11,5 km để xe tự hành “học” đường Việt Nam

Theo Quyết định 4554/QĐ-UBND ngày 25/8/2026 của UBND TP Hà Nội, Công ty Cổ phần Phenikaa-X được phép triển khai dự án “Thử nghiệm hệ thống giao thông tự hành thông minh” trong thời gian 24 tháng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và cơ sở Hòa Lạc của Đại học Quốc gia Hà Nội.

Dự án gồm 4 nhóm phương tiện: xe buýt tự hành, robotaxi, robot dọn vệ sinh tự động và robot giao hàng.

Đáng chú ý nhất là mạng lưới đường khoảng 11,5 km tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, nơi robotaxi và robot giao hàng được đưa vào thử nghiệm. Robotaxi sẽ phục vụ vận chuyển người theo hình thức gọi xe, còn robot giao hàng được thử nghiệm vận chuyển đồ ăn từ nhà hàng, quán cà phê tới các tòa nhà, trụ sở trong khu vực.

Tại cơ sở Hòa Lạc của Đại học Quốc gia Hà Nội, xe buýt tự hành được thử nghiệm trên tuyến khoảng 2,8 km, kết nối các khu vực như ký túc xá, giảng đường, khu học quân sự và bến xe buýt.

Điểm quan trọng của dự án là thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), trong đó phương tiện được vận hành trong không gian, thời gian và điều kiện đã xác định để đánh giá khả năng hoạt động, mức độ an toàn và độ tin cậy của công nghệ.

Xe tự hành phải nhìn đường bằng nhiều lớp cảm biến

Để tự vận hành một chiếc xe tự hành, phương tiện phải xác định được vị trí, nhận biết những gì đang diễn ra xung quanh và xử lý dữ liệu để đưa ra quyết định điều khiển.

Các phương tiện trong dự án của Phenikaa-X được tích hợp LiDAR, camera, bản đồ số 2D/3D, hệ thống định vị độ chính xác cao và trí tuệ nhân tạo.

LiDAR sử dụng tia laser để đo khoảng cách tới các vật thể xung quanh, camera cung cấp dữ liệu hình ảnh, còn hệ thống định vị và bản đồ số giúp phương tiện xác định vị trí trong không gian. Những dữ liệu này được xử lý bởi hệ thống phần mềm và thuật toán để phương tiện có thể nhận biết môi trường và thực hiện hành trình.

Theo Báo Tin tức, phương tiện thử nghiệm còn được trang bị nhiều lớp cảm biến gồm camera, radar, LiDAR và các thiết bị hỗ trợ, nhằm tạo khả năng phối hợp và dự phòng trong quá trình vận hành.

Đây cũng là một trong những lý do xe tự hành cần được kiểm chứng bằng dữ liệu thực tế tại Việt Nam. Giao thông trong nước có mật độ xe máy cao, các phương tiện thường di chuyển với quỹ đạo khó dự đoán và nhiều tình huống phát sinh nhanh.

Với xe tự hành, một hệ thống hoạt động tốt trong môi trường mô phỏng vẫn phải tiếp tục được kiểm chứng khi gặp những tình huống thực tế.

Áp dụng công nghệ mới trong thử nghiệm xe tự hành

Điểm đáng chú ý nhất của dự án nằm ở cơ chế sandbox mà Hà Nội đang áp dụng với các công nghệ mới.

Ngày 4/8/2026, UBND Thành phố Hà Nội ban hành Quyết định 3994/QĐ-UBND về danh mục lĩnh vực ưu tiên thử nghiệm có kiểm soát, bao gồm robot, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, Internet vạn vật và nhiều công nghệ mới khác. Sau đó, Quyết định 4554/QĐ-UBND cụ thể hóa cơ chế này với hệ thống giao thông tự hành.

Trong thời gian thử nghiệm, dự án phải đáp ứng các yêu cầu liên quan đến tuyến đường, điều kiện kỹ thuật, tốc độ, thời tiết, giám sát an toàn, khả năng dừng khẩn cấp, cứu hộ, phòng cháy chữa cháy, bảo hiểm và giám sát dữ liệu.

Mục tiêu trước mắt là tạo môi trường để công nghệ được vận hành trong thực tế, thu thập dữ liệu và đánh giá mức độ an toàn, độ tin cậy trước khi mở rộng phạm vi ứng dụng.

11,5 km đường thử tại Hòa Lạc vì thế không chỉ dành cho robotaxi. Đây là nơi công nghệ tự hành phải được kiểm chứng bằng những điều kiện vận hành thực tế: từ khả năng nhận biết, định vị đến xử lý tình huống và bảo đảm an toàn.

Hòa Lạc đang dần trở thành một “phòng thí nghiệm ngoài đời thực” cho công nghệ mới, nơi những hệ thống tự hành phải chứng minh khả năng vận hành trước khi bước ra những không gian giao thông rộng và phức tạp hơn.