Kết quả PISA 2025: Đọc hiểu trở thành điểm yếu lớn của học sinh Việt Nam

Đỗ Tho

10:32 - 09/09/2026

Công dân & Khuyến học trên

Chỉ 41% học sinh Việt Nam đạt mức đọc hiểu nền tảng theo đánh giá PISA 2025 của OECD, đồng nghĩa gần 60% học sinh chưa đạt ngưỡng năng lực tối thiểu trong việc xử lý và vận dụng thông tin từ văn bản. Kết quả này khiến đọc hiểu trở thành lĩnh vực có kết quả thấp nhất trong ba năng lực chính được khảo sát.

Đọc hiểu của học sinh Việt Nam thấp hơn mức nền tảng theo chuẩn OECD

Theo báo cáo “Kết quả PISA 2025 (Tập I) - Bản tóm tắt quốc gia Việt Nam” (PISA 2025 Results (Volume I) - Country Notes: Viet Nam) của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), chỉ 41% học sinh 15 tuổi tại Việt Nam đạt từ mức 2 trở lên trong bài đánh giá đọc hiểu.

Trong thang đánh giá PISA, mức 2 được xem là ngưỡng năng lực tối thiểu. Học sinh đạt mức này có thể xác định ý chính của một văn bản có độ dài vừa phải, tìm kiếm thông tin dựa trên các tiêu chí rõ ràng và đưa ra một số suy luận đơn giản từ nội dung được cung cấp.

Như vậy, khoảng 59% học sinh Việt Nam tham gia khảo sát chưa đạt mức thành thạo tối thiểu về đọc hiểu theo chuẩn PISA. Tuy nhiên, kết quả này không có nghĩa học sinh không biết đọc, mà phản ánh việc nhiều em còn gặp khó khăn khi phân tích, đánh giá và vận dụng thông tin từ văn bản.

So với các lĩnh vực còn lại, đọc hiểu là điểm yếu nổi bật nhất của học sinh Việt Nam trong PISA 2025. Tỷ lệ học sinh đạt từ mức 2 trở lên ở toán học là 58%, trong khi khoa học đạt 71%.

PISA 2025 đánh giá năng lực đọc hiểu của học sinh như thế nào?

PISA (Programme for International Student Assessment) là chương trình đánh giá học sinh quốc tế do OECD tổ chức, nhằm đo lường khả năng vận dụng kiến thức của học sinh 15 tuổi trong các tình huống thực tế.

Khác với các bài kiểm tra kiến thức thông thường, PISA không chỉ xem xét học sinh ghi nhớ nội dung đã học mà tập trung đánh giá khả năng sử dụng kiến thức để giải quyết vấn đề. Với lĩnh vực đọc hiểu, OECD đánh giá khả năng tiếp nhận, phân tích và sử dụng thông tin từ nhiều dạng văn bản khác nhau.

PISA 2025 được triển khai tại 91 quốc gia và nền kinh tế, với hơn 760.000 học sinh 15 tuổi tham gia khảo sát. Tại Việt Nam, khảo sát được thực hiện với 7.368 học sinh thuộc 195 trường, đại diện cho khoảng 1,1 triệu học sinh cùng độ tuổi.

Kết quả PISA 2025 đặt ra yêu cầu nâng cao kỹ năng đọc hiểu

Kết quả PISA 2025 cho thấy phát triển năng lực đọc hiểu tiếp tục là một thách thức quan trọng đối với giáo dục Việt Nam. Không chỉ liên quan đến môn Ngữ văn, khả năng đọc hiểu còn ảnh hưởng trực tiếp tới việc học tập ở nhiều lĩnh vực khác, từ khoa học, toán học đến khả năng xử lý thông tin trong đời sống.

Khi học sinh ngày càng tiếp cận lượng thông tin lớn từ môi trường số, kỹ năng đọc, phân tích và đánh giá thông tin trở thành năng lực cần thiết. OECD cho rằng dữ liệu từ PISA giúp các quốc gia nhận diện điểm mạnh, hạn chế của hệ thống giáo dục và xây dựng các chính sách cải thiện chất lượng học tập.

Kết quả PISA 2025 đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới phương pháp dạy và học đọc hiểu, hướng tới việc giúp học sinh không chỉ hiểu nội dung văn bản mà còn biết phân tích, suy luận và vận dụng thông tin một cách hiệu quả.