế Xuân 2 và Quế Phú hợp thành một xã mới của thành phố Đà Nẵng - xã Xuân Phú từ 1/7/2025. Không gian rộng hơn, dân cư đông hơn, nhưng trong sự chuyển động của một vùng quê đang bước vào chặng đường mới, trong đó có truyền thống hiếu học, tinh thần trọng chữ và sự chăm lo cho thế hệ trẻ.

Điều đáng quý là khuyến học ở Xuân Phú không chỉ được nhìn thấy qua những suất học bổng, những phần thưởng dành cho học sinh. Phía sau đó là sự chung tay của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận, các đoàn thể, nhà trường, dòng họ, doanh nghiệp, những người con quê hương và các nhà hảo tâm. Mỗi người góp một phần, cùng hướng về một việc làm giản dị mà có ý nghĩa lâu dài: chăm lo cho sự học, tạo thêm cơ hội để mỗi người được học tập và vươn lên.

Là địa phương đầu tiên của thành phố Đà Nẵng tổ chức Đại hội đại biểu Hội Khuyến học cấp xã sau khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai, Xuân Phú có thêm một dấu ấn trong hành trình xây dựng tổ chức Hội ở cơ sở. Đại hội lần thứ I của Hội Khuyến học xã được tổ chức ngày 25/11/2025, tạo khí thế mới cho phong trào khuyến học, khuyến tài, học tập suốt đời trên địa bàn.

Công tác khuyến học đứng trước một không gian mới, đồng thời cũng đặt ra những yêu cầu mới về tổ chức, lực lượng và phương thức hoạt động. Địa bàn rộng hơn, dân số đông hơn, số lượng tổ chức Hội tăng lên trong khi nguồn lực còn hạn chế. Vì vậy, củng cố tổ chức, tập hợp lực lượng và tạo sự đồng thuận trong cộng đồng được Hội xác định là nhiệm vụ nền tảng.

Đến nay, 15/15 thôn trong xã có Chi hội Khuyến học; toàn xã có 11 Chi hội Khuyến học trường học và 57 Ban Khuyến học dòng tộc, cùng các Ban Khuyến học đoàn thể. Tổng số hội viên đạt 6.710 người, chiếm khoảng 18% dân số. Riêng số Ban Khuyến học dòng tộc tăng thêm 8 so với năm 2025.

Những con số ấy cho thấy mạng lưới Hội đang từng bước được củng cố trong một địa bàn vừa được sắp xếp lại. Quan trọng hơn, hoạt động khuyến học đã có mặt ở những nơi gần gũi nhất với đời sống người dân, từ thôn xóm, trường học đến các dòng họ.

Để tạo nền tảng cho phong trào, Hội Khuyến học xã đã tham mưu cấp ủy ban hành nghị quyết chuyên đề về tăng cường sự lãnh đạo đối với công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập; tham mưu UBND xã thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng xã hội học tập. Hội cũng phối hợp với Mặt trận và các đoàn thể xây dựng chương trình phối hợp đẩy mạnh công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2025-2030.

Trong quá trình ấy, sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền là một điểm tựa quan trọng. Ông Đinh Văn Bảo, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã, đảm nhận vai trò Chủ tịch danh dự Hội Khuyến học xã Xuân Phú.

Những công việc ấy có thể thầm lặng, nhưng lại là nền móng để một phong trào đi xa. Bởi muốn khuyến học trở thành việc chung, trước hết phải có một tổ chức biết kết nối; muốn tinh thần học tập được giữ bền, phải bắt đầu từ những nơi gần gũi nhất với mỗi người.

Mạch khuyến học từ mỗi dòng họ

Ở Xuân Phú, những mái nhà thờ tộc không chỉ là nơi con cháu trở về tưởng nhớ tổ tiên. Trong đời sống hôm nay, nhiều nơi còn trở thành điểm gặp gỡ để các thế hệ nhắc nhau về nếp nhà, về truyền thống và trách nhiệm với con cháu. Từ những câu chuyện của tiền nhân đến thành tích học tập của thế hệ trẻ hôm nay, một sợi dây vô hình nối quá khứ với hiện tại.

Với 57 Ban Khuyến học dòng tộc, Xuân Phú có một mạng lưới đặc biệt để đưa khuyến học về tận từng gia đình. Trong đó, Ban Khuyến học Tộc Nguyễn làng Hương Quế là một điểm sáng. Tộc đã vận động xây dựng nguồn quỹ gần 4 tỷ đồng để chăm lo cho sự học của con cháu. Chỉ trong những tháng đầu năm, Ban Khuyến học Tộc Nguyễn làng Hương Quế đã khen thưởng 45 sinh viên đạt thành tích xuất sắc năm 2025, với tổng số tiền 94,4 triệu đồng.

Cùng với đó, Ban Khuyến học Tộc Võ Văn Hoà Mỹ trao 33 suất, trị giá 9,5 triệu đồng; Tộc Đoàn Công trao 27 suất, trị giá 10 triệu đồng; Tộc Lê Viết Đồng Tràm trao 26 suất, trị giá 13,4 triệu đồng; Tộc Trần Viết Mông Nghệ trao 72 suất, trị giá 18 triệu đồng.

Điều đáng quý không chỉ nằm ở những khoản tiền được trao. Quan trọng hơn, khuyến học đã trở thành một phần trong nếp sống của dòng họ. Thành tích của con cháu trở thành niềm vui chung; những em còn khó khăn nhận được sự động viên; những người thành đạt có điều kiện lại trở về góp sức cho thế hệ sau.

Chi hội Khuyến học thôn Hương Quế cũng đã vận động xây dựng nguồn quỹ 500 triệu đồng. Một dòng họ có nguồn quỹ gần 4 tỷ đồng, một chi hội thôn có nguồn quỹ 500 triệu đồng. Những con số ấy cho thấy khi khuyến học chạm được vào tình quê, tình họ, nguồn lực trong dân có thể được đánh thức và kết nối.

Chăm lo cho từng cơ hội đến trường

Từ tháng 12/2025 đến tháng 6/2026, toàn xã đã trao 1.086 suất quà, học bổng, khen thưởng và hỗ trợ cho học sinh, sinh viên; đồng thời đỡ đầu một trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, với tổng giá trị 505 triệu đồng.

Trong đó, UBND xã trao 71 suất, trị giá 50,1 triệu đồng, gồm 21 giải thưởng cấp thành phố dành cho học sinh THCS và THPT. Đoàn Thanh niên trao 40 suất, trị giá 20 triệu đồng. Các trường học hỗ trợ 348 suất cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, với số tiền 157,8 triệu đồng và 20 chiếc xe đạp.

Hội Khuyến học phối hợp Hội Chữ thập đỏ trao 58 suất quà, trị giá 12,4 triệu đồng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong học tập; tuyên dương, khen thưởng 55 học sinh xuất sắc dịp bế giảng năm học với tổng số tiền 19,5 triệu đồng và trao 10 suất học bổng trị giá 10 triệu đồng. 

Cùng với đó là sự đồng hành của các dòng họ, các thôn, tổ chức đoàn thể và Quỹ học bổng Allen Nelson. Riêng Quỹ học bổng Allen Nelson do Hội Khuyến học thành phố phối hợp Quỹ học bổng Đông Du trao 50 suất, trị giá 50 triệu đồng.

Phía sau mỗi suất quà là một gương mặt học sinh, một gia đình, một ước mơ. Có em được tiếp sức để tiếp tục đến trường; có em được động viên sau một thành tích đáng tự hào. Có khi chỉ là một chiếc xe đạp, nhưng với một học sinh, đó có thể là thêm một niềm vui trên con đường đến lớp mỗi ngày.

Những gương mặt làm nên niềm vui của quê hương

Điểm đến cuối cùng của công tác khuyến học vẫn là sự trưởng thành của mỗi học sinh. Ở Xuân Phú, những kết quả ấy được gọi tên bằng những gương mặt cụ thể.

Nguyễn Thị Thu Thảo, học sinh lớp 12 Trường THPT Nguyễn Văn Cừ, đoạt giải Nhất môn Ngữ văn cấp thành phố năm học 2025-2026. Cùng trường, Phạm Thị Ánh Nguyệt, học sinh lớp 12, đoạt giải Nhất môn Toán cấp thành phố. Ở bậc THCS, em Lê Ngọc Hân, học sinh lớp 9 Trường THCS Quế Xuân, đạt giải Khuyến khích môn Tiếng Anh.

Đáng chú ý, em Nguyễn Thanh Thảo, học sinh lớp 4A Trường Tiểu học Nguyễn Đình Hiến, đạt 5 thành tích: học sinh xuất sắc năm học, học sinh xuất sắc nhất trường, học sinh xuất sắc tiêu biểu thành phố, giải Nhất cuộc thi Tiếng Anh trên Internet và giải Khuyến khích cuộc thi tìm hiểu về Đội và pháp luật trẻ em trực tuyến.

Những em học sinh ấy đang ngồi trong những lớp học của Xuân Phú hôm nay. Có thể các em chưa cảm nhận hết những gì cộng đồng đang dành cho mình. Nhưng mỗi giải thưởng, mỗi lời khen, mỗi suất học bổng, mỗi lần được người lớn động viên sẽ góp thêm một chút tự tin để các em đi xa hơn trên con đường học tập.

Khuyến học ở Xuân Phú còn có tình cảm của những người con xa quê

Người rời quê đi làm ăn, sinh sống ở Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng hay những miền đất khác; người thành đạt trong nước, người đang sống ở nước ngoài, khi có điều kiện vẫn nhớ về nơi mình sinh ra. 

Hội Khuyến học xã đã kết nối những tình cảm ấy với nhu cầu của học sinh trên quê nhà. Trong số những người đồng hành có Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Quý - Thu Phú Trang, Hội đồng hương xã Xuân Phú tại Thành phố Hồ Chí Minh, anh Toàn, một người con quê hương đang sinh sống tại Thành phố Hồ Chí Minh, cùng nhiều nhà hảo tâm và bà con trong các thôn, dòng tộc.

Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng số tiền vận động xây dựng quỹ đạt 478,1 triệu đồng. Có lẽ ở một vùng quê, điều đáng quý nhất không chỉ là một khoản tiền lớn hay nhỏ. Đó còn là cảm giác người đi xa vẫn nhớ quê, người ở lại vẫn chờ một bàn tay cùng góp sức. Chính tình cảm ấy làm cho những hoạt động khuyến học trở nên ấm áp hơn.

Từ chăm lo sự học đến xây dựng xã hội học tập

Những suất học bổng và phần thưởng là việc làm trước mắt. Mục tiêu lâu dài của Hội Khuyến học Xuân Phú là góp phần xây dựng một xã hội học tập, nơi việc học không dừng lại ở cánh cổng nhà trường mà trở thành nhu cầu của mỗi gia đình và mỗi người dân.

Hội đã tham mưu UBND xã ban hành kế hoạch thực hiện các chương trình theo Quyết định 387 và Quyết định 677 của Thủ tướng Chính phủ; triển khai xây dựng các mô hình Gia đình học tập, Dòng họ học tập, Cộng đồng học tập, Đơn vị học tập và Công dân học tập. Một kết quả đáng chú ý là Xuân Phú đã đăng ký đánh giá 15.039 công dân trên phần mềm, đạt 55,7% trong tổng số khoảng 27.000 công dân thuộc diện đánh giá.

Điều đáng nói là xây dựng xã hội học tập được gắn với đời sống cộng đồng. Các mô hình học tập được kết nối với phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Việc đánh giá gia đình văn hóa, tộc họ văn hóa, đơn vị văn hóa được gắn với đánh giá gia đình học tập, dòng họ học tập, đơn vị học tập và hướng tới công bố cùng dịp Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18/11 hằng năm.

Nhờ vậy, học tập suốt đời trở nên gần gũi hơn. Học không chỉ diễn ra trong lớp học mà còn tiếp tục trong mỗi mái nhà, mỗi dòng họ, mỗi cộng đồng; trong cách người lớn làm gương cho trẻ nhỏ và trong nỗ lực mỗi người tự hoàn thiện mình.

Những người giữ lửa cho sự học

Đằng sau những con số và những gương mặt học sinh là một đội ngũ những người làm khuyến học âm thầm. Đó là cán bộ Hội, các Chi hội trưởng, những người phụ trách Ban Khuyến học dòng tộc, thầy cô giáo, cán bộ đoàn thể và những người luôn sẵn lòng tìm một cách để giúp học sinh có thêm cơ hội.

Họ đi từng bước nhỏ: nắm hoàn cảnh một học sinh, tìm một nguồn hỗ trợ, vận động một người con quê hương, kết nối một doanh nghiệp, tổ chức một buổi tuyên dương. Những việc ấy không ồn ào, nhưng được làm đều đặn sẽ tạo thành sức mạnh. Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Hội Chữ thập đỏ và các tổ chức xã hội cùng tham gia. Mỗi lực lượng một cách làm, nhưng đều gặp nhau ở sự chăm lo cho thế hệ trẻ.

Tuy vậy, phong trào vẫn còn những khó khăn. Nguồn quỹ của Hội còn khiêm tốn, kinh phí ngân sách dành cho hoạt động Hội còn hạn chế. Một số thôn, dòng họ chưa tổ chức được việc tuyên dương, khen thưởng học sinh có thành tích xuất sắc trong năm học 2025-2026.

Những khó khăn ấy là điều cần được nhìn nhận để phong trào tiếp tục đi lên. Khi nhu cầu hỗ trợ ngày càng lớn, công tác vận động nguồn lực, củng cố tổ chức và xây dựng đội ngũ cán bộ Hội càng cần được quan tâm.

Xuân Phú hôm nay vẫn là một vùng quê đang chuyển mình. Hội Khuyến học xã tiếp tục vận động xây dựng quỹ, củng cố các Chi hội và Ban Khuyến học, triển khai đánh giá Công dân học tập, xúc tiến đánh giá Cộng đồng học tập và Đơn vị học tập, đồng thời chăm lo, khen thưởng, hỗ trợ học sinh, sinh viên.

Nhưng điều quan trọng hơn cả vẫn là làm sao để tinh thần hiếu học trở thành một phần tự nhiên trong đời sống. Một người mẹ nhắc con học bài, một người cha dành thời gian nghe con kể chuyện trường lớp; một dòng họ vui khi con cháu đạt thành tích; một thầy giáo lặng lẽ nâng đỡ học trò; một người con xa quê gửi về quê nhà một khoản tiền để trao học bổng.

Từ cánh đồng, dòng sông và những làng quê giàu ký ức; từ mái trường, gia đình và dòng họ; từ những người đang sống trên quê hương đến những người con đi xa, Xuân Phú đang bồi đắp một dòng chảy đẹp cho hôm nay và mai sau. Đó chính là mạch nguồn của sự học.