Sâu sát cơ sở, đưa phong trào khuyến học Đồng Nai đi vào chiều sâu, xóa chênh lệch giữa các địa phương

Phóng viên: Thưa bà, sau khi hợp nhất Đồng Nai và Bình Phước thành thành phố Đồng Nai mới với địa bàn rộng lớn (hơn 12.700km2 dân số khoảng 4,49 triệu người) và vận hành chính quyền 2 cấp, Hội Khuyến học Đồng Nai đã có những giải pháp cụ thể nào để bộ máy khuyến học cấp xã nhanh chóng ổn định và không làm gián đoạn việc triển khai các mô hình học tập?

Chủ tịch Hội Khuyến học thành phố Đồng Nai Lê Thị Mỹ Phượng: Sau khi hợp nhất, yêu cầu cấp thiết hàng đầu được đặt ra là phải nhanh chóng ổn định tổ chức Hội từ cấp thành phố đến cơ sở.

Ở cấp thành phố, Thường trực Hội Khuyến học hai tỉnh trước đây đã chủ động bàn bạc, thống nhất tham mưu để Ủy ban nhân dân thành phố ban hành Quyết định số 220/UBND-KGVX ngày 01/7/2025 về việc hợp nhất Hội Khuyến học tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bình Phước. 

Ngay sau đó, Ban Chấp hành lâm thời được chỉ định để chuẩn bị chu đáo cho Đại hội đại biểu Hội Khuyến học thành phố khóa I, diễn ra thành công vào ngày 30/12/2025.

Ngay khi bộ máy cấp thành phố kiện toàn, chúng tôi lập tức bắt tay vào việc ổn định tổ chức Hội cấp xã.

Hội Khuyến học Đồng Nai đã ban hành các văn bản hướng dẫn, đồng thời phân công cán bộ trực tiếp xuống làm việc với Ủy ban nhân dân và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tại 95 xã, phường để đôn đốc việc sáp nhập, chỉ định Ban Chấp hành lâm thời và chuẩn bị Đại hội.

Tính đến nay, đã có 90/95 xã, phường hoàn thành việc kiện toàn tổ chức và 40 đơn vị đã tổ chức thành công Đại hội cấp cơ sở. Sự chủ động này giúp phong trào khuyến học toàn thành phố giữ vững nhịp độ, không bị đứt gãy hay gián đoạn.

Phóng viên: Thực tiễn triển khai 5 mô hình học tập (Gia đình học tập, Dòng họ học tập, Cộng đồng học tập, Đơn vị học tập, Công dân học tập) cho thấy phong trào đôi khi vẫn rơi vào tình trạng chênh lệch giữa các địa phương hoặc còn mang tính hình thức. Việc thành lập các Tổ công tác đi cơ sở và chia Cụm thi đua phân công lãnh đạo Tỉnh hội phụ trách trực tiếp đã giải quyết triệt để vấn đề này ra sao thưa bà?

Chủ tịch Hội Khuyến học thành phố Đồng Nai Lê Thị Mỹ Phượng: Sự chênh lệch giữa các địa phương là điều khó tránh khỏi do sự khác biệt về điều kiện kinh tế - xã hội, trình độ dân trí và nhận thức.

Sau hợp nhất, Thành phố Đồng Nai có 8 xã biên giới cùng tỷ lệ lớn đồng bào dân tộc thiểu số. Ở những địa bàn này, việc triển khai phong trào khuyến học, khuyến tài luôn gặp nhiều thách thức hơn.

Nhận thức rõ điều đó, chúng tôi kéo giảm khoảng cách này bằng nhiều giải pháp đồng bộ:

Về nguồn lực và tôn vinh: Ưu tiên phân bổ học bổng cho học sinh, sinh viên vùng khó khăn, vùng biên giới. Khi tổ chức các hội nghị sơ kết, biểu dương mô hình học tập tiêu biểu, Hội đặc biệt chú trọng phát hiện và vinh danh các điển hình ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc, tôn giáo.

Đồng thời, cân nhắc tỷ lệ hợp lý cơ cấu ủy viên Ban Chấp hành cấp xã là người địa phương để tạo sự gần gũi, sâu sát.

Về đào tạo và sâu sát cơ sở: Hội chủ động đưa các lớp tập huấn về gần hơn với cơ sở. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, Thành hội đã mở 11 lớp tập huấn cho 11 cụm xã với 1.515 cán bộ hội tham dự.

Về điều hành thi đua: 95 xã, phường được chia thành 10 cụm thi đua. Mỗi cụm đều phân công Cụm trưởng, Cụm phó và cán bộ Tỉnh hội trực tiếp theo dõi, nắm bắt địa bàn để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy giao ban định kỳ và duy trì khí thế thi đua thực chất, tránh tình trạng "trên nóng dưới lạnh" hay làm theo hình thức.

Phóng viên: Để đưa phong trào học tập suốt đời đi vào chiều sâu Hội Khuyến học thành phố Đồng Nai đã tăng cường phối hợp với 14 sở, ban, ngành và các tổ chức đoàn thể. Bà có thể chia sẻ một điểm sáng tiêu biểu trong cơ chế phối hợp liên ngành giúp đưa nhiệm vụ khuyến học thành trách nhiệm chung của toàn hệ thống chính trị?

Chủ tịch Hội Khuyến học thành phố Đồng Nai Lê Thị Mỹ Phượng: Công tác phối hợp liên ngành vốn đã được thực hiện rất hiệu quả ở cả Đồng Nai và Bình Phước trước khi sáp nhập. Sau khi hợp nhất, các chương trình phối hợp được ký kết lại với tinh thần và yêu cầu cao hơn để đáp ứng nhiệm vụ mới.

Điểm đáng mừng là các đơn vị đều ý thức rất rõ trách nhiệm và chủ động thực hiện phần việc của mình. Chẳng hạn, Báo và Đài Phát thanh - Truyền hình Đồng Nai đều đặn mỗi tháng phối hợp cùng Hội tổ chức ghi hình, phát sóng các gương điển hình tiêu biểu trong thực hiện 5 mô hình học tập; đồng thời làm cầu nối vận động mạnh thường quân trao học bổng cho học sinh vượt khó học giỏi, có em nhận được hỗ trợ lên tới gần 250 triệu đồng.

Hay như Tập đoàn Cao su, Công ty Xổ số kiến thiết, Liên đoàn Lao động thành phố và các sở, ngành... hằng năm đều chủ động tuyên dương, khen thưởng con em trong ngành, đóng góp cho Quỹ Khuyến học tỉnh và đẩy mạnh xây dựng "Đơn vị học tập", "Công dân học tập" ngay tại cơ quan.

Chính sự chủ động ấy đã tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ của phong trào khuyến học trong toàn hệ thống chính trị và cộng đồng.

Phóng viên: Đồng Nai là địa bàn có đặc thù diện rộng, vừa có khu công nghiệp đông công nhân, vừa có vùng biên giới và đồng bào dân tộc thiểu số. Hội đã phát huy vai trò cầu nối ra sao giữa các doanh nghiệp, tổ chức xã hội và các đoàn thể để huy động nguồn lực chăm lo cho sự học ở những khu vực này, thưa bà?

Chủ tịch Hội Khuyến học thành phố Đồng Nai Lê Thị Mỹ Phượng: Tâm lý chung của các doanh nghiệp và nhà hảo tâm là luôn muốn dành sự ưu ái cho những nơi còn nhiều thiếu thốn. Đóng vai trò là "nhịp cầu nối", Hội Khuyến học các cấp đã chủ động kết nối, hướng nguồn lực xã hội hóa về đúng những địa bàn trọng điểm này.

Ngay trước khai giảng năm học 2025-2026, Hội Khuyến học thành phố Đồng Nai đã kết nối các doanh nghiệp FDI đến các xã biên giới để trao học bổng, hỗ trợ phương tiện học tập và xây dựng công trình vệ sinh cho học sinh tiểu học, trung học cơ sở.

Quỹ Khuyến học tỉnh cũng dành riêng 1 tỷ đồng hỗ trợ 8 xã biên giới và 2 xã căn cứ kháng chiến. Đồng thời, Hội đã chủ động đề xuất ngành Y tế tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố ban hành chính sách hỗ trợ 50% kinh phí mua bảo hiểm xã hội cho học sinh vùng biên giới.

Gần đây nhất, tháng 7/2026, Công ty Plus Việt Nam đã trao 100 suất học bổng (trị giá 2 triệu đồng/suất) cùng nhiều phần quà cho học sinh 6 xã vùng sâu tiếp giáp Tây Nguyên. 

Sự đồng hành bền bỉ của các tổ chức, doanh nghiệp chính là chỗ dựa vững chắc cho học sinh yếu thế tiếp bước đến trường.

Đổi mới phong trào khuyến học lấy người dân làm chủ thể, lấy chất lượng làm thước đo

Phóng viên: Phong trào "Bình dân học vụ số" và "Khuyến học số" đang được triển khai thế nào tại các xã, phường? Hội làm cách nào để hỗ trợ những người dân ít tiếp cận công nghệ, người lớn tuổi hay người dân vùng biên giới có thể tự tin sử dụng các bộ công cụ đánh giá "Công dân học tập"?

Chủ tịch Hội Khuyến học thành phố Đồng Nai Lê Thị Mỹ Phượng: Để chuyển đổi số đi vào thực chất, Hội triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ tuyên truyền, hạ tầng kỹ thuật đến hỗ trợ trực tiếp.

Thứ nhất, nâng cao năng lực ứng dụng: Hội đẩy mạnh hướng dẫn công dân sử dụng bộ công cụ phần mềm để đăng ký và tự đánh giá mô hình "Công dân học tập". Sau khi tham gia tập huấn của Trung ương Hội đầu năm 2026, Tỉnh hội đã lập tức cập nhật, chuyển giao nội dung mới này đến cán bộ khuyến học 95 xã, phường vào tháng 6/2026.

Thứ hai, tiên phong "số hóa" trong vận hành: Hội giảm tối đa việc phát hành văn bản giấy, chuyển sang xử lý hoàn toàn trên môi trường số; thiết lập hệ thống kênh Zalo kết nối trực tiếp với từng xã, phường để tiếp nhận thông tin và giải quyết khó khăn ngay tại cơ sở.

Thứ ba, huy động lực lượng đồng hành: Tỉnh hội tiếp tục phát huy hiệu quả mô hình đội ngũ cộng tác viên từ Đoàn Thanh niên và giáo viên các trường học. Đây là lực lượng nòng cốt "đến tận nhà, cầm tay chỉ việc", hỗ trợ người lớn tuổi, người dân vùng sâu, vùng biên giới thao tác trên thiết bị thông minh.

Thứ tư, tạo động lực thi đua: Đưa việc ứng dụng công cụ phần mềm "Công dân học tập" thành một tiêu chí thi đua bắt buộc hằng năm đối với Hội cấp xã.

Phóng viên: Để đạt mục tiêu đưa tỷ lệ hội viên đạt 25% dân số và 100% các cơ quan, đơn vị, trường học thành lập Ban Khuyến học, Hội sẽ tập trung vào những giải pháp đột phá nào trong thời gian tới?

Chủ tịch Hội Khuyến học thành phố Đồng Nai Lê Thị Mỹ Phượng: Tại Đại hội khóa I (nhiệm kỳ 2025-2030), tỷ lệ hội viên khuyến học của thành phố đã đạt 22% dân số, trong đó tỷ lệ hội viên là đảng viên đạt trên 83%. Con số này khẳng định sự quan tâm sâu sắc và vai trò dẫn dắt của hệ thống chính trị đối với công tác khuyến học.

Tuy nhiên, trong bối cảnh Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với tốc độ đô thị hóa nhanh, chúng tôi xác định: Giá trị cốt lõi không nằm ở những con số thành tích khô khan, mà nằm ở chất lượng, tính gắn kết và vai trò chủ thể của mỗi hội viên.

Giải pháp đột phá của Hội là đổi mới phương thức phát triển hội viên theo hướng gắn chặt với các mô hình học tập; lấy Gia đình, Dòng họ, Đơn vị và Cộng đồng làm nền tảng.

Khi tham gia vào các mô hình này, mỗi người dân không chỉ đóng góp cho phong trào mà còn trực tiếp thụ hưởng những giá trị tri thức, kỹ năng để phát triển bản thân. Đó chính là cách bền vững nhất để lan tỏa tinh thần học tập suốt đời trong cộng đồng.

Phóng viên: Từ thực tiễn triển khai ở cơ sở, bà có đề xuất hay kiến nghị gì về chế độ, chính sách cũng như điều kiện làm việc cho đội ngũ cán bộ khuyến học kiêm nhiệm cấp xã, phường hiện nay?

Chủ tịch Hội Khuyến học thành phố Đồng Nai Lê Thị Mỹ Phượng: Từ thực tiễn hoạt động của một đô thị lớn sau sáp nhập, tôi nhận thấy các hội quần chúng được Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ đang đứng trước nhiều thời cơ nhưng cũng không ít thách thức. Để phong trào khuyến học phát triển mạnh mẽ và bền vững, tôi trăn trở và mong muốn Trung ương cũng như thành phố quan tâm hỗ trợ hai vấn đề cốt lõi:

Một là, sớm có cơ chế, chính sách thù lao và đãi ngộ rõ ràng, thỏa đáng hơn cho đội ngũ cán bộ khuyến học kiêm nhiệm cấp xã, phường, chi hội thôn/tổ dân phố. Đây là lực lượng "đứng mũi chịu sào", trực tiếp duy trì phong trào ở cơ sở nhưng hiện nay điều kiện hoạt động còn rất nhiều khó khăn.

Hai là, tiếp tục ưu tiên nguồn lực, hạ tầng kỹ thuật và kinh phí cho công tác chuyển đổi số trong giáo dục và khuyến học, giúp cấp cơ sở có đủ công cụ triển khai hiệu quả phong trào "Bình dân học vụ số" trong giai đoạn mới.

Xin trân trọng cảm ơn bà!