Định hướng chiến lược đổi mới toàn diện hệ thống Hội Khuyến học Việt Nam

Phát biểu khai mạc Hội nghị, GS.TS Nguyễn Thị Doan nhấn mạnh đây là hội nghị cuối cùng của Ban Thường vụ Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam nhiệm kỳ 2021-2026. 

Hội nghị phải hoàn thiện toàn bộ văn kiện, nhân sự, phương hướng hoạt động chuẩn bị cho Đại hội VII - nhiệm kỳ mới, đồng thời chuẩn bị cho Đại hội biểu dương mô hình học tập và sơ kết 5 năm thực hiện Quyết định 387/QĐ-TTg và Quyết định 677/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam khẳng định, toàn hệ thống Hội cần phải bám sát, quán triệt và vận dụng sâu sắc 3 Nghị quyết quan trọng của Trung ương và Bộ Chính trị vào phương hướng hoạt động.

- Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng: Lần đầu tiên, nhiệm vụ phát triển các mô hình học tập, hình thức học tập phù hợp với từng địa phương nhằm xây dựng xã hội học tập, thúc đẩy học tập suốt đời được đưa vào Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc.

- Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo: Hội cần tập trung khai thác và thực hiện 6 mục tiêu cốt lõi "Hiện đại, Chất lượng, Công bằng". Hiện đại là số hóa, xanh hóa; Chất lượng gắn với trách nhiệm thúc đẩy người lớn học tập suốt đời; Công bằng là quan tâm, khuyến khích mọi đối tượng tham gia vào sự học.

- Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới khoa học công nghệ: Nội dung cốt lõi là đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ số theo hướng xanh hóa. Hội đang cụ thể hóa các nội dung này bằng chương trình "Bình dân học vụ số" và số hóa công tác điều hành.

Bên cạnh đó, phong trào thi đua theo Quyết định số 1315/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ cũng được định hướng đưa vào kế hoạch nhiệm kỳ tới với vai trò phối hợp triển khai tích cực của Hội.

7 nội hàm mới mang tính đột phá trong dự thảo văn kiện Đại hội VII

Trọng tâm trong định hướng của Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam là thảo luận kỹ 7 nội hàm mới mang tính đột phá trong Báo cáo chính trị thuộc văn kiện Đại hội VII.

Đổi mới nội dung và phương thức hoạt động: Hoạt động của Hội phải đổi mới, sáng tạo theo tiêu đề: "Đoàn kết, Dân chủ, Trí tuệ, Đổi mới, Phát triển", đi sâu vào chuyển đổi xanh, chuyển đổi số.

Phương châm hoạt động rõ ràng: Áp dụng cơ chế "rõ người, rõ việc, rõ kết quả, rõ thời điểm hoàn thành". Đặc biệt, Hội xác định: Lấy sự hài lòng của nhân dân qua việc thực hiện các mô hình học tập làm thước đo hiệu quả công tác. Sau Đại hội, Trung ương Hội sẽ nghiên cứu xây dựng Bộ chỉ số hài lòng của người dân và tổ chức hội thảo khoa học lấy ý kiến chuyên gia.

Sửa đổi 5 bộ tiêu chí mô hình học tập: Thay đổi theo hướng tăng cường định lượng, giảm định tính. Tiêu chí khung của "Công dân học tập" vẫn giữ nguyên 3 năng lực cốt lõi nhưng sẽ cải tiến, cụ thể hóa thành các tiêu chí nhỏ hơn để dễ đánh giá.

Đổi mới quản lý, điều hành dựa trên số hóa, xanh hóa: Vận hành hiệu quả Cổng thông tin điện tử Khuyến học (đã tập huấn cho 34 tỉnh). Phương châm nhiệm kỳ tới là toàn hệ thống phải gần cơ sở, sát dân. Chủ tịch các Hội các tỉnh cần tích cực học tập để tự làm mới mình.

Tăng cường nguồn lực quỹ và đổi mới cách trao học bổng: Tìm kiếm các hình thức huy động quỹ sáng tạo ngoài mô hình truyền thống. Xóa bỏ tư duy bình quân chủ nghĩa: Trao học bổng giá trị cao cho học sinh xuất sắc để thu hút nhân tài; trao "gói hỗ trợ" (xe đạp, sách vở, quần áo) cho học sinh nghèo vượt khó ngay từ đầu năm học để tạo sự công bằng.

Định hướng cơ cấu xã hội học tập đến năm 2030: Thảo luận về việc tiệm cận các tiêu chí của UNESCO nhằm thúc đẩy các địa phương đủ điều kiện (như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Sa Đéc, Đồng Tháp...) tham gia vào mạng lưới Thành phố học tập toàn cầu.

Kết quả công tác khuyến học và định hướng mô hình học tập của Hội Khuyến học Việt Nam

Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam Lê Mạnh Hùng trình bày Dự thảo Báo cáo sơ kết 6 tháng đầu năm và phương hướng thực hiện các mô hình học tập trong giai đoạn tới nhấn mạnh trong bối cảnh thực hiện Kết luận số 230-KL/TW của Bộ Chính trị và tinh gọn tổ chức theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, công tác Hội vẫn đạt nhiều kết quả thực chất.

Về mặt tổ chức và phối hợp, tính đến tháng 6/2026, đã có 18 trên 34 tỉnh, thành phố lập hội khuyến học ở 100% xã, phường; Hội cũng đã ký chương trình phối hợp với 11 cơ quan, đơn vị để triển khai phong trào "Bình dân học vụ số".

Về truyền thông và tài chính, Hội đã khai trương Cổng thông tin điện tử vào tháng 3/2026. Quỹ Khuyến học Việt Nam đã thu về trên 1,322 tỷ đồng, chi học bổng 500 triệu đồng. Song song đó, các địa phương cũng tích cực huy động quỹ, tiêu biểu như Cụm 5 đạt 35,5 tỷ đồng.

Tuy nhiên, báo cáo cũng thẳng thắn nhìn nhận công tác chuyển đổi số ở cơ sở còn chậm do cán bộ đa phần lớn tuổi, đồng thời hội cấp xã sau sáp nhập ở nhiều nơi vẫn thiếu kinh phí hoạt động và chưa ổn định nhân sự.

Đánh giá kết quả thực hiện mô hình học tập giai đoạn 2022-2025

Hội nghị đã dành thời gian phân tích kết quả thực hiện các mục tiêu của Quyết định 387/QĐ-TTg và Quyết định 677/QĐ-TTg. 

Kết quả đạt được so với chỉ tiêu Chính phủ giao cụ thể là: Mô hình "Gia đình học tập" đạt 60,28% trên chỉ tiêu 70%; "Dòng họ học tập" đạt 59,68% trên chỉ tiêu 65%; "Cộng đồng học tập" đạt 68,66% trên chỉ tiêu 65%; "Đơn vị học tập" đạt 73,34% trên chỉ tiêu 80%; và "Công dân học tập" đạt 35,28% trên chỉ tiêu 40%.

Về định hướng đến năm 2030, Ban Thường vụ thống nhất giữ mốc chỉ tiêu đến năm 2030, đồng thời thảo luận tính khả thi của việc nâng mục tiêu đạt 100% tổ chức Hội trong các trường đại học, cao đẳng.

Đối với việc quản lý các Trung tâm học tập cộng đồng, theo tinh thần mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ngành giáo dục sẽ trực tiếp quản lý 100% các trung tâm này. 

Hội Khuyến học sẽ không tham gia quản lý trực tiếp mà chuyển sang phối hợp thực hiện 3 nhiệm vụ trọng tâm gồm đánh giá hiệu quả học tập, vận động nhân dân đến học và thực hiện công tác kiểm tra giám sát.

Báo cáo thống nhất xác định nhiệm vụ cốt lõi trong nửa cuối năm là tổ chức thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026-2031 vào tháng 9/2026, gắn liền với Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Hội diễn ra vào ngày 2/10/2026.

Để chuẩn bị cho sự kiện mang tính cột mốc này, các cấp Hội sẽ tập trung sửa đổi bộ tiêu chí các mô hình học tập, phối hợp hoàn thiện thông tư thay thế Thông tư 24/2023/TT-BGDĐT, Thông tư 25/2023/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Hội cũng phối hợp nghiên cứu kết nối dữ liệu "Công dân học tập" với hệ thống VNeID của Bộ Công an, đồng thời thúc đẩy phủ kín tổ chức hội tại tất cả 3.321 xã, phường, đặc khu trên cả nước. Bên cạnh đó, Hội kiến nghị các cơ quan Trung ương sớm điều chỉnh cơ chế kinh phí và chế độ phụ cấp cán bộ để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay.