Ngày 1/6, Công an Thành phố Hồ Chí Minh thông tin, mở rộng điều tra vụ án Trương Thị Kim Hà mua bán, nuôi nhốt động vật hoang dã quý hiếm, đã khởi tố 6 tội danh gồm: "Đưa hối lộ", "Nhận hối lộ", "Môi giới hối lộ", "Giả mạo trong công tác" và "Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức", "Sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan, tổ chức"; khởi tố 10 bị can. Trong đó, có 4 cán bộ kiểm lâm về về các tội: "Môi giới hối lộ", "Nhận hối lộ", "Giả mạo trong công tác" để điều tra, xử lý.

Tiếp tục mở rộng điều tra vụ án vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã và hành vi hợp thức hóa nguồn gốc động vật hoang dã trái phép, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh (Phòng Cảnh sát kinh tế) đã làm rõ đường dây mua bán, nuôi nhốt động vật hoang dã không rõ nguồn gốc, đồng thời phát hiện nhiều cá nhân, trong đó có cán bộ kiểm lâm, có hành vi tiếp tay cho các đối tượng vi phạm thông qua việc lập khống hồ sơ, xác nhận sai nguồn gốc lâm sản, nhận hối lộ và hợp thức hóa giấy tờ nhằm che giấu hoạt động phạm tội.

Trước đó, qua công tác rà soát địa bàn, lĩnh vực đa dạng sinh học, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an Thành phố Hồ Chí Minh phát hiện hộ kinh doanh tại địa chỉ 454A Thống Nhất, phường Tam Thắng do Trương Thị Kim Hà (sinh năm 1978) làm chủ có biểu hiện nghi vấn nuôi nhốt, kinh doanh động vật hoang dã trái phép.

Ngày 7/5, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Hạt Kiểm lâm Phú Mỹ tiến hành kiểm tra cơ sở này. Quá trình kiểm tra xác định, do biết trước thông tin về việc kiểm tra, Nguyễn Văn Lời, cán bộ Hạt Kiểm lâm Phú Mỹ được phân công tham gia đoàn kiểm tra đã điện thoại báo trước cho Hà để di chuyển số động vật hoang dã đang nuôi nhốt ra khỏi địa điểm kinh doanh nhằm đối phó với cơ quan chức năng.

Tuy nhiên, bằng các biện pháp nghiệp vụ, lực lượng chức năng đã phát hiện Trương Thị Kim Hà cất giấu 433 cá thể động vật hoang dã tại một kho hàng cách cơ sở kinh doanh khoảng 20 mét, gồm 430 cá thể chim và 3 cá thể bò sát, tất cả đều không có hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Kết quả giám định xác định có 73 cá thể thuộc Danh mục động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm nhóm IIB theo quy định tại Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT và 360 cá thể động vật hoang dã thông thường.

Làm việc với cơ quan điều tra, Trương Thị Kim Hà thừa nhận đã thu mua động vật hoang dã không rõ nguồn gốc từ nhiều nguồn khác nhau để nuôi nhốt, kinh doanh nhằm thu lợi bất chính. Để hợp thức hóa nguồn gốc số động vật trên, Hà đã tìm kiếm thông tin trên mạng Internet về chủng loại, số lượng động vật, sau đó đặt Nguyễn Hạnh Phúc mua các bảng kê lâm sản tương ứng. Đồng thời, Hà nhiều lần đưa tiền cho Nguyễn Văn Lời để được hướng dẫn, hỗ trợ thực hiện các thủ tục liên quan đến hồ sơ cấp phép nuôi nhốt, kinh doanh động vật hoang dã.

Tiếp tục truy xét mở rộng điều tra vụ án, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã xác minh, điều tra làm rõ thêm 8 đối tượng liên quan trong việc lập khống hồ sơ, xác nhận sai nguồn gốc lâm sản, mua bán bảng kê lâm sản và tiếp tay cho hoạt động mua bán động vật hoang dã trái phép. 

Trong đó, có một số cán bộ kiểm lâm được xác định có hành vi nhận hối lộ, giả mạo trong công tác để xác nhận nguồn gốc lâm sản không đúng thực tế, lập biên bản xác minh khống, ký xác nhận vào hồ sơ không bảo đảm căn cứ pháp lý đã làm sai lệch thông tin quản lý nhà nước, tạo điều kiện cho các đối tượng vi phạm che giấu hành vi phạm tội xác nhận hồ sơ trái quy định, hợp thức hóa nguồn gốc động vật hoang dã.

Cụ thể, Nguyễn Hạnh Phúc (sinh năm 1985; ở phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) liên hệ với 4 đối tượng: Phan Dương Khánh Ly (sinh năm 1992; ở xã Thăng Bình, Thành phố Đà Nẵng) chủ cơ sở nuôi chim ở Đà Nẵng; Nguyễn Hồ Quang Nghĩa (sinh năm 1975; ở phường Tây Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) chủ cơ sở nuôi chim tại Khánh Hòa; Nguyễn Văn Tam (sinh năm 1991, ở phường Lâm Viên, tỉnh Lâm Đồng) và Vũ Thế Nam (sinh năm 1997, ở xã Vĩnh Hòa, thành phố Hải Phòng) chủ cơ sở nuôi chim ở Hải Phòng đặt mua bảng kê lâm sản.

Chủ các cơ sở nuôi chim nêu trên liên hệ Kiểm lâm viên tại Hải Phòng và Đà Nẵng xin xác nhận bảng kê lâm sản có nội dung không đúng với thực tế. 

Trong đó, Nguyễn Văn Xuân (sinh năm 1982; ở phường Bàn Thạch, Thành phố Đà Nẵng) và Phùng Bá Thắng (sinh năm 1989; ở xã Xuân Phú, Thành phố Đà Nẵng) đều là Cán bộ kiểm lâm Hạt Kiểm lâm liên xã khu vực 5 thuộc Chi cục kiểm lâm Thành phố Đà Nẵng lập, ký xác nhận khống vào Biên bản xác minh nguồn gốc lâm sản, xác nhận bảng kê lâm sản cho chủ cơ sở nuôi chim Phan Dương Khánh Ly. 

Mạc Đỗ Kiên (sinh năm 1983; ở xã An Lão, Thành phố Hải Phòng; cán bộ kiểm lâm Hạt kiểm lâm khu vực II, Thành phố Hải Phòng) đã thực hiện việc giải quyết hồ sơ xác nhận bảng kê lâm sản trái quy định cho chủ cơ sở nuôi chim Vũ Thế Nam. Sau khi có các hồ sơ kê khai lâm sản nêu trên, Ly và Nam đã bán cho Phúc, từ đó Phúc bán lại Trương Thị Thu Hà để kiếm lời.

Tính đến ngày 29/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an Thành phố Hồ Chí Minh (Phòng Cảnh sát kinh tế) đã khởi tố 6 tội danh gồm: "Đưa hối lộ", "Nhận hối lộ", "Môi giới hối lộ", "Giả mạo trong công tác" và "Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức", "Sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan, tổ chức"; khởi tố 10 bị can, trong đó có 4 cán bộ kiểm lâm về về các tội: "Môi giới hối lộ", "Nhận hối lộ", "Giả mạo trong công tác" để điều tra, xử lý.

Công an Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị các tổ chức, cá nhân chung tay bảo tồn thiên nhiên, đảm bảo phát triển bền vững đa dạng sinh học, chấp hành nghiêm các quy định pháp luật liên quan đến bảo vệ các loài động vật hoang dã; không tham gia săn bắt, vận chuyển, nuôi nhốt, mua bán động vật hoang dã trái phép dưới bất kỳ hình thức nào; không tiếp tay cho các hành vi làm giả hồ sơ, giấy tờ nhằm hợp thức hóa nguồn gốc động vật hoang dã.

Khi phát hiện các hành vi vi phạm, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng để xử lý theo quy định. Bảo vệ đa dạng sinh học không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước mà còn là nghĩa vụ của mỗi tổ chức, cá nhân trong xã hội. Mọi cá nhân vi vi phạm pháp luật về đa dạng sinh học, tiếp tay, giúp sức cho vi phạm pháp luật về đa dạng sinh học, kể cả cán bộ nhà nước, sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật.