Sự mở rộng toàn cầu của dịch vụ Internet vệ tinh do Starlink vận hành đang thu hút nhiều sự chú ý tại Việt Nam. Trong bối cảnh hạ tầng viễn thông trong nước đã phủ rộng tới tận cấp xã, câu hỏi đặt ra không còn là "Starlink có tốt hay không", mà là "Starlink có đáng tiền hay không?".

Internet vệ tinh Starlink có mức giá vượt xa mặt bằng thị trường

Nếu triển khai theo mặt bằng giá tại các thị trường châu Á, người dùng Starlink thường phải chi khoảng 500-600 USD cho bộ thiết bị thu phát ban đầu, tương đương hơn chục triệu đồng. Sau đó là phí thuê bao hàng tháng dao động 90–120 USD, tức khoảng 2-3 triệu đồng.

Con số này tạo ra sự tương phản rất lớn với thị trường Internet cố định trong nước. Các nhà mạng như Viettel, VNPT và FPT Telecom hiện cung cấp gói cáp quang 300-500 Mbps chỉ với vài trăm nghìn đồng mỗi tháng. Ngay cả các gói tốc độ gigabit cũng hiếm khi vượt quá 600.000 đồng/tháng, trong khi modem thường được trang bị miễn phí.

Tính toán đơn giản cho thấy chi phí duy trì Starlink trong một năm có thể cao gấp nhiều lần so với sử dụng cáp quang. Với phần lớn hộ gia đình đô thị, đây là rào cản không nhỏ.

Hiệu năng của internet vệ tinh: Không phải lúc nào cũng vượt trội

Về mặt công nghệ, Starlink sử dụng vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO), giúp rút ngắn đáng kể độ trễ so với vệ tinh địa tĩnh truyền thống. Tốc độ tải xuống thực tế thường đạt 80-200 Mbps, độ trễ dao động quanh 20-40 mili giây.

Tuy nhiên, ở Việt Nam - nơi tốc độ Internet cố định đã thuộc nhóm cao trên thế giới, những con số này không tạo ra ưu thế rõ rệt. 

Cáp quang trong nước phổ biến ở mức vài trăm Mbps, độ trễ nội địa chỉ khoảng 5-15 mili giây. Với các ứng dụng yêu cầu phản hồi thời gian thực như game online, họp trực tuyến độ phân giải cao hay giao dịch số, đường truyền quang học vẫn ổn định và nhất quán hơn.

Nói cách khác, tại các thành phố lớn, Starlink không mang lại bước nhảy vọt về hiệu năng đủ để biện minh cho mức chi phí cao hơn.

Lợi thế của internet vệ tinh Starlink nằm ở "vùng lõm" hạ tầng

Giá trị thực sự của Internet vệ tinh lại xuất hiện ở những nơi mà cáp quang chưa vươn tới. Ở vùng núi cao, hải đảo, công trường xa trung tâm hoặc khu vực thường xuyên bị gián đoạn đường truyền mặt đất do thiên tai, Starlink có thể cung cấp kết nối băng rộng tương đối ổn định mà không cần kéo dây.

Trong những trường hợp cần đường truyền dự phòng cho doanh nghiệp hoặc cơ quan trọng yếu, một hệ thống vệ tinh độc lập với hạ tầng mặt đất cũng có ý nghĩa chiến lược. Đây là phân khúc mà Starlink có thể phát huy ưu thế rõ rệt, thay vì cạnh tranh trực diện với cáp quang giá rẻ tại đô thị.

Có nên sử dụng internet vệ tinh Starlink?

Tại Việt Nam, nơi giá Internet cố định thuộc nhóm thấp và tốc độ thuộc nhóm cao trong khu vực, Starlink khó có thể trở thành lựa chọn phổ thông. Với người dùng thành thị, chi phí cao hơn nhiều lần nhưng hiệu năng không vượt trội khiến bài toán kinh tế trở nên thiếu thuyết phục.

Ngược lại, với những khu vực chưa có hạ tầng băng rộng hoặc cần giải pháp kết nối linh hoạt, Internet vệ tinh lại mở ra cơ hội tiếp cận không gian số theo cách hoàn toàn mới.

Vì vậy, Starlink tại Việt Nam nhiều khả năng sẽ đóng vai trò bổ sung thay vì thay thế. Đắt đỏ hay không phụ thuộc vào vị trí địa lý và nhu cầu cụ thể. Ở nơi có cáp quang rẻ và nhanh, Starlink là xa xỉ. Nhưng ở nơi không có lựa chọn nào khác, đó có thể là cánh cửa kết nối duy nhất.