Trong kỷ nguyên của Trí tuệ nhân tạo và Robot, việc trang bị hành trang tri thức và tư duy khoa học cho thế hệ trẻ là vô cùng cấp thiết trước làn sóng công nghệ mạnh mẽ. Tại buổi tọa đàm các diễn giả đã giải mã những khái niệm phức tạp như "Robotics": "Thuật toán"; hay "Mạng nơ-ron" thành những bài học đơn giản và đầy cảm hứng.

"Ngay bây giờ, công nghệ có cơ chế phân tích được hành vi con người , hiểu được suy nghĩ của trẻ em, vậy bây giờ làm sao chúng ta hơn AI? Nếu chúng ta muốn hơn AI thì chúng ta phải hiểu bản chất con người là gì, trí tuệ là gì và trí tuệ nhân tạo là gì ? Tại sao chúng ta không hiểu rõ con người chúng ta hơn AI ở cái gì? Đó là khả năng sáng tạo, khả năng suy nghĩ logic, do vậy để tạo ra được hành trang cốt lõi để các bạn trẻ có thể tự tin hơn AI hay là dùng AI cho việc của chúng ta, các bạn phải quay lại việc học. Cái gốc của việc học là phải đọc sách rất là nhiều. 

Với 20 năm kinh nghiệm về dậy và chia sẻ về công nghệ, tôi vẫn quan điểm một điều: sách vở chính là công nghệ nguyên thủy nhất giúp con người ta có thể mang cho mình nhiều tri thức nhất chứ không phải là AI, không phải là máy tính, không phải là điện thoại. Cho nên để có được hành trang đó chúng ta phải đọc sách nhiều. Mỗi một lần đọc nó sẽ ngấm vào trong đầu chúng ta. 

Còn chúng ta nhìn, hay xem Youtube nó sẽ bay qua đầu. Tôi vẫn chia sẻ với sinh viên của tôi là não của chúng ta giống như một cơ chế phẳng, nếu chúng ta nghĩ ít thì không có nếp nhăn, muốn nghĩ nhiều thì phải đọc nhiều, tưởng tượng nhiều, đấy chính là giá trị cốt lõi nhất, đọc nhiều sách suy nghĩ nhiều, suy nghĩ sâu và tự tạo cho mình những câu hỏi và học cách đặt câu hỏi." PGS.TS Hoàng Văn Xiêm chia sẻ.

Thông qua nội dung ba cuốn sách, trẻ được tìm hiểu về cơ chế "Cảm nhận - Xử lý - Thực thi" của robot, khám phá thế giới kết nối không giới hạn của vạn vật và hiểu rõ bản chất học hỏi của AI để phân biệt với trí tuệ tự nhiên của con người. Không chỉ dừng lại ở lý thuyết, chương trình còn định hướng cho trẻ phát triển kỹ năng STEM qua các dự án thực tế như "Lớp học thông minh" hay ứng dụng robot trong y tế và môi trường, đồng thời nhấn mạnh bài học về lòng tin và sự kiểm soát của con người đối với công nghệ. Đây chính là bước chuẩn bị quan trọng để thế hệ trẻ tự tin làm chủ công nghệ và kiến tạo nên những giá trị nhân văn trong tương lai.

Giới thiệu bộ sách Giải mã Công nghệ: AI - Robotics – IoT

Cuốn sách Giải mã công nghệ Robot

Cuốn sách được biên soạn nhằm giúp các em nhỏ hiểu đúng và đủ về "người bạn" máy móc này qua những nội dung cốt lõi: Robot không chỉ là "người máy" mà là những cỗ máy có khả năng Cảm nhận - Xử lý - Thực thi nhiệm vụ một cách tự động. Bên cạnh đó cuốn sách còn giúp trẻ phân biệt thế giới robot rộng lớn, từ robot công nghiệp, robot dịch vụ đến những robot đồng hành có khả năng tương tác xã hội.

Không chỉ dừng lại ở lý thuyết, cuốn sách còn mang đến những góc nhìn thực tiễn và đầy cảm hứng: Trí tuệ nhân tạo và Khả năng tự học: Giải mã cách mà robot "học tập" để chơi cờ AlphaGo thắng con người hay cách xe tự lái vận hành trên đường phố. Robot "Người hùng" thầm lặng: Giới thiệu những ứng dụng nhân văn của robot trong y tế (hỗ trợ phẫu thuật Da Vinci, khung xương Eksogt) và trong bảo vệ môi trường (trồng rừng, thu gom rác thải). Với ngôn ngữ gần gũi và hình ảnh minh họa đầy màu sắc, Giải mã công nghệ Robot biến những kiến thức phức tạp về vi xử lý hay thuật ngữ học máy trở nên đơn giản như một trò chơi khám phá. Đây là tài liệu tham khảo tuyệt vời cho phụ huynh và nhà trường trong việc định hướng tư duy khoa học cho trẻ ngay từ sớm.

Cuốn sách Giải mã Internet Vạn Vật

Nằm trong bộ sách Giải mã công nghệ của PGS.TS Hoàng Văn Xiêm, cuốn sách "Giải mã Internet Vạn Vật" là một cuốn cẩm nang thông minh, dẫn dắt các bạn nhỏ từ 7-12 tuổi bước vào thế giới của những kết nối không giới hạn. Thay vì những định nghĩa kỹ thuật khó hiểu, cuốn sách giải thích IoT một cách đơn giản nhất: Đó là khi các đồ vật quanh ta (từ tủ lạnh, bóng đèn đến xe cộ) được gắn cảm biến và kết nối Internet để "giao tiếp" với nhau và với con người. Trẻ sẽ hiểu về cơ chế: Thu thập dữ liệu – Truyền tin – Xử lý thông minh.

Cuốn sách mở ra một góc nhìn thực tế về những thiết bị IoT đang hiện diện ngay trong nhà bạn: Tivi thông minh: Không chỉ để xem truyền hình, mà là một trung tâm giải trí tích hợp dịch vụ số, chơi game và giao tiếp thông minh. Thiết bị đọc sách điện tử: Giải mã công nghệ màn hình e-ink không gây chói mắt, giúp các bạn nhỏ say mê đọc sách mà vẫn bảo vệ thị lực. Thiết bị theo dõi giấc ngủ: Một ứng dụng IoT điển hình giúp phân tích nhịp tim, hơi thở và chuyển động để chấm điểm chất lượng giấc ngủ của chúng ta. Một điểm nhấn đặc sắc của cuốn sách là giới thiệu về Lớp học thông minh và Thư viện thông minh: Các em sẽ được thấy cảnh lớp học tự điều chỉnh ánh sáng, nhiệt độ để tạo môi trường học tập lý tưởng nhất. Thư viện không còn là những giá sách tĩnh lặng, mà được quản lý bằng công nghệ IoT giúp việc mượn/trả sách trở nên nhanh chóng và

khoa học. Sách còn định hướng cho trẻ phát triển kỹ năng STEM, khuyến khích các em tự tay thực hiện các dự án IoT nhỏ từ trường học.

Cuốn sách Giải mã Trí tuệ nhân tạo

Cuốn sách khơi gợi sự tò mò ngay từ những trang đầu tiên bằng cách so sánh trí tuệ tự nhiên của con người và trí tuệ nhân tạo. Bằng định nghĩa dễ hiểu: AI là khả năng của máy tính thực hiện các nhiệm vụ vốn đòi hỏi trí thông minh của con người như: nhận diện giọng nói, ra quyết định, giải quyết vấn đề và học từ kinh nghiệm. Giúp trẻ phân biệt giữa AI (có khả năng học hỏi và thích nghi) với tự động hóa thông thường (chỉ làm theo các bước lập trình sẵn).

Cuốn sách đưa ra nội dung cốt lõi giúp trẻ hiểu được bản chất của công nghệ tương lai: Học máy (Machine Learning): Cách phát triển các thuật toán để máy tính tự học từ dữ liệu mà không cần lập trình cụ thể từng bước. Học sâu (Deep Learning): Một khái niệm cao cấp hơn được ví như "mạng nơ-ron nhân tạo" với hàng nghìn lớp phức tạp, mô phỏng cách bộ não con người hoạt động để xử lý những thông tin siêu khó. Bên cạnh đó cuốn sách đưa ra những ví dụ thực tế cực kỳ gần gũi và ấn tượng: Tại sao máy tính có thể hiểu tiếng người và trò chuyện với chúng ta? Cách AI "nhìn" và phân biệt được đâu là con chó, đâu là con mèo, hay nhận diện khuôn mặt giữa hàng tỷ người. Từ việc giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh chính xác hơn đến việc dự báo thời tiết và thiên tai.

Cuốn sách thẳng thắn chỉ ra: AI cần lượng dữ liệu khổng lồ để học, nhưng không phải lúc nào dữ liệu cũng tốt hoặc sẵn có. Thách thức trong việc giải thích các quyết định của AI (tại sao máy lại chọn phương án đó). Và bài học về lòng tin về sự kiểm soát của con người đối với công nghệ.