Công tác khuyến học, khuyến tài và sứ mệnh lan tỏa tinh thần "Học không bao giờ cùng"

Trong hệ thống tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, việc học không phải là một đích đến ngắn hạn mà là hành trình nối tiếp trọn đời. Người từng căn dặn học hỏi là việc phải tiếp tục suốt đời và ai cũng phải học không bao giờ cùng.

Kế thừa và lan tỏa tư tưởng ấy, Hội Khuyến học Việt Nam đóng vai trò nòng cốt trong việc kết nối, tôn vinh và thúc đẩy tinh thần học không bao giờ cùng, biến sự học suốt đời trở thành động lực phát triển của toàn xã hội.

Hiện thực hóa sứ mệnh chung đó, công tác khuyến học, khuyến tài tại Hà Nội - trái tim của cả nước - đã và đang trở thành một phong trào hành động sâu rộng, lan tỏa từ cấp cơ sở đến toàn thành phố.

Ghi nhận từ Hội Khuyến học Thành phố Hà Nội cho thấy một mạng lưới hùng hậu với hơn 1,9 triệu hội viên - những người đang ngày đêm thắp sáng ngọn lửa tự học trong cộng đồng.

Việc Hà Nội trở thành thành viên Mạng lưới các Thành phố học tập toàn cầu của UNESCO không chỉ là danh hiệu, mà là lời khẳng định tinh thần "Học không bao giờ cùng" chính là động lực nội sinh thúc đẩy sự phát triển bền vững của Thủ đô.

Những "bông hoa" khuyến học: Minh chứng sinh động cho tinh thần "Học không bao giờ cùng"

Chiều sâu và sức lan tỏa của phong trào khuyến học, khuyến tài Thủ đô trước hết nằm ở khả năng xóa mờ mọi ranh giới về tuổi tác lẫn hoàn cảnh, từ đó khơi dậy khát vọng tri thức trong mỗi công dân.

Sự học ấy trước hết là sợi dây kết nối diệu kỳ giữa các thế hệ. Trong danh sách 250 gương mặt tiêu biểu được tuyên dương năm nay, nhịp cầu tri thức được nối liền từ một em nhỏ 6 tuổi mới bước vào lớp 1 cho đến cụ bà Vũ Thị Thanh Bình (72 tuổi, phường Láng).

Ở tuổi "thất thập cổ lai hy", thay vì chọn nghỉ ngơi, cụ Vũ Thị Thanh Bình vẫn miệt mài tự học ngay tại nhà mỗi ngày. Tấm gương ấy cùng sự đồng hành sát cánh của các cấp Hội Khuyến học là minh chứng rõ nét: Tinh thần "Học không bao giờ cùng" không bị giới hạn bởi dấu mốc thời gian hay tuổi tác.

Không chỉ kết nối thế hệ, công tác khuyến học, khuyến tài còn trở thành điểm tựa nhân văn, nâng bước cho những nghị lực kiên cường vượt qua nghịch cảnh.

Nhìn vào hành trình của những học sinh, sinh viên được vinh danh, công chúng không khỏi xúc động trước sự bền bỉ của tri thức: Đóng góp vào vườn hoa khuyến học ấy là em Nguyễn Ngọc Châu Anh (lớp 8 Trường Trung học Cơ sở Phan Chu Trinh), dù gánh trên vai gia cảnh bố nhiễm chất độc da cam và gia đình đông con vẫn liên tục đạt danh hiệu Học sinh xuất sắc.

Là cậu học trò Nguyễn Ngọc Tiến (lớp 6A1 Trường Trung học Cơ sở Lê Thanh) - em vừa kiên cường chống chọi với căn bệnh ung thư cơ đùi trái, vừa đồng hành cùng người mẹ đang điều trị ung thư vú, nhưng vẫn giữ vững điểm trung bình các môn từ 8,3 đến 9,4.

Hay sinh viên Nguyễn Lan Hương (Trường Đại học Công đoàn), dẫu mồ côi cả cha lẫn mẹ và phải tự làm thêm trang trải cuộc sống, vẫn xuất sắc chạm mốc GPA 3.63/4.0.

Các em chính là minh chứng sống động nhất khẳng định rằng dưới sự nâng đỡ của phong trào khuyến học, nghịch cảnh chỉ còn là vạch xuất phát, còn tinh thần "Học không bao giờ cùng" mới chính là đòn bẩy dẫn lối đưa các em chạm tới thành công.

Từ khuyến học gia đình đến triết lý "Học không bao giờ cùng" trong lao động sản xuất

Công tác khuyến học, khuyến tài không chỉ tôn vinh tri thức sách vở mà còn vinh danh những giá trị tự học trong lao động. Chân dung ông Đỗ Kiến Trọng (xã Yên Lãng) - một nông dân xuất thân từ gia đình liệt sĩ - là điểm sáng điển hình.

Trăn trở trước cảnh "được mùa mất giá", ông chọn con đường tự học từ sách báo, truyền hình, internet và các lớp kỹ thuật. Ông đúc kết phương pháp học học đi đôi với hành: ghi chép cẩn thận, thử nghiệm ngay trên mô hình gia đình và rút kinh nghiệm từ thất bại.

Từ sự tự học ấy, ông không chỉ phát triển kinh tế gia đình với hàng chục tấn thực phẩm mỗi năm mà còn xây dựng một "gia đình khuyến học" kiểu mẫu với các con cháu đạt trình độ thạc sĩ, tiến sĩ.

Những lời tâm huyết của ông Đỗ Kiến Trọng đã đúc kết một cách sâu sắc và trọn vẹn bản chất phong trào khuyến học: "Người trẻ học để lập thân. Người trưởng thành học để lập nghiệp. Người cao tuổi học để không lạc hậu. Người nông dân cũng phải học để làm nông nghiệp hiện đại. Tiền bạc có thể mất đi, đất đai có thể thu hẹp, nhưng tri thức và nhân cách sẽ theo con người suốt cuộc đời".

Cùng với tấm gương "học không bao giờ cùng" ông Đỗ Kiến Trọng, những gương điển hình như bà Nguyễn Thị Ngọc Linh nâng tầm tăm hương Quảng Phú Cầu ra thế giới, hay bà Nguyễn Thị Tâm (xã Phú Xuyên) làm chủ công nghệ bện dây, kéo sợi... đã khẳng định khuyến học, khuyến tài chính là đòn bẩy để biến tinh thần "Học không bao giờ cùng" thành sức mạnh phát triển kinh tế - xã hội.

Nâng tầm công tác khuyến học, khuyến tài - đưa tư tưởng "Học không bao giờ cùng" thành phương châm hành động của mỗi người dân Thủ đô

Đứng trước làn sóng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và phát triển xanh, việc học tập suốt đời không còn là sự lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để mỗi người dân thích ứng với thời đại mới. 

Đối với Hà Nội - trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục và khoa học - yêu cầu xây dựng xã hội học tập càng mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Để tinh thần "Học không bao giờ cùng" không dừng lại ở khẩu hiệu, Hội Khuyến học Thành phố Hà Nội xác định tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động. 

Trong đó, nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, hội viên và nhân dân; quyết tâm làm cho tư tưởng "Học không bao giờ cùng" của Chủ tịch Hồ Chí Minh thực sự trở thành phương châm hành động sống động, tự giác của mỗi người dân Thủ đô.

Quyết tâm ấy được cụ thể hóa bằng việc tập trung phát triển Quỹ Khuyến học (phấn đấu đạt 55.000 đồng/người dân), đồng thời nhân rộng các mô hình "Gia đình học tập", "Dòng họ học tập", "Cộng đồng học tập", trong đó lấy xây dựng "Công dân học tập" làm cốt lõi để tạo nền tảng vững chắc từ cơ sở.

Dấu ấn từ lễ biểu dương 250 gương khuyến học tiêu biểu năm 2026 chính là lời cam kết mạnh mẽ của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô: Lấy khuyến học, khuyến tài làm nền tảng, lấy việc xây dựng "Công dân học tập" làm hạt nhân, và lấy tinh thần "Học không bao giờ cùng" làm kim chỉ nam để xây dựng Hà Nội thành trung tâm tri thức, văn minh và hiện đại.